مشاوره حقوقي

دیه کامل انسان در سال 1403

مشاوره حانواده

دیه کامل انسان در سال 1403

دیه کامل انسان در سال 1403 به دو دسته کلی تقسیم می‌شود:

1. دیه کامل انسان در ماه‌های عادی:

  • مرد: 1 میلیارد و 200 میلیون تومان
  • زن: 600 میلیون تومان

2. دیه کامل انسان در ماه‌های حرام:

  • مرد: 1 میلیارد و 600 میلیون تومان
  • زن: 800 میلیون تومان

نکات:

  • مبالغ ذکر شده مربوط به دیه کامل انسان در حال حاضر (اردیبهشت 1404) است و ممکن است در آینده تغییر کند.
  • دیه نفس، یعنی دیه کامل انسان، مبنای محاسبه دیه سایر اعضا و جوارح بدن قرار می‌گیرد.
  • در مورد برخی از افراد مانند دیوانه، مجنون و صغیر، دیه نصف دیه کامل انسان محاسبه می‌شود.
  • برای اطلاعات دقیق‌تر در مورد دیه و نحوه محاسبه آن، می‌توانید به وبسایت قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران یا به دفاتر اسناد رسمی مراجعه کنید.

 

دیه اعضای مختلف بدن در سال 1403

دیه هر عضو بدن انسان در ایران، بر اساس نرخ دیه که هر ساله توسط قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران تعیین می‌شود، محاسبه می‌گردد.

دیه کامل انسان در سال 1403، معادل 1 میلیارد و 200 میلیون تومان است.

دیه اعضای مختلف بدن به صورت کسری از دیه کامل انسان محاسبه می‌شود.

برای مثال:

  • دیه هر دو دست یا هر دو پا معادل دیه کامل انسان (1 میلیارد و 200 میلیون تومان) است.
  • دیه یک دست یا یک پا معادل نصف دیه کامل انسان (600 میلیون تومان) است.
  • دیه یک چشم معادل یک سوم دیه کامل انسان (400 میلیون تومان) است.
  • دیه یک انگشت دست یا پا معادل یک دهم دیه کامل انسان (120 میلیون تومان) است.

جدول نرخ دیه برخی از اعضای بدن در سال 1403:

عضو بدن دیه
هر دو دست یا هر دو پا دیه کامل (1 میلیارد و 200 میلیون تومان)
یک دست یا یک پا نصف دیه کامل (600 میلیون تومان)
هر دو چشم دو سوم دیه کامل (800 میلیون تومان)
یک چشم یک سوم دیه کامل (400 میلیون تومان)
زبان یک سوم دیه کامل (400 میلیون تومان)
فک یک سوم دیه کامل (400 میلیون تومان)
منافع هر دو دست یک سوم دیه کامل (400 میلیون تومان)
منافع یک دست یک ششم دیه کامل (200 میلیون تومان)
منافع هر دو پا یک سوم دیه کامل (400 میلیون تومان)
منافع یک پا یک ششم دیه کامل (200 میلیون تومان)
سمع (قدرت شنوایی) یک سوم دیه کامل (400 میلیون تومان)
بَکَر (قدرت تکلم) یک سوم دیه کامل (400 میلیون تومان)
هر دو بیضه یک سوم دیه کامل (400 میلیون تومان)
آلت تناسلی مرد یک سوم دیه کامل (400 میلیون تومان)
مهبل زن یک سوم دیه کامل (400 میلیون تومان)

نکات:

  • دیه افراد مسلمان و غیرمسلمان در ایران تفاوتی ندارد و برای همه یکسان است.
  • دیه بر اساس سن، جنس و دین مصدوم و همچنین نوع عضو یا اندام آسیب‌دیده تعیین می‌شود.
  • علاوه بر دیه عضو یا اندام آسیب‌دیده، در برخی موارد دیه جنایت، ارش و سایر حقوق مالی نیز به مصدوم یا اولیای دم او تعلق می‌گیرد.

تذکر:

اطلاعات ارائه شده در این پاسخ فقط جنبه‌ی کلی دارد و به هیچ وجه جایگزین مشاوره حقوقی تخصصی نیست. برای دریافت اطلاعات دقیق و به‌روز در مورد دیه اعضای مختلف بدن در ایران، با توجه به شرایط خاص خود، باید به وکیل یا مشاوره حقوقی مجرب در این زمینه مراجعه کنید.

دیه کامل انسان در ماه‌های حرام در سال 1403، معادل 1 میلیارد و 600 میلیون تومان است.

این مبلغ بر اساس نرخ دیه که هر ساله توسط قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران تعیین می‌شود، محاسبه می‌گردد.

نکات:

  • دیه کامل انسان در ماه‌های عادی سال 1403، معادل 1 میلیارد و 200 میلیون تومان است.
  • دیه افراد مسلمان و غیرمسلمان در ایران تفاوتی ندارد و برای همه یکسان است.
  • دیه بر اساس سن، جنس و دین مصدوم و همچنین نوع عضو یا اندام آسیب‌دیده تعیین می‌شود.
  • علاوه بر دیه کامل، در برخی موارد دیه جنایت، ارش و سایر حقوق مالی نیز به مصدوم یا اولیای دم او تعلق می‌گیرد.

دیه کامل انسان در ماه‌های عادی سال 1403، معادل 1 میلیارد و 200 میلیون تومان است.

این مبلغ طبق مصوبه 1402 قوه قضائیه تعیین شده است و به نسبت سال قبل، 300 میلیون تومان افزایش یافته است.

توجه داشته باشید که دیه کامل انسان در ماه‌های حرام (ذی‌الحجه، محرم، رجب و شعبان) 1.33 برابر دیه کامل در ماه‌های عادی است، یعنی در سال 1403 دیه کامل در ماه‌های حرام 1 میلیارد و 600 میلیون تومان خواهد بود.

دیه به ورثه ی شخص متوفی تعلق می گیرد و میزان آن بر اساس جنسیت، دین و مذهب فرد متوفی متفاوت خواهد بود.

نحوه گرفتن دیه در ایران

دیه در ایران به مال یا پولی گفته می‌شود که به سبب کشتن انسان یا نقص عضو به کسی که صدمه دیده است یا به بازماندگان او پرداخت می‌شود.

نحوه گرفتن دیه به نوع جرم و شرایط آن بستگی دارد:

در جرایم غیرعمدی:

  • مرحله اول: اولیای دم (خانواده مقتول) باید به مرجع قضایی (دادسرا یا دادگاه) مراجعه و شکایت خود را مطرح کنند.
  • مرحله دوم: مرجع قضایی پس از بررسی صحت شکایت، قرار مجرمیت برای متهم صادر می‌کند.
  • مرحله سوم: متهم موظف است دیه را به نرخ روز به اولیای دم پرداخت کند.
  • مرحله چهارم: در صورت عدم تمکن مالی متهم، اولیای دم می‌توانند از طریق اجرای احکام دادگستری نسبت به توقیف اموال او اقدام کنند.

در جرایم عمدی:

  • مرحله اول: اولیای دم می‌توانند نسبت به قصاص نفس (اعدام قاتل) یا دریافت دیه اقدام کنند.
  • مرحله دوم: در صورت تمایل به قصاص نفس، باید تقاضای خود را به مرجع قضایی اعلام کنند.
  • مرحله سوم: در صورت عدم تمایل به قصاص نفس یا عدم امکان آن، اولیای دم می‌توانند دیه را از قاتل مطالبه کنند.
  • مراحل بعدی مشابه جرایم غیرعمدی است.

نکات:

  • دیه به دو دسته دیه کامل و دیه جزئی تقسیم می‌شود. دیه کامل به دیه نفس انسان گفته می‌شود و دیه جزئی به دیه اعضای بدن و سایر صدمات اشاره دارد.
  • نرخ دیه هرسال توسط قوه قضائیه تعیین و اعلام می‌شود.
  • در برخی موارد، مانند تصادفات رانندگی، ممکن است شرکت بیمه دیه را به جای راننده مقصر پرداخت کند.
  • برای دریافت دیه، داشتن مدارک لازم مانند حکم قطعی دادگاه، گواهی پزشکی قانونی و شناسنامه و کارت ملی ضروری است.

 

دیه در اصطلاح حقوقی و فقهی به معنای خون‌بها یا مال یا پولی است که به سبب کشتن انسان یا نقص عضو به کسی که صدمه دیده است یا به بازماندگان او پرداخت می‌شود.

در واقع، دیه نوعی مجازات نقدی برای جبران ضرر و زیان ناشی از جنایت است که به نفع مجنی‌علیه یا قائم مقام او (مانند ولی دم در قتل نفس) توسط مجرم پرداخت می شود.

موارد پرداخت دیه:

  • قتل نفس: در صورت قتل نفس، دیه کامل انسان به ولی دم مقتول پرداخت می شود.
  • نقص عضو: در صورت نقص عضو، دیه ی عضو به مصدوم تعلق می گیرد.
  • ایراد صدمه: در صورت ایراد صدمه بدنی، دیه ی صدمه به مصدوم تعلق می گیرد.

میزان دیه:

میزان دیه بر اساس نوع جنایت، جنسیت، دین و مذهب فرد مصدوم یا مقتول تعیین می شود.

  • دیه کامل انسان: دیه کامل انسان در سال 1403، معادل 1 میلیارد و 200 میلیون تومان در ماه های عادی و 1 میلیارد و 600 میلیون تومان در ماه های حرام است.
  • دیه زن: دیه زن نصف دیه مرد است.
  • دیه مسلمان: دیه مسلمانان بر اساس مذهب تشیع اثنی عشری تعیین می شود.
  • دیه غیرمسلمان: دیه غیرمسلمانان بر اساس دین آنها (مانند یهودی، مسیحی و زرتشتی) تعیین می شود.

نحوه پرداخت دیه:

دیه می تواند به صورت یکجا یا اقساط پرداخت شود.

  • پرداخت یکجا: در صورت تمایل مجرم، می تواند دیه را به صورت یکجا به مجنی‌علیه یا قائم مقام او پرداخت کند.
  • پرداخت اقساط: در صورتی که مجرم توانایی پرداخت یکجا دیه را نداشته باشد، می تواند با موافقت مجنی‌علیه یا قائم مقام او، دیه را به صورت اقساط پرداخت کند.

تفاوت دیه و ارش:

  • دیه: دیه مبلغی است که در شرع و قانون برای جنایات نفس و اعضا تعیین شده است.
  • ارش: ارش مبلغی است که برای صدمات و لطمات که دیه ی آن در شرع و قانون تعیین نشده است، توسط قاضی با توجه به نظر کارشناس تعیین می شود.

شرایط گرفتن دیه در ایران

دیه در قانون ایران به عنوان نوعی مجازات و جبران خسارت برای جرایم مختلفی مانند قتل، نقص عضو، ایراد صدمه بدنی و… در نظر گرفته شده است.

شرایط کلی گرفتن دیه:

  • اثبات وقوع جرم: اولین شرط برای دریافت دیه، اثبات وقوع جرم از طریق مراجع قانونی مانند دادگاه یا مراجع قضایی ذیصلاح است.
  • رابطه سببیت: باید رابطه مستقیمی بین جرم ارتکابی و ضرر و زیان وارده به فرد آسیب‌دیده وجود داشته باشد.
  • غیرعمدی بودن جرم: در صورتی که جرم به صورت عمدی انجام شده باشد، مشمول دیه نخواهد بود.
  • تابعیت ایرانی: در برخی از موارد، مانند تصادفات رانندگی، فقط به اتباع ایرانی دیه تعلق می‌گیرد.

انواع دیه:

  • دیه کامل انسان: دیه کامل انسان به عنوان مبنای محاسبه دیه سایر اعضا و جوارح بدن در نظر گرفته می‌شود. مبلغ دیه کامل انسان هرساله توسط قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران تعیین می‌شود.
  • دیه نفس: دیه نفس به معنای دیه کامل انسان است که در موارد قتل نفس به اولیای دم مقتول پرداخت می‌شود.
  • دیه ارش: دیه ارش برای صدماتی که دیه آنها در شرع مقدس تعیین نشده است، توسط کارشناس یا متخصص پزشکی قانونی و با توجه به نظر قاضی دادگاه تعیین می‌شود.
  • دیه منفعت: دیه منفعت برای از بین رفتن منافع و کارکرد اعضا و جوارح بدن در اثر جرم تعیین می‌شود.

نحوه دریافت دیه:

  • مراجعه به مراجع قضایی: فرد آسیب‌دیده باید با ارائه مدارک و شواهد لازم به مراجع قضایی مانند دادگاه عمومی یا دادسرا مراجعه کند.
  • تشکیل پرونده: پس از ثبت شکایت، پرونده قضایی تشکیل می‌شود و به مقامات ذیصلاح ارجاع داده می‌شود.
  • انجام تحقیقات: مقامات قضایی با انجام تحقیقات و بررسی مدارک و شواهد، نسبت به اثبات یا رد جرم و تعیین میزان دیه اقدام می‌کنند.
  • صدور حکم: در نهایت، قاضی دادگاه با توجه به نظر کارشناسان و سایر مستندات، حکم به پرداخت دیه صادر می‌کند.
  • اجرای حکم: پس از صدور حکم، محکوم‌علیه موظف به پرداخت دیه به فرد آسیب‌دیده خواهد بود.

نکات:

  • در برخی از موارد، مانند تصادفات رانندگی، ممکن است شرکت بیمه طرف مقابل موظف به پرداخت دیه باشد.
  • برای دریافت دیه، حتماً باید از مدارک و شواهد لازم مانند گزارش پزشکی قانونی، نظریه کارشناس و… استفاده کرد.
  • در صورت تمایل، فرد آسیب‌دیده می‌تواند برای پیگیری حقوق خود از وکیل متخصص در امور حقوقی استفاده کند.

نحوه دریافت دیه در ایران

مراحل کلی دریافت دیه:

  1. اثبات وقوع جرم و دریافت حکم دیه:
  • اولین قدم برای دریافت دیه، اثبات وقوع جرم و احراز محکومیت جانی یا مالی شخص خاطی است.
  • این امر از طریق طرح شکایت در مراجع قضایی و طی مراحل قانونی و صدور حکم دیه توسط دادگاه صالح انجام می‌شود.
  1. شناسایی نوع و میزان دیه:
  • نوع و میزان دیه با توجه به نوع جرم، عضو یا اندام آسیب‌دیده، و شرایط مصدوم (از جمله سن، جنس و دین) تعیین می‌شود.
  • نرخ دیه هرساله توسط قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران تعیین و ابلاغ می‌شود.
  1. اجرای حکم و دریافت دیه:
  • پس از صدور حکم دیه، محکوم علیه (فرد خاطی) موظف به پرداخت دیه به مصدوم یا اولیای دم او است.
  • در صورت عدم پرداخت دیه توسط محکوم علیه، مصدوم یا اولیای دم می‌توانند از طریق مراجع اجرایی (مانند دایره اجرای ثبت اسناد) نسبت به وصول دیه خود اقدام کنند.

روش‌های دریافت دیه:

  • صلح و سازش:

  • در بسیاری از موارد، قبل از طی مراحل قضایی و صدور حکم دیه، طرفین دعوی با یکدیگر به صلح و سازش می‌رسند و مصدوم یا اولیای دم دیه خود را به طور توافقی از جانی یا خانواده او دریافت می‌کنند.

  • اجرای حکم دادگاه:

  • در صورتی که صلح و سازش بین طرفین امکان‌پذیر نباشد، مصدوم یا اولیای دم می‌توانند با مراجعه به مراجع قضایی و اجرای حکم، دیه خود را از طریق محکوم علیه دریافت کنند.

  • بیمه:

  • در برخی موارد، مانند تصادفات رانندگی، دیه مصدوم توسط شرکت بیمه شخص ثالث پرداخت می‌شود.

مدارک مورد نیاز:

  • حکم دیه صادره از دادگاه
  • مدارک شناسایی مصدوم یا اولیای دم
  • سایر مدارک مورد نیاز بسته به نوع و نحوه دریافت دیه

نکات:

  • در صورت فوت مصدوم، دیه به اولیای دم او (مانند پدر، مادر، همسر، فرزندان) تعلق می‌گیرد.
  • میزان سهم هر یک از اولیای دم از دیه بر اساس قوانین ارث تعیین می‌شود.
  • در صورت تمایل، مصدوم یا اولیای دم می‌توانند برای انجام مراحل دریافت دیه از وکیل نیز کمک بگیرند.
  • هزینه‌های مربوط به دریافت دیه، مانند حق‌الوکاله وکیل، هزینه‌های اجرای حکم و … بر عهده مصدوم یا اولیای دم او است.

انواع دیه در اسلام و حقوق ایران:

دیه در اسلام و حقوق ایران به دو دسته کلی تقسیم می شود:

1. دیه نفس:

  • دیه کامل انسان: دیه کامل انسان در سال 1403، معادل 1 میلیارد و 200 میلیون تومان در ماه های عادی و 1 میلیارد و 600 میلیون تومان در ماه های حرام است.
  • دیه زن: دیه زن نصف دیه مرد است.
  • دیه مسلمان: دیه مسلمانان بر اساس مذهب تشیع اثنی عشری تعیین می شود.
  • دیه غیرمسلمان: دیه غیرمسلمانان بر اساس دین آنها (مانند یهودی، مسیحی و زرتشتی) تعیین می شود.

2. دیه اعضا:

  • دیه هر عضو از بدن انسان در شرع و قانون به طور دقیق مشخص شده است.
  • به عنوان مثال، دیه دست راست نصف دیه کامل انسان، دیه چشم یک سوم دیه کامل انسان و دیه انگشت شست یک دهم دیه کامل انسان است.

عوامل موثر در تعیین دیه اعضا:

  • نوع عضو: دیه اعضای اصلی بدن مانند دست، پا، چشم و گوش از دیه اعضای فرعی مانند انگشتان دست و پا بیشتر است.
  • سلامت عضو: دیه عضو سالم بیشتر از دیه عضو معیوب یا ناقص است.
  • کارکرد عضو: دیه عضوانی که کارکرد حیاتی تری دارند مانند زبان و حنجره بیشتر از دیه عضوانی که کارکرد کمتری دارند مانند لوزه ها است.

تغلیظ دیه:

در برخی موارد، دیه به دلایلی مانند ارتکاب جنایت در ماه های حرام یا حرم مکه، تشدید می شود. به این امر تغلیظ دیه گفته می شود.

انواع تغلیظ دیه:

  • تغلیظ زمانی: دیه در ماه های حرام (ذی الحجه، محرم، رجب و شعبان) 1.33 برابر دیه در ماه های عادی است.
  • تغلیظ مکانی: دیه جنایاتی که در حرم مکه رخ می دهد دو برابر دیه در سایر مکان ها است.
  • تغلیظ نوعی: دیه برخی از جنایات مانند قتل عمد با انگیزه های خاص مانند کینه و انتقام، دو برابر دیه در قتل عمد ساده است.

تفاوت دیه و ارش:

  • دیه: دیه مبلغی است که در شرع و قانون برای جنایات نفس و اعضا تعیین شده است.
  • ارش: ارش مبلغی است که برای صدمات و لطمات که دیه ی آن در شرع و قانون تعیین نشده است، توسط قاضی با توجه به نظر کارشناس تعیین می شود.

 

محاسبه دیه در ایران

دیه در ایران به مال یا پولی گفته می‌شود که به سبب کشتن انسان یا نقص عضو به کسی که صدمه دیده است یا به بازماندگان او پرداخت می‌شود.

میزان دیه به عوامل مختلفی از جمله نوع جرم، جنسیت و دین مصدوم یا مقتول، زمان وقوع جرم و عضو آسیب دیده بستگی دارد.

محاسبه دیه کامل:

دیه کامل انسان معادل صد شتر سالم و بالغ است. نرخ دیه کامل هرسال توسط قوه قضائیه تعیین و اعلام می‌شود. به عنوان مثال، در سال 1403، دیه کامل انسان در ماه رمضان معادل 6 میلیارد و 600 میلیون تومان است.

محاسبه دیه جزئی:

دیه جزئی به دیه اعضای بدن و سایر صدمات گفته می‌شود. نرخ دیه جزئی نیز هرسال توسط قوه قضائیه تعیین می‌شود. برای محاسبه دیه جزئی باید از جدول مربوطه که در سایت قوه قضائیه و سایر مراجع معتبر موجود است استفاده کرد.

ابزارهای محاسبه دیه:

  • سایت قوه قضائیه: در سایت قوه قضائیه می‌توانید به نرخ دیه کامل و جزئی در سال جاری دسترسی داشته باشید. همچنین می‌توانید با استفاده از ماشین حساب دیه آنلاین موجود در این سایت، دیه مربوط به هر نوع جرم و صدمتی را به صورت تقریبی محاسبه کنید.
  • اپلیکیشن‌های موبایل: چندین اپلیکیشن موبایل نیز برای محاسبه دیه در بازارهای مختلف مانند بازار و گوگل پلی وجود دارد که می‌توانید از آنها استفاده کنید.
  • دفاتر خدمات قضایی: می‌توانید با مراجعه به یکی از دفاتر خدمات قضایی، از کارشناسان مربوطه برای محاسبه دیه کمک بگیرید.

نکات:

  • در صورت تمایل می‌توانید از وکیل دادگستری برای محاسبه دقیق دیه و پیگیری مراحل قانونی دریافت آن کمک بگیرید.
  • توجه داشته باشید که نرخ دیه در ماه‌های حرام (محرم، رجب، شعبان و ذی‌القعده) دو برابر نرخ دیه در ماه‌های عادی است.
  • دیه زن مسلمان نصف دیه مرد مسلمان است. دیه زن و مرد غیرمسلمان یکسان است.

دیه زن باردار در ایران

در قانون ایران، دیه زن باردار به دو بخش اصلی تقسیم می‌شود:

1. دیه جنین:

  • سقط جنین: در صورت سقط جنین در اثر جرم، به اولیای دم جنین دیه تعلق می‌گیرد. میزان دیه جنین به سن حاملگی در زمان سقط بستگی دارد.
    • قبل از 4 ماهگی: 15 مثقال طلا (معادل حدود 6 میلیون تومان در سال 1404)
    • بین 4 تا 8 ماهگی: 30 مثقال طلا (معادل حدود 12 میلیون تومان در سال 1404)
    • بعد از 8 ماهگی: دیه کامل انسان (600 میلیون تومان در ماه‌های عادی و 800 میلیون تومان در ماه‌های حرام در سال 1404)
  • مرگ جنین در شکم مادر: در صورتی که جنین در اثر جرم در شکم مادر فوت کند، به اولیای دم او دیه کامل انسان تعلق می‌گیرد.

2. دیه زن باردار:

  • صدمات به زن باردار: در صورتی که به زن باردار در اثر جرم صدماتی وارد شود، علاوه بر دیه جنین، دیه صدمات وارده به خود زن نیز به او تعلق می‌گیرد.

نکات:

  • در مورد دیه زن باردار، نظرات مختلفی از سوی فقهای شیعه وجود دارد.
  • در حال حاضر، طبق نظر مشهور فقها و رویه قضایی، دیه زن باردار نصف دیه کامل انسان در نظر گرفته می‌شود.
  • البته در برخی موارد خاص، مانند فوت مادر در اثر جرم، ممکن است دیه کامل به او تعلق گیرد.
  • برای دریافت دیه زن باردار، باید به مراجع قضایی و پزشکی قانونی مراجعه کرد و با ارائه مدارک و شواهد لازم، نسبت به اثبات جرم و تعیین میزان دیه اقدام نمود.