مشاوره حقوقی خانواده

بخشش مدت در ازدواج موقت صیغه مشاوره حقوقی

مشاوره حقوقی آنلاین

بخشش مدت در ازدواج موقت (صیغه) در ایران

در ازدواج موقت (صیغه) که بر اساس عقد موقت انجام می‌شود، شوهر می‌تواند با بخشش باقی‌مانده مدت، به عقد خاتمه دهد. این امر به “بذل مدت” معروف است.

قوانین مربوط به بذل مدت:

  • شروط بذل مدت: بذل مدت باید به صورت صریح و روشن به اطلاع همسر (زوجه) برسد.
  • قبول زوجه: بذل مدت زمانی نافذ می‌شود که توسط زوجه پذیرفته شود.
  • عدم نیاز به دلیل: شوهر برای بذل مدت نیازی به دلیل ندارد و می‌تواند در هر زمانی و بدون هیچ دلیلی باقی‌مانده مدت را ببخشد.
  • عدم امکان رجوع: پس از بذل مدت و قبول آن توسط زوجه، رجوع از آن توسط شوهر امکان‌پذیر نیست.

آثار بذل مدت:

  • انحلال عقد: با بذل مدت و قبول آن توسط زوجه، عقد موقت منحل می‌شود و زن و شوهر به یکدیگر محرم نخواهند بود.
  • عده: پس از بذل مدت، زن باید عده نگه دارد. مدت عده در ازدواج موقت دو دوره عادت ماهانه است.
  • استرداد مهریه: در صورت بذل مدت، شوهر موظف است مهریه را به طور کامل به همسرش پرداخت کند.

نکات مهم:

  • بذل مدت فقط در مورد ازدواج موقت (صیغه) قابل اعمال است و در نکاح دائم (ازدواج دائمی) کاربرد ندارد.
  • در صورت بذل مدت، حقوق و تکالیف زن و شوهر در قبال یکدیگر از بین می‌رود.
  • برای بذل مدت، نیازی به مراجعه به دادگاه نیست و زن و شوهر می‌توانند با توافق یکدیگر و به صورت شفاهی نسبت به آن اقدام کنند.

مدت در ازدواج موقت در ایران تابع توافق طرفین است.

به این معنی که زن و مرد می توانند در عقد موقت هر مدتی را که برای زندگی مشترک خود مناسب می دانند تعیین کنند.

قانون مدنی ایران حداقل و حداکثر مدت برای ازدواج موقت را مشخص نکرده است.

برخی از فقهای شیعه معتقدند که حداقل مدت ازدواج موقت باید به اندازه ای باشد که امکان تمتع و التذاذ جنسی برای زن و مرد وجود داشته باشد.

حداکثر مدت ازدواج موقت نیز به نظر برخی فقها نباید بیش از عمر زوجین یا یکی از آنها باشد.

نکات مهم:

  • در صورتی که در عقد موقت مدت تعیین نشده باشد، عقد تا زمانی که زوجین به زندگی مشترک خود ادامه می دهند، پابرجا خواهد بود.
  • در صورت انقضای مدت ازدواج موقت، زن و مرد می توانند با توافق یکدیگر مدت آن را تمدید کنند.
  • مرد می تواند در هر زمانی و بدون نیاز به رضایت زن، ازدواج موقت را فسخ کند.
  • زن در صورتی که شرط ضمن عقد داشته باشد، می تواند در صورت تحقق شرط، ازدواج موقت را فسخ کند.

 

قوانین مربوط به بذل مدت در نکاح موقت در ایران:

مفهوم بذل مدت:

بذل مدت به معنای بخشش تمام یا قسمتی از مهریه توسط زوجه در قبال طلاق یا فسخ نکاح از سوی زوج است. در نکاح موقت، که مدت زمان مشخصی برای زندگی مشترک زوجین تعیین می‌شود، بذل مدت می‌تواند به دو صورت انجام شود:

  • قبل از انقضای مدت: در این حالت، زوجه قبل از تمام شدن مدت نکاح، تقاضای بذل مدت و طلاق یا فسخ نکاح را به زوج ارائه می‌کند.
  • بعد از انقضای مدت: در این حالت، زوجه بعد از به پایان رسیدن مدت نکاح، تقاضای بذل مدت و طلاق یا فسخ نکاح را می‌دهد.

شرایط بذل مدت:

  • اهلیت طرفین: زن و مرد باید از نظر قانونی اهلیت لازم برای انعقاد عقد نکاح و بذل مدت را داشته باشند.
  • رضایت طرفین: بذل مدت باید با رضایت کامل زن و مرد انجام شود و هیچ‌کدام از طرفین تحت اکراه یا اجبار نباشند.
  • معین بودن مهریه: مهریه باید در عقد نکاح به طور مشخص تعیین شده باشد.
  • توانایی پرداخت مهریه: زوج باید توانایی پرداخت مهریه تعیین شده را داشته باشد.

مراحل قانونی بذل مدت:

  • توافق کتبی: زن و مرد باید در مورد بذل مدت و شرایط آن به طور کتبی توافق کنند.
  • ثبت در دفترخانه: توافق انجام شده باید در دفترخانه محل وقوع عقد نکاح به ثبت برسد.
  • طلاق یا فسخ نکاح: پس از ثبت توافق، زوج می‌تواند برای طلاق یا فسخ نکاح به مراجع قضایی مراجعه کند.

آثار بذل مدت:

  • اسقاط حق مهریه: با بذل مدت، زوجه تمام یا قسمتی از مهریه خود را در قبال طلاق یا فسخ نکاح به زوج می‌بخشد.
  • امکان رجوع: در صورت بذل مدت، رجوع برای زوج امکان‌پذیر نیست و طلاق یا فسخ نکاح قطعی می‌شود.

نکات مهم:

  • بذل مدت فقط در نکاح موقت قابل اجرا است و در نکاح دائم کاربرد ندارد.
  • در صورت بذل مدت، زن مستحق دریافت نفقه تا زمان طلاق یا فسخ نکاح خواهد بود.
  • در صورت وجود فرزند مشترک، حضانت فرزند پس از طلاق یا فسخ نکاح طبق مقررات قانونی تعیین خواهد شد.

 

مراحل قانونی بذل مدت نکاح:

بذل مدت نکاح به معنای فسخ عقد نکاح موقت توسط یکی از طرفین آن (زوج یا زوجه) قبل از موعد مقرر در عقدنامه است.

مراحل قانونی بذل مدت نکاح به شرح زیر است:

مرحله اول: ارسال اظهارنامه:

  • اولین قدم برای بذل مدت نکاح، ارسال اظهارنامه به طرف مقابل است.
  • در اظهارنامه باید مشخصات زوج و زوجه، تاریخ عقد نکاح، شماره و تاریخ ثبت عقد، دلیل بذل مدت و درخواست فسخ نکاح ذکر شود.
  • ارسال اظهارنامه از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا دفاتر اسناد رسمی امکان پذیر است.

مرحله دوم: مراجعه به دادگاه خانواده:

  • اگر زوج یا زوجه بعد از دریافت اظهارنامه، ظرف مدت ده روز از تاریخ ابلاغ، به آن رضایت ندهند، ذینفع می‌تواند به دادگاه خانواده محل سکونت خود مراجعه کند.
  • در دادخواست باید مشخصات زوج و زوجه، تاریخ عقد نکاح، شماره و تاریخ ثبت عقد، دلیل بذل مدت، رونوشت اظهارنامه و سایر مدارک و مستندات مربوطه ضمیمه شود.

مرحله سوم: رسیدگی در دادگاه:

  • دادگاه بعد از ثبت دادخواست، وقت رسیدگی تعیین می‌کند و به طرفین ابلاغ می‌کند.
  • در جلسه دادرسی، زوج و زوجه می‌توانند دلایل و مستندات خود را ارائه کنند.
  • دادگاه بعد از بررسی دلایل و مستندات، رأی خود را صادر می‌کند.

رأی دادگاه:

  • دادگاه در رأی خود، صحت و بطلان بذل مدت نکاح را اعلام می‌کند.
  • اگر دادگاه بذل مدت را موجه تشخیص دهد، حکم به فسخ نکاح صادر می‌کند.
  • در غیر این صورت، حکم به بطلان بذل مدت و ادامه زندگی مشترک صادر می‌کند.

نکات مهم:

  • بذل مدت نکاح فقط در نکاح موقت امکان پذیر است.
  • برای بذل مدت نکاح، نیازی به توافق طرفین نیست و هر یک از زوجین می‌توانند به تنهایی اقدام به فسخ نکاح کنند.
  • در صورت وجود فرزند مشترک، تکلیف حضانت و نگهداری از فرزند باید در دادگاه تعیین شود.
  • اگر زوج یا زوجه در بذل مدت سوء نیت داشته باشند، ممکن است به مجازات‌هایی مانند پرداخت خسارات محکوم شوند.

 

 

شرایط بذل مدت در ازدواج موقت (صیغه) در ایران

در ازدواج موقت (صیغه) که بر اساس عقد موقت انجام می‌شود، شوهر می‌تواند با بخشش باقی‌مانده مدت، به عقد خاتمه دهد. این امر به “بذل مدت” معروف است. بذل مدت دارای شرایطی است که در ادامه به آنها اشاره می‌کنم:

1. اراده زوج: بذل مدت باید توسط زوج (شوهر) انجام شود. 2. صراحت و روشن بودن: بذل مدت باید به صورت صریح و روشن به اطلاع زوجه (همسر) برسد. 3. قبول زوجه: بذل مدت زمانی نافذ می‌شود که توسط زوجه پذیرفته شود. 4. عدم نیاز به دلیل: زوج برای بذل مدت نیازی به دلیل ندارد و می‌تواند در هر زمانی و بدون هیچ دلیلی باقی‌مانده مدت را ببخشد. 5. عدم امکان رجوع: پس از بذل مدت و قبول آن توسط زوجه، رجوع از آن توسط زوج امکان‌پذیر نیست.

نکات تکمیلی:

  • بذل مدت فقط در مورد ازدواج موقت (صیغه) قابل اعمال است و در نکاح دائم (ازدواج دائمی) کاربرد ندارد.
  • در صورت بذل مدت، حقوق و تکالیف زن و شوهر در قبال یکدیگر از بین می‌رود.
  • برای بذل مدت، نیازی به مراجعه به دادگاه نیست و زن و شوهر می‌توانند با توافق یکدیگر و به صورت شفاهی نسبت به آن اقدام کنند.

موارد عدم امکان بذل مدت:

  • درج شرط عدم بذل مدت در عقد: در صورتی که در عقد موقت شرط عدم بذل مدت درج شده باشد، زوج حق بذل مدت را نخواهد داشت.
  • عدم پرداخت مهریه: در صورتی که زوج مهریه را به همسرش پرداخت نکرده باشد، تا زمان پرداخت مهریه حق بذل مدت را نخواهد داشت.
  • بارداری زوجه: در صورتی که زوجه باردار باشد، تا زمان وضع حمل حق بذل مدت را نخواهد داشت.