مشاوره حقوقي

روش های اعتراض به رای دادگاه مشاوره حقوقی

مشاوره حقوقی تلفنی آنلاین

روش‌های اعتراض به رأی دادگاه به نوع دادگاه و نوع رأی صادره بستگی دارد. به طور کلی، روش‌های اصلی اعتراض به رأی دادگاه عبارتند از:

1. واخواهی:

  • واخواهی روشی برای اعتراض به احکام غیابی است. حکم غیابی به حکمی گفته می‌شود که بدون حضور خوانده یا وکیل او صادر شده باشد.
  • مهلت واخواهی 20 روز از تاریخ ابلاغ رأی است.
  • واخواهی در همان دادگاهی که رأی غیابی را صادر کرده است، مطرح می‌شود.
  • در صورت پذیرش واخواهی، پرونده مجدداً رسیدگی می‌شود و دادگاه رأی جدید صادر می‌کند.

2. تجدید نظر:

  • تجدید نظر روشی برای اعتراض به احکام حضوری است. حکم حضوری به حکمی گفته می‌شود که در حضور خوانده یا وکیل او صادر شده باشد.
  • مهلت تجدید نظر 20 روز از تاریخ ابلاغ رأی است.
  • تجدید نظر در دادگاه تجدید نظر رسیدگی می‌شود.
  • در دادگاه تجدید نظر، پرونده به طور کامل مورد بررسی قرار می‌گیرد و ممکن است رأی دادگاه بدوی تأیید، نقض یا اصلاح شود.

3. فرجام:

  • فرجام روشی برای اعتراض به آراء دادگاه تجدید نظر است.
  • مهلت فرجام 60 روز از تاریخ ابلاغ رأی تجدید نظر است.
  • فرجام در دیوان عالی کشور رسیدگی می‌شود.
  • در دیوان عالی کشور، فقط ایرادات شکلی و ماهوی رأی مورد بررسی قرار می‌گیرد و دلایل و مستندات جدید قابل طرح نیست.

4. اعاده دادرسی:

  • اعاده دادرسی روشی برای اعتراض به آراء قطعی است. رأی قطعی به رأیی گفته می‌شود که به موجب قانون دیگر قابل اعتراض نیست.
  • اعاده دادرسی در موارد خاص و محدودی امکان‌پذیر است، مانند:
    • وجود ایرادات و اشکالات اساسی در رأی
    • کشف مدارک و مستندات جدید که در حین رسیدگی به پرونده در دسترس نبوده است.
  • اعاده دادرسی در همان دادگاهی که رأی قطعی را صادر کرده است، مطرح می‌شود.
  • در صورت پذیرش اعاده دادرسی، پرونده مجدداً رسیدگی می‌شود و دادگاه رأی جدید صادر می‌کند.

نکات مهم:

  • برای طرح هر یک از اعتراضات فوق، باید به دفاتر خدمات قضایی مراجعه و دادخواست یا شکوائیه مربوطه را تنظیم کرد.
  • در دادخواست یا شکوائیه باید مشخصاً نوع اعتراض، دلایل و مستندات آن قید شود.
  • ضمایر وکیل در همه مراحل دادرسی الزامی است.
  • برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد نحوه اعتراض به رأی دادگاه، می‌توانید به وکیل یا کارشناسان حقوقی مراجعه کنید.

نحوه اعتراض به رای دادگاه

نحوه اعتراض به رای دادگاه به نوع رای و مرجع صادر کننده آن بستگی دارد. به طور کلی، دو نوع اعتراض به رای دادگاه وجود دارد:

1. واخواهی:

واخواهی زمانی صورت می‌گیرد که رای دادگاه غیابی باشد، یعنی خوانده در هیچ یک از جلسات دادگاه حضور نداشته باشد. در این صورت، خوانده می‌تواند ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای به همان دادگاهی که رای را صادر کرده است، درخواست واخواهی کند.

2. تجدید نظر خواهی:

تجدید نظر خواهی زمانی صورت می‌گیرد که رای دادگاه حضوری باشد، یعنی خوانده در یکی از جلسات دادگاه حضور داشته باشد. در این صورت، خواهان و خوانده می‌توانند ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای به دادگاه تجدید نظر مربوط به همان محل درخواست تجدید نظر خواهی کنند.

مراحل اعتراض به رای دادگاه:

مراحل اعتراض به رای دادگاه به شرح زیر است:

  1. تنظیم لایحه اعتراض: اولین قدم برای اعتراض به رای دادگاه، تنظیم لایحه اعتراض است. در لایحه اعتراض باید مشخصات طرفین دعوا، موضوع دعوا، دلایل و مستندات و درخواست معترض ذکر شود.
  2. ارائه لایحه اعتراض به دادگاه: لایحه اعتراض باید به دفتردادگاه صادر کننده رای ارائه شود.
  3. رسیدگی در دادگاه تجدید نظر: پس از ارائه لایحه اعتراض، پرونده به دادگاه تجدید نظر ارسال می‌شود. دادگاه تجدید نظر به دلائل و مستندات طرفین دعوا رسیدگی می‌کند و رای صادر شده را تایید یا نقض می‌کند.

نکات مهم:

  • مهلت اعتراض به رای دادگاه قابل تمدید نیست و در صورت انقضای مهلت، حق اعتراض ساقط می‌شود.
  • برای تنظیم لایحه اعتراض می‌توانید از وکلا و مشاوران حقوقی کمک بگیرید.
  • ارائه دلایل و مستندات قوی در لایحه اعتراض می‌تواند به افزایش شانس شما برای قبولی اعتراض کمک کند.

مراحل اعتراض به رای دادگاه بسته به نوع رای و مرجع رسیدگی به آن متفاوت است.

با این حال، به طور کلی، مراحل اعتراض به رای دادگاه به شرح زیر است:

1. دریافت رونوشت رای:

  • اولین قدم برای اعتراض به رای دادگاه، دریافت رونوشت رای است.
  • شما می‌توانید با مراجعه به دفترخانه دادگاه و ارائه کارت ملی، رونوشت رای را دریافت کنید.

2. بررسی مهلت اعتراض:

  • هر رای دادگاه دارای یک مهلت قانونی برای اعتراض است.
  • مهلت اعتراض در روی خود رای قید شده است.
  • در صورت تخلف از مهلت اعتراض، امکان طرح اعتراض وجود نخواهد داشت.

3. انتخاب نوع اعتراض:

  • با توجه به نوع رای و مرجع رسیدگی به آن، می‌توان از طرق مختلفی به رای دادگاه اعتراض کرد.

  • رایج‌ترین طرق اعتراض به رای دادگاه عبارتند از:

    • واخواهی: واخواهی به اعتراض به آراء غیابی اطلاق می‌شود.
      • مهلت واخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای برای افراد مقیم در ایران و دو ماه برای افراد مقیم خارج از ایران است.
    • تجدیدنظرخواهی: تجدیدنظرخواهی به اعتراض به آراء حضوری اطلاق می‌شود.
      • مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
    • فرجام‌خواهی: فرجام‌خواهی به اعتراض به آراء صادر شده توسط دادگاه‌های تجدیدنظر اطلاق می‌شود.
      • آراء قابل فرجام در قانون آیین دادرسی مدنی و آیین دادرسی کیفری ذکر شده است.
    • اعاده دادرسی: اعاده دادرسی در مواردی قابل طرح است که پس از صدور رای الهی جدید کشف شود یا معلوم شود که دادگاه در تشخیص موضوع یا قانون اشتباه کرده است.

4. تنظیم و تقدیم لایحه اعتراض:

  • برای طرح اعتراض به رای دادگاه باید لایحه اعتراض تنظیم و به مرجع صالح تقدیم شود.
  • در لایحه اعتراض باید مشخصات خواهان و خوانده، تاریخ و محل تنظیم لایحه، موضوع خواسته، دلایل و مستندات آن و درخواست معترض قید شود.

5. رسیدگی به اعتراض:

  • پس از تقدیم لایحه اعتراض، مرجع صالح به اعتراض رسیدگی می‌کند.
  • در صورت قبول اعتراض، رای معترض عليه نقض و پرونده برای رسیدگی به مرحله بعد ارسال می‌شود.
  • در صورت رد اعتراض، رای معترض عليه قطعی و لازم الاجرا می‌شود.

نکات تکمیلی:

  • در صورت نیاز به وکیل، می‌توانید از وکلا و متخصصان مربوطه مشاوره بگیرید.
  • همچنین می‌توانید از خدمات دفاتر خدمات الکترونیک قضایی برای تنظیم و ارسال لایحه اعتراض استفاده کنید.

شرایط اعتراض به رای دادگاه در ایران به نوع رای و دلایل اعتراض بستگی دارد. به طور کلی، می توان به دو دسته اصلی از اعتراضات به رای دادگاه اشاره کرد:

1. واخواهی:

  • واخواهی فقط به رای غیابی دادگاه تعلق می گیرد. رای غیابی رایی است که بدون حضور خوانده یا وکیل او صادر شده باشد.
  • مهلت واخواهی 20 روز از تاریخ ابلاغ رای برای اشخاص مقیم در ایران و دو ماه برای اشخاص مقیم خارج از کشور است.
  • واخواهی به همان دادگاهی که رای غیابی را صادر کرده است، تقدیم می شود.
  • در واخواهی، معترض (واخواه) می تواند ادعا کند که دلیل موجهی برای عدم حضور در جلسه دادرسی داشته است و یا اینکه رای صادره مغایر با شرع و قانون است.

2. تجدید نظر خواهی و فرجام خواهی:

  • تجدید نظر خواهی و فرجام خواهی به آرای حضوری دادگاه تعلق می گیرد. رای حضوری رایی است که با حضور خوانده یا وکیل او صادر شده باشد.
  • مهلت تجدید نظر خواهی 20 روز از تاریخ ابلاغ رای برای اشخاص مقیم در ایران و دو ماه برای اشخاص مقیم خارج از کشور است.
  • مهلت فرجام خواهی 60 روز از تاریخ ابلاغ رای برای اشخاص مقیم در ایران و دو ماه برای اشخاص مقیم خارج از کشور است.
  • تجدید نظر خواهی به دادگاه تجدید نظر استان و فرجام خواهی به دیوان عالی کشور تقدیم می شود.
  • در تجدید نظر خواهی و فرجام خواهی، معترض (تجدید نظر خواه یا فرجام خواه) می تواند ادعا کند که رای صادره مغایر با شرع و قانون است.

دلایل قابل قبول برای اعتراض به رای دادگاه:

  • اشتباه در تطبیق قانون با موضوع پرونده: اگر قاضی در تطبیق قانون با موضوع پرونده اشتباه کرده باشد، می توان به رای صادره اعتراض کرد.
  • تخلف از اصول و قواعد دادرسی: اگر در رسیدگی به پرونده، از اصول و قواعد دادرسی تخلف شده باشد، می توان به رای صادره اعتراض کرد.
  • عدم توجه به دلایل و مستندات ارائه شده: اگر قاضی به دلایل و مستندات ارائه شده توسط طرفین پرونده توجه نکرده باشد، می توان به رای صادره اعتراض کرد.
  • وجود نقص در تحقیقات: اگر تحقیقات انجام شده در پرونده ناقص باشد، می توان به رای صادره اعتراض کرد.

مواردی که نمی توان به رای دادگاه اعتراض کرد:

  • آرای قطعی: آرای قطعی آراءی هستند که امکان اعتراض به آنها وجود ندارد.
  • آرای رضایی: آرای رضایی آراءی هستند که طرفین پرونده به آنها رضایت داده اند.
  • آرای صلحی: آرای صلحی آراءی هستند که توسط داور یا میانجی صادر شده اند.

توجه: این فقط یک خلاصه ی کلی از شرایط اعتراض به رای دادگاه است. برای کسب اطلاعات دقیق تر در مورد این موضوع، باید با یک وکیل مشورت کنید.

مواردی که نمی‌توان به رأی دادگاه اعتراض کرد:

طبق قانون، احکام دادگاه‌ها در موارد زیر غیرقابل تجدید نظر هستند:

1. احکام صادر شده در دعاوی کم‌بهایه:

  • مبلغ خواسته تا بیست میلیون ریال در مورد اموال منقول
  • مبلغ خواسته تا پنجاه میلیون ریال در مورد اموال غیرمنقول
  • دعاوی راجع به اجرت‌المثل و خسارات تا میزان‌های مذکور در فوق

2. احکام صادر شده در خصوص تأمین خواسته:

  • قرار تأمین خواسته
  • رفع تأمین خواسته

3. احکام صادر شده در خصوص صلاحیت و موانع رسیدگی:

  • قرار رد دعوا به دلیل عدم صلاحیت دادگاه
  • قرار رد دعوا به دلیل فقدان اهلیت خواهان یا خوانده
  • قرار رفع ایراد متقابل

4. احکام صادر شده در خصوص اجرای احکام:

  • قرار امتناع از اجرای حکم
  • قرار توقیف عملیات اجرایی
  • قرار رفع توقیف عملیات اجرایی

5. سایر موارد:

  • احکامی که صلحاً صادر شده‌اند
  • احکامی که به موجب قانون قطعی تلقی شده‌اند
  • احکامی که جهات تجدید نظر در آنها ذکر شده باشد و معترض نتواند جهات مذکور را اثبات کند

نکته: در خصوص برخی از احکام فوق، استثناهایی نیز وجود دارد که امکان تجدید نظرخواهی را فراهم می‌کند.

به عنوان مثال، در مورد احکام صادر شده در دعاوی کم‌بهایه، اگر خواهان یا خوانده مدعی اعسار باشند، می‌توانند به رأی صادره اعتراض کنند.

توصیه:

  • برای اطمینان از اینکه آیا می‌توان به رأی دادگاه خاصی اعتراض کرد یا خیر، حتماً با یک وکیل مجرب مشورت کنید.
  • وکیل می‌تواند با بررسی دقیق پرونده شما، نظر قطعی در این خصوص را ارائه دهد.

دلایل قابل قبول برای اعتراض به رای دادگاه، که به آن “فرجام خواهی” یا “تجدید نظر خواهی” نیز گفته می شود، بسته به نوع پرونده و jurisdiction مربوطه متفاوت است.

با این حال، به طور کلی، می توان گفت که دلایل قابل قبول برای اعتراض به رای دادگاه عبارتند از:

1. نقض قانون: رای دادگاه مغایر با قانون و مقررات جاری باشد.

2. عدم رعایت تشریفات دادرسی: در فرآیند رسیدگی به پرونده، تشریفات و اصول دادرسی به طور کامل رعایت نشده باشد.

3. اشتباه در استدلال: استدلال و استنباط قاضی در رای صادره مردود و غیر منطقی باشد.

4. عدم کفایت دلیل: رای صادره بر اساس دلایل و مدارک کافی و مستند نباشد.

5. وجود ایرادات شکلی: رای صادره دارای ایرادات شکلی مانند نقص در رسیدگی، عدم احضار اصحاب دعوا و … باشد.

6. نوآوری در دعوا یا دفاع: در جریان رسیدگی به پرونده، دلیلی جدید کشف شده یا دفاع جدیدی از طرف اصحاب دعوا مطرح شده باشد که در رای دادگاه مورد توجه قرار نگرفته باشد.

7. غبن: در مواردی خاص، ممکن است ثابت شود که در حق یکی از طرفین دعوا ظلم یا اجحاف شده است.

موارد زیر قابل اعتراض در دادگاه تجدید نظر نیستند:

  • احکام صادر شده در مورد دعاوی مالی که ارزش آن ها کمتر از حد نصاب باشد.
  • احکام صادر شده در مورد جرایم تعزیری درجه شش و پایین تر.
  • احکام صادر شده در مورد دعاوی مربوط به تخلفات رانندگی.
  • احکام صادر شده در مورد دعاوی مربوط به املاک مشاعی.
  • قوانین مربوط به فرجام خواهی و تجدید نظر خواهی پیچیده است و توصیه می شود در این خصوص با یک وکیل مجرب مشورت کنید.
  • مدت زمان فرجام خواهی و تجدید نظر خواهی محدود است و شما باید در مهلت قانونی نسبت به رای دادگاه اعتراض خود را مطرح کنید.