نقش قیم یا ولی در امور محجور
محجور به کسی گفته میشود که به دلایلی مانند صغر سن، جنون، سفاهت یا سایر علل قانونی، توانایی اداره امور خود را نداشته باشد. در چنین مواردی، قانونگذار برای حفاظت از حقوق و اموال محجور، فردی را به عنوان قیم یا ولی تعیین میکند تا به جای او تصمیمگیری کند.
وظایف قیم یا ولی:
- اداره اموال محجور: قیم موظف است اموال محجور را با دقت و امانتداری اداره کند و از آن به نحو احسن نگهداری کند.
- انجام معاملات لازم: قیم میتواند معاملاتی را که برای حفظ و نگهداری از اموال محجور ضروری است، انجام دهد. اما برای انجام معاملات مهم و اساسی، نیاز به اجازه دادگاه دارد.
- تامین نیازهای محجور: قیم باید نیازهای روزمره محجور مانند غذا، پوشاک، مسکن و درمان را تامین کند.
- حفاظت از شخص محجور: قیم موظف است از شخص محجور در برابر هرگونه آسیب و ضرر محافظت کند.
- نمایندگی محجور در دادگاه: در صورت لزوم، قیم میتواند به عنوان نماینده قانونی محجور در دادگاه حاضر شود و از حقوق او دفاع کند.
شرایط قیم یا ولی:
- اهلیت کامل: قیم باید دارای اهلیت کامل بوده و از نظر جسمی و روانی سالم باشد.
- اعتماد و امانتداری: قیم باید فردی امین و قابل اعتماد باشد و منافع محجور را بر منافع شخصی خود مقدم بداند.
- عدم تعارض منافع: قیم نباید با محجور دارای تعارض منافع باشد.
انتخاب قیم یا ولی:
- تعیین توسط دادگاه: معمولاً دادگاه صالح با توجه به شرایط محجور و با در نظر گرفتن نظرات نزدیکان او، قیم یا ولی را تعیین میکند.
- اولویت با خویشاوندان: در انتخاب قیم، معمولاً به خویشاوندان نزدیک محجور اولویت داده میشود.
پایان قیمومت:
- بلوغ محجور: با رسیدن محجور به سن بلوغ، قیمومت به پایان میرسد.
- رفع علت حجر: اگر علت حجر محجور برطرف شود (مثلاً بهبودی از بیماری روانی)، قیمومت خاتمه مییابد.
- مرگ محجور یا قیم: در صورت فوت محجور یا قیم، قیمومت نیز پایان میپذیرد و در صورت لزوم، قیم جدیدی تعیین میشود.
نکته مهم: قیم موظف است هر شش ماه یکبار گزارش عملکرد خود را به دادگاه ارائه دهد و حساب و کتاب اموال محجور را به دادگاه تسلیم کند.
