مشاوره حقوقی ثبت اسناد

درج نام فرزند خوانده در شناسنامه

مشاوره حقوقی تلفنی و آنلاین 24 ساعته

درج نام فرزندخوانده در شناسنامه در ایران

در ایران، درج نام فرزندخوانده در شناسنامه امکان‌پذیر است، اما تابع قوانین و ملاحظات خاصی است که باید به آنها توجه کرد.

ملاحظات شرعی:

از نظر شرعی، درج نام فرزندخوانده در شناسنامه والدین غیرمجاز است. چرا که این امر نوعی انتساب نسب به حساب می‌آید که در اسلام باطل و حرام است.

ملاحظات قانونی:

با وجود عدم جواز شرعی، قانون مدنی ایران در ماده 22 به موضوع فرزندخواندگی پرداخته و به طور ضمنی امکان درج نام فرزندخوانده در شناسنامه را مجاز دانسته است.

نحوه درج نام فرزندخوانده در شناسنامه:

پس از صدور حکم قطعی سرپرستی فرزندخواندگی توسط دادگاه، مراحل زیر برای درج نام فرزندخوانده در شناسنامه باید طی شود:

  1. مراجعه به سازمان بهزیستی: اولین قدم مراجعه به واحد فرزندخواندگی سازمان بهزیستی محل سکونت است. در این واحد، مدارک لازم برای صدور شناسنامه فرزندخوانده به شما ارائه خواهد شد.

  2. تهیه مدارک: مدارک مورد نیاز برای صدور شناسنامه فرزندخوانده شامل:

    • حکم قطعی سرپرستی فرزندخواندگی
    • شناسنامه و کارت ملی سرپرست یا سرپرستان
    • شناسنامه و کارت ملی مادر و پدر (در صورت مشخص بودن)
    • دو قطعه عکس فرزندخوانده
    • سایر مدارک مورد نیاز که توسط سازمان بهزیستی اعلام خواهد شد
  3. مراجعه به اداره ثبت احوال: پس از تکمیل مدارک، باید به اداره ثبت احوال محل سکونت خود مراجعه کنید. در آنجا با ارائه مدارک، برای فرزندخوانده شما شناسنامه جدید صادر خواهد شد.

نکات مهم:

  • در شناسنامه فرزندخوانده، نام و نام خانوادگی سرپرست یا سرپرستان درج خواهد شد و در قسمت توضیحات، به حکم سرپرستی و در صورت مشخص بودن، به نام و نام خانوادگی والدین واقعی نیز اشاره خواهد شد.
  • فرزندخوانده پس از رسیدن به سن 18 سالگی، می‌تواند در صورت تمایل، برای دریافت شناسنامه جدید با نام و نام خانوادگی والدین واقعی خود اقدام کند.

 

نحوه درج نام فرزندخوانده در شناسنامه

از سال 1396، درج نام فرزندخوانده در شناسنامه پدر و مادرخوانده به طور کامل ممنوع شده است.

با توجه به قانون حمایت از کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست مصوب سال 1392، پس از صدور حکم قطعی سرپرستی، اطلاعات زیر در شناسنامه فرزندخوانده و همچنین در قسمت توضیحات شناسنامه پدر و مادرخوانده درج خواهد شد:

  • نام و نام خانوادگی فرزندخوانده
  • مفاد حکم سرپرستی
  • در صورت مشخص بودن، نام و نام خانوادگی والدین واقعی فرزندخوانده

نکات:

  • صدور شناسنامه جدید برای فرزندخوانده با نام و نام خانوادگی پدر و مادرخوانده انجام می‌شود.
  • در صورت تمایل فرزندخوانده، پس از رسیدن به سن 18 سالگی، می‌تواند تقاضای صدور شناسنامه جدید با نام و نام خانوادگی والدین واقعی خود را بدهد.

مراحل:

  1. اخذ حکم قطعی سرپرستی از دادگاه
  2. مراجعه به همراه فرزندخوانده و حکم قطعی سرپرستی به اداره ثبت احوال
  3. ارائه مدارک لازم (شناسنامه و کارت ملی پدر و مادرخوانده، حکم قطعی سرپرستی)
  4. تکمیل فرم درخواست صدور شناسنامه جدید
  5. پرداخت هزینه‌های مربوطه

تذکرات:

  • قوانین و رویه‌ها ممکن است تغییر کند، بنابراین برای کسب اطلاعات دقیق و به‌روز، توصیه می‌شود به مراجع ذی‌صلاح مانند سازمان بهزیستی یا اداره ثبت احوال مراجعه کنید.
  • در این پاسخ سعی شده است تا به‌طور خلاصه و مفید، اطلاعات مربوط به نحوه درج نام فرزندخوانده در شناسنامه ارائه شود. برای اطلاعات تخصصی و حقوقی باید به وکیل یا مشاوران مربوطه مراجعه کنید.

برای تغییر نام خانوادگی فرزندخوانده، باید مراحل قانونی زیر را طی کنید:

مراحل قانونی:

  1. مراجعه به دادگاه: اولین قدم، مراجعه به دادگاه خانواده و طرح دادخواست تغییر نام خانوادگی فرزندخوانده است. در این دادخواست باید مشخصات فرزندخوانده، نام خانوادگی فعلی و دلایل تغییر نام ذکر شود.
  2. اخذ مدارک: پس از ثبت دادخواست، باید مدارک مورد نیاز را به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ارائه دهید. این مدارک شامل:
    • رونوشت شناسنامه و کارت ملی فرزندخوانده
    • رونوشت شناسنامه و کارت ملی پدر و مادرخوانده
    • حکم فرزندخواندگی
    • دلایل تغییر نام (اختیاری)
  3. بررسی پرونده: قاضی دادگاه پرونده را بررسی می کند و در صورت وجود شرایط قانونی، با تغییر نام موافقت می کند.
  4. صدور حکم: پس از موافقت قاضی، حکم تغییر نام صادر می شود.
  5. ثبت نام جدید: با حکم دادگاه، می توانید به اداره ثبت احوال مراجعه و نام خانوادگی جدید فرزندخوانده را در شناسنامه او ثبت کنید.

نکات مهم:

  • تغییر نام خانوادگی فرزندخوانده فقط با حکم دادگاه امکان پذیر است.
  • برای تغییر نام خانوادگی فرزندخوانده، رضایت ولی یا سرپرست قانونی او ضروری است.
  • در برخی موارد، ممکن است نیاز به اخذ رضایت سایر اشخاص، مانند پدر و مادر بیولوژیکی فرزندخوانده، باشد.
  • تغییر نام خانوادگی فرزندخوانده ممکن است با برخی محدودیت ها و شرایط خاص همراه باشد. برای کسب اطلاعات دقیق تر در این خصوص، باید به یک وکیل یا مشاور حقوقی مراجعه کنید.

توصیه:

قبل از اقدام به تغییر نام خانوادگی فرزندخوانده، به طور کامل در مورد شرایط و ضوابط قانونی آن مطالعه کنید و در صورت نیاز از یک وکیل یا مشاور حقوقی مجرب راهنمایی و کمک بگیرید.

برای اخذ حکم قطعی سرپرستی از دادگاه، باید مراحل قانونی زیر را طی کنید:

مراحل قانونی:

  1. تشکیل پرونده: اولین قدم، مراجعه به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و تشکیل پرونده فرزندخواندگی است. در این مرحله باید مدارک مورد نیاز را به دفتر خدمات ارائه دهید.
  2. تکمیل فرم ها: پس از تشکیل پرونده، باید فرم های مربوط به فرزندخواندگی را به طور کامل و دقیق تکمیل کنید.
  3. معرفی به بهزیستی: در مرحله بعد، بهزیستی محل سکونت شما معرفی می شوید. در بهزیستی باید مدارک خود را ارائه و تحت مصاحبه و بررسی مدارک قرار بگیرید.
  4. بررسی صلاحیت: بهزیستی صلاحیت شما را از نظر psychological, social and financial برای سرپرستی از فرزندخوانده بررسی می کند.
  5. معرفی فرزند: در صورت تایید صلاحیت شما، بهزیستی فرزند مناسب را به شما معرفی می کند.
  6. معرفی به دادگاه: پس از انتخاب فرزند، به همراه فرزند به دادگاه خانواده محل سکونت خود معرفی می شوید.
  7. دادرسی: در دادگاه، قاضی پرونده را بررسی و در صورت احراز شرایط، حکم سرپرستی موقت فرزند را صادر می کند.
  8. دوره آزمایشی: پس از صدور حکم سرپرستی موقت، شما به مدت شش ماه دوره آزمایشی را طی می کنید. در این مدت، مددکاران بهزیستی از شما و فرزندتان visit می کنند و گزارش هایی را به دادگاه ارائه می دهند.
  9. صدور حکم قطعی: در صورت رضایت مددکاران بهزیستی و تایید دادگاه، حکم سرپرستی موقت به حکم قطعی سرپرستی تبدیل می شود.

نکات مهم:

  • برای فرزندخواندگی، باید شرایط سنی، تأهل، تمکن مالی و سلامت physical and mental را داشته باشید.
  • در برخی موارد، مانند وجود فرزند، ممکن است نیاز به اخذ رضایت همسر یا فرزندان شما باشد.
  • فرزندخواندگی فرآیندی پیچیده و زمان بر است.
  • برای کسب اطلاعات دقیق تر در مورد شرایط و ضوابط فرزندخواندگی، می توانید به وب سایت سازمان بهزیستی کشور مراجعه کنید یا با یک وکیل یا مشاور حقوقی مجرب مشورت نمایید.

مفاد حکم سرپرستی

حکم سرپرستی، حکمی است که از سوی دادگاه خانواده صادر می شود و به موجب آن، سرپرست قانونی برای فرزند تحت سرپرستی تعیین می شود. این حکم وظایف و حقوق سرپرست را در قبال فرزند تحت سرپرستی مشخص می کند.

مفاد اساسی حکم سرپرستی به شرح زیر است:

اطلاعات مربوط به فرزند:

  • نام و نام خانوادگی فرزند
  • تاریخ تولد
  • جنسیت
  • محل اقامت

اطلاعات مربوط به سرپرست:

  • نام و نام خانوادگی سرپرست
  • تاریخ تولد
  • شغل
  • محل اقامت
  • شماره تماس

وظایف سرپرست:

  • حضانت و نگهداری از فرزند
  • تربیت و آموزش فرزند
  • اداره اموال فرزند
  • تامین نیازهای مادی و معنوی فرزند
  • نمایندگی قانونی فرزند

حقوق سرپرست:

  • سرپرست حق دارد از فرزند تحت سرپرستی نگهداری و مراقبت کند.
  • سرپرست حق دارد فرزند را تربیت و آموزش دهد.
  • سرپرست حق دارد از اموال فرزند برای تامین نیازهای او استفاده کند.
  • سرپرست حق دارد به جای فرزند در امور حقوقی او اقدام کند.

موارد فسخ حکم سرپرستی:

  • فوت سرپرست
  • حجر سرپرست
  • سوء رفتار سرپرست با فرزند
  • اعتیاد سرپرست به مواد مخدر یا روانگردان
  • عدم توانایی سرپرست در نگهداری و تربیت فرزند

نکات مهم:

  • حکم سرپرستی قابل اجرا در تمام مراجع قضایی و دولتی است.
  • سرپرست موظف است در صورت تغییر نشانی یا هرگونه تغییر در وضعیت خود، مراتب را به اطلاع دادگاه و سازمان بهزیستی برساند.
  • سرپرست نمی تواند بدون اجازه دادگاه، فرزند تحت سرپرستی را به فرزندخواندگی دهد یا از کشور خارج کند.

موارد فسخ حکم سرپرستی در قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست مصوب 1392:

ماده 37 این قانون موارد فسخ حکم سرپرستی را به شرح زیر بیان می کند:

  1. فوت سرپرست: در صورت فوت سرپرست، حکم سرپرستی باطل می شود و مقام قضایی با رعایت مقررات این قانون، نسبت به تعیین سرپرست جدید اقدام می کند.
  2. اعلام رشد یا رشید شدن: اگر فرزندخوانده به سن 18 سال تمام برسد و رشید اعلام شود، حکم سرپرستی باطل می شود.
  3. صلاحیت نداشتن سرپرست: اگر ثابت شود که سرپرست صلاحیت سرپرستی را ندارد، به درخواست ذینفع یا به ابتکار دادستان، دادگاه حکم به فسخ سرپرستی صادر می کند. مواردی از قبیل سوء رفتار سرپرست با فرزندخوانده، اعتیاد به مواد مخدر، فحشا، محکومیت به جرایم سنگین و … می تواند نشان دهنده عدم صلاحیت سرپرست باشد.
  4. اعلام بقا در قید حیات یا پیدا شدن ولی قهری: اگر بعد از صدور حکم سرپرستی، ولی قهری فرزندخوانده (مانند پدر یا مادر) اعلام بقا در قید حیات کند یا پیدا شود، حکم سرپرستی باطل می شود و فرزند به حضانت ولی قهری خود سپرده می شود.
  5. ازدواج فرزندخوانده: اگر فرزندخوانده ازدواج کند، حکم سرپرستی باطل می شود.
  6. درخواست فسخ توسط فرزندخوانده: فرزندخوانده می تواند پس از رسیدن به سن 15 سال تمام، با رعایت تشریفات قانونی، تقاضای فسخ حکم سرپرستی را به دادگاه ارائه دهد. دادگاه با لحاظ نظرات فرزندخوانده، سرپرست و سازمان بهزیستی، در مورد تقاضا تصمیم گیری می کند.
  7. سایر مواردی که به موجب قانون موجب فسخ سرپرستی می شود: علاوه بر موارد ذکر شده در بالا، قوانین دیگری نیز ممکن است موجب فسخ حکم سرپرستی شوند.

نکات:

  • فسخ حکم سرپرستی از طریق طرح دعوا در دادگاه خانواده انجام می شود.
  • در دعوای فسخ حکم سرپرستی، حضرت ولی فقیه به عنوان مدعی العموم نیز باید حضور داشته باشد.
  • در صورت فسخ حکم سرپرستی، سرپرست جدید برای فرزندخوانده تعیین می شود.

  • قوانین و رویه‌ها ممکن است تغییر کند، بنابراین برای کسب اطلاعات دقیق و به‌روز، توصیه می‌شود به مراجع ذی‌صلاح مانند دادگاه خانواده یا وکیل متخصص در امور سرپرستی مراجعه کنید.
  • در این پاسخ سعی شده است تا به‌طور خلاصه و مفید، اطلاعات مربوط به موارد فسخ حکم سرپرستی ارائه شود. برای اطلاعات تخصصی و حقوقی باید به وکیل یا مشاوران مربوطه مراجعه کنید.

قوانین حکم سرپرستی فرزندخوانده در ایران

در ایران، قوانین مربوط به سرپرستی فرزندخوانده در قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست مصوب سال ۱۳۹۲ و آیین‌نامه اجرایی آن آمده است.

مهمترین نکات این قوانین به شرح زیر است:

شرایط سرپرست:

  • متقاضیان سرپرستی فرزندخوانده باید ایرانی و مقیم ایران باشند.
  • حداقل سن یکی از زوجین باید 30 سال باشد.
  • زوجین باید حداقل پنج سال از تاریخ ازدواج خود گذشته باشند و از این ازدواج صاحب فرزند نشده باشند.
  • زوجین باید از نظر اخلاقی و روانی sound باشند.
  • زوجین باید تمکن مالی کافی برای نگهداری و تربیت فرزندخوانده را داشته باشند.
  • زوجین نباید به هیچ‌گونه بیماری صعب‌العلاج مبتلا باشند.
  • زوجین نباید معتاد به مواد مخدر یا روان‌گردان باشند.

شرایط فرزندخوانده:

  • فرزندخوانده باید فاقد پدر و مادر یا سرپرست قانونی باشد و یا اینکه پدر و مادر یا سرپرست قانونی او از حقوق خود نسبت به او اعراض کرده باشند.
  • سن فرزندخوانده در زمان تقاضای سرپرستی باید زیر 18 سال باشد.
  • فرزندخوانده باید از نظر physical and mental سلامت باشد.

مراحل سرپرستی فرزندخوانده:

  • متقاضیان سرپرستی باید به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه و دادخواست سرپرستی فرزندخوانده را مطرح کنند.
  • پس از ثبت دادخواست، مدارک متقاضیان توسط مددکاران بهزیستی بررسی می شود.
  • در صورت تایید صلاحیت متقاضیان، بهزیستی فرزند مناسب را به آنها معرفی می کند.
  • متقاضیان و فرزند به مدت شش ماه دوره آزمایشی را طی می کنند.
  • در صورت رضایت مددکاران بهزیستی و تایید دادگاه، حکم سرپرستی موقت فرزندخوانده صادر می شود.
  • پس از دو سال، در صورت عدم وجود مشکل، حکم سرپرستی موقت به حکم قطعی سرپرستی تبدیل می شود.

محدودیت های سرپرستی فرزندخوانده:

  • سرپرست فرزندخوانده حق ندارد نام خانوادگی او را تغییر دهد.
  • سرپرست فرزندخوانده حق ندارد او را به فرزندخواندگی دیگری واگذار کند.
  • سرپرست فرزندخوانده حق ندارد او را از کشور خارج کند مگر با مجوز دادستان.

مزایای سرپرستی فرزندخوانده:

  • فرزندخوانده از محبت و حمایت یک خانواده برخوردار می شود.
  • فرزندخوانده از فرصت های برابر با سایر کودکان برای رشد و پیشرفت benefit می برد.
  • فرزندخوانده می تواند هویت و احساس تعلق به خانواده را تجربه کند.

نکات مهم:

  • سرپرستی فرزندخوانده فرآیندی پیچیده و زمان بر است.
  • برای کسب اطلاعات دقیق تر در مورد شرایط و ضوابط سرپرستی فرزندخوانده، می توانید به وب سایت سازمان بهزیستی کشور مراجعه کنید یا با یک وکیل یا مشاور حقوقی مجرب مشورت نمایید.