مشاوره حقوقی کیفری

مجازات قسم و شهادت کذب چیست؟

مشاوره حقوقی

مجازات قسم و شهادت کذب در ایران

قسم و شهادت کذب در نظام حقوقی ایران جرم محسوب می‌شود و برای آن مجازات‌های قانونی در نظر گرفته شده است.

قسم به معنای گواه قراردادن خداوند بر صحت گفتار است. قسم می‌تواند در دادگاه، در معاملات، و یا در سایر موارد انجام شود.

شهادت کذب به معنای دادن شهادت خلاف واقع در دادگاه است.

مجازات قسم کذب:

ماده 205 قانون مجازات اسلامی در خصوص مجازات قسم کذب بیان می‌دارد:

“هرکس در دادگاه یا نزد مقامات رسمی با سوء نیت و به قصد ضرر رساندن به دیگری، در امور کیفری یا حقوقی، قسم یاد کند در حالی که می‌داند که قسم او دروغ است، به حبس از شش ماه تا دو سال و یا پرداخت دو تا بیست میلیون ریال جزای نقدی محکوم می‌شود.”

مجازات شهادت کذب:

ماده 630 قانون مجازات اسلامی در خصوص مجازات شهادت کذب بیان می‌دارد:

“هرکس در دادگاه شهادت دروغ دهد، به حبس از یک تا پنج سال محکوم می‌شود.”

نکته: علاوه بر مجازات‌های حبس و جزای نقدی، مجازات‌های دیگری نیز برای مرتکبان قسم و شهادت کذب در نظر گرفته شده است، از جمله:

  • شلاق: در برخی موارد، ممکن است برای مرتکبان قسم و شهادت کذب مجازات شلاق نیز در نظر گرفته شود.
  • اعلام فساد: در صورتیکه مرتکب قسم یا شهادت کذب شخصیتی مورد احترام مانند روحانی یا قاضی باشد، ممکن است علاوه بر مجازات‌های دیگر، اعلام فساد نیز شود.
  • رد شهادت: مرتکبان قسم و شهادت کذب در آینده صلاحیت شهادت دادن در دادگاه را از دست خواهند داد.

موارد عدم شمول مجازات:

در برخی موارد، ممکن است مجازات قسم و شهادت کذب شامل مرتکب نشود، از جمله:

  • اشتباه در قسم یا شهادت: اگر ثابت شود که مرتکب در اثر اشتباه قسم یا شهادت دروغ داده است، مجازات نخواهد شد.
  • انکار پس از اقرار: اگر مرتکب پس از اقرار به قسم یا شهادت کذب، آن را انکار کند و ثابت شود که انکار او صحیح بوده است، مجازات نخواهد شد.
  • شهادت به نفع متهم: اگر کسی به نفع متهم در یک پرونده کیفری شهادت کذب دهد، مجازات نخواهد شد.

راه‌های پیشگیری از قسم و شهادت کذب:

  • تعهد به صداقت: بهترین راه برای پیشگیری از قسم و شهادت کذب، تعهد به صداقت و راستگویی در تمام امور است.
  • شناخت احکام شرعی: افراد باید احکام شرعی در خصوص قسم و شهادت را به درستی بشناسند و از عواقب سوء آن آگاه باشند.
  • ترس از خدا: ایمان به خدا و ترس از عذاب الهی می‌تواند افراد را از ارتکاب قسم و شهادت کذب باز دارد.

شهادت کذب چیست؟

شهادت کذب به معنای دادن گواهی خلاف واقع در دادگاه یا مراجع قضایی است. این عمل، جرمی کیفری محسوب می شود و مرتکب آن به مجازات می رسد.

انواع شهادت کذب:

  • شهادت دروغ: در این نوع شهادت، فرد آگاهانه و عمداً خلاف واقع را بیان می کند.
  • شهادت اشتباه: در این نوع شهادت، فرد به دلیل عدم آگاهی یا سوء تفاهم خلاف واقع را بیان می کند.

مجازات شهادت کذب:

مجازات شهادت کذب در قانون مجازات اسلامی ایران به شرح زیر است:

  • حبس: مرتکب شهادت کذب به حبس از یک تا دو سال محکوم خواهد شد.
  • جزای نقدی: علاوه بر حبس، مرتکب شهادت کذب به جزای نقدی از یک میلیون و پانصد هزار تومان تا شش میلیون تومان نیز محکوم خواهد شد.
  • قصاص: اگر شهادت کذب سبب ضرر یا زیان مالی یا جانی برای فردی شود، مرتکب به قصاص نفس یا دیه محکوم خواهد شد.

آثار حقوقی شهادت کذب:

علاوه بر مجازات کیفری، شهادت کذب می تواند آثار حقوقی نیز به دنبال داشته باشد. به عنوان مثال، اگر حکم دادگاه بر اساس شهادت کذب صادر شده باشد، آن حکم باطل خواهد بود و می توان برای اعاده دادرسی اقدام کرد.

دلایل شهادت کذب:

  • منفعت طلبی: برخی افراد برای کسب منفعت شخصی یا حمایت از شخص ثالث اقدام به شهادت کذب می کنند.
  • ترس و واهمه: برخی افراد به دلیل ترس و واهمه از شخص یا گروهی، خلاف واقع را شهادت می دهند.
  • عدم آگاهی: برخی افراد به دلیل عدم آگاهی کافی از موضوع مورد شهادت، خلاف واقع را شهادت می دهند.

راه های پیشگیری از شهادت کذب:

  • گزینش دقیق شهود: قضات باید در گزینش شهود دقت کافی به کار ببرند و از افرادی که معتبر و مورد اعتماد هستند، شهادت بگیرند.
  • تذکر به شهود در مورد حرمت شهادت: قبل از اخذ شهادت، باید به شهود تذکر داده شود که شهادت دروغ حرام است و مجازات سنگینی در پی دارد.
  • تحقیق در مورد صحت شهادت: در صورت امکان، باید تحقیقات لازم برای بررسی صحت شهادت انجام شود.

نکته:

  • شهادت کذب یک جرم خطرناک است و می تواند آثار زیانباری برای افراد و جامعه به دنبال داشته باشد.
  • در صورتی که مطلع شوید فردی قصد شهادت کذب دارد، باید فوراً به مراجع قضایی اطلاع دهید.

 

قسم کذب در ایران

مفهوم قسم کذب:

قسم کذب، به معنای سوگند دروغ خوردن در دادگاه یا مراجع قضایی است. این عمل جرم محسوب می‌شود و مجازات‌های سنگینی برای آن در نظر گرفته شده است.

انواع قسم کذب:

  • قسم غیرواجب: سوگند دروغی که در مورد موضوعی باشد که اصلاً نیازی به سوگند در مورد آن نیست.
  • قسم واجب غیرمُنَجَّز: سوگند دروغی که در مورد موضوعی باشد که در آن زمان نیازی به سوگند نبوده، ولی بعداً لازم شده است.
  • قسم واجب مُنَجَّز: سوگند دروغی که در مورد موضوعی باشد که در زمان سوگند، لازم و واجب بوده است.

مجازات قسم کذب:

طبق ماده 648 قانون تعزیرات اسلامی، مجازات قسم کذب حبس از یک تا پنج سال می‌باشد.

شرایط تحقق جرم:

برای تحقق جرم قسم کذب، شرایط زیر باید وجود داشته باشد:

  • سوگند در مرجع قضایی: سوگند باید در دادگاه یا مرجع قضایی دیگر، مانند دفاتر اسناد رسمی، به موجب قانون و با قصد و علم به دروغ بودن آن انجام شده باشد.
  • صورت کتبی یا شفاهی: سوگند می‌تواند به صورت کتبی یا شفاهی باشد.
  • اثبات سوء نیت: برای اثبات جرم قسم کذب، باید سوء نیت و علم مرتکب به دروغ بودن سوگند ثابت شود.

آثار حقوقی قسم کذب:

  • بطلان سوگند: سوگند دروغ باطل و بی‌اثر است و هیچ اثری در دعوا یا منازعه نخواهد داشت.
  • مجازات کیفری: مرتکب جرم قسم کذب به مجازات حبس از یک تا پنج سال محکوم می‌شود.
  • مسئولیت مدنی: مرتکب جرم قسم کذب باید خسارات وارده به بزه دیده را نیز جبران کند.

نکات مهم:

  • در صورت مشاهده هرگونه مورد مشکوک به قسم کذب، باید به مراجع قضایی و انتظامی گزارش شود.
  • برای پیشگیری از قسم کذب، افراد باید از سوگند دروغ در مراجع قضایی خودداری کنند و فقط در صورتی که به طور قطع از صحت گفته خود مطمئن هستند، سوگند یاد کنند.
  • در صورت نیاز به سوگند، افراد باید قبل از انجام آن با یک وکیل یا مشاور حقوقی مشورت کنند.

مجازات قسم دروغ در ایران

قسم دروغ، که در اصطلاح حقوقی به آن “سوگند کذب” نیز گفته می‌شود، به معنای سوگند خوردن در دادگاه یا مراجع قضایی در حالی است که فرد می‌داند آنچه می‌گوید دروغ است. این عمل جرم محسوب می‌شود و مجازات‌های سنگینی برای آن در نظر گرفته شده است.

انواع قسم دروغ:

  • قسم غیرواجب: سوگند دروغی که در مورد موضوعی باشد که اصلاً نیازی به سوگند در مورد آن نیست.
  • قسم واجب غیرمُنَجَّز: سوگند دروغی که در مورد موضوعی باشد که در آن زمان نیازی به سوگند نبوده، ولی بعداً لازم شده است.
  • قسم واجب مُنَجَّز: سوگند دروغی که در مورد موضوعی باشد که در زمان سوگند، لازم و واجب بوده است.

مجازات کلی قسم دروغ:

طبق ماده 648 قانون تعزیرات اسلامی، مجازات قسم کذب حبس از یک تا پنج سال می‌باشد.

شرایط تشدید مجازات:

در برخی موارد، مجازات قسم کذب تشدید می‌شود، از جمله:

  • ایجاد ضرر و زیان: اگر قسم دروغ باعث ضرر و زیان مالی یا معنوی به دیگری شده باشد، مجازات مرتکب تشدید می‌شود.
  • تکرار جرم: اگر مرتکب قبلاً به جرم قسم کذب محکوم شده باشد، مجازات او در نوبت دوم تشدید می‌شود.

آثار حقوقی قسم دروغ:

علاوه بر مجازات کیفری، قسم کذب آثار حقوقی دیگری نیز دارد، از جمله:

  • بطلان سوگند: سوگند دروغ باطل و بی‌اثر است و هیچ اثری در دعوا یا منازعه نخواهد داشت.
  • مسئولیت مدنی: مرتکب جرم قسم کذب باید خسارات وارده به بزه دیده را نیز جبران کند.

نکات مهم:

  • در صورت مشاهده هرگونه مورد مشکوک به قسم کذب، باید به مراجع قضایی و انتظامی گزارش شود.
  • برای پیشگیری از قسم کذب، افراد باید از سوگند دروغ در مراجع قضایی خودداری کنند و فقط در صورتی که به طور قطع از صحت گفته خود مطمئن هستند، سوگند یاد کنند.
  • در صورت نیاز به سوگند، افراد باید قبل از انجام آن با یک وکیل یا مشاور حقوقی مشورت کنند.

قوانین شهادت در ایران

قوانین مربوط به شهادت در ایران در قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی و قانون آیین دادرسی کیفری و همچنین منابع فقهی مانند احکام شرعی و روایات اسلامی بیان شده‌اند.

شرایط شاهد:

  • بلوغ: شاهد باید به سن بلوغ شرعی رسیده باشد.
  • سلامت عقل: شاهد باید از سلامت عقل برخوردار باشد.
  • عدالت: شاهد باید عادل باشد، یعنی به گناهان کبیره آلوده نباشد و تقوای لازم را داشته باشد.
  • اسلام: در دعاوی مدنی، شهادت مسلمانان پذیرفته می‌شود، مگر در مواردی که شرعاً شهادت غیرمسلمان پذیرفته شده باشد.
  • ذینفع نبودن: شاهد نباید در دعوا ذینفع باشد، یعنی نفع یا ضرری از نتیجه دعوا به او نرسد.
  • عدم دشمنی: بین شاهد و طرف مقابل دعوا نباید کینه و دشمنی باشد.

موارد عدم جواز شهادت:

  • جنون: شهادت مجنون پذیرفته نیست.
  • سکوت: اگر شاهد در حضور قاضی سکوت کند، شهادتش پذیرفته نیست.
  • تردید: اگر شاهد در شهادت خود تردید داشته باشد، شهادتش پذیرفته نیست.
  • تغییر اقرار: اگر شاهد بعد از ادای شهادت، اقرار خود را تغییر دهد، شهادتش پذیرفته نیست.

ارزش اقرار شهود:

  • اقرار دو شاهد مرد: در دعاوی مدنی و کیفری، اقرار دو شاهد مرد عادل و مسلمان برای اثبات دعوا کافی است.
  • اقرار یک مرد و دو زن: در برخی موارد، مانند دعاوی مالی، اقرار یک مرد و دو زن عادل و مسلمان نیز برای اثبات دعوا کافی است.
  • اقرار یک شاهد در امور کیفری: در برخی از جرایم خاص، مانند جرم زنا، اقرار یک شاهد مرد عادل و مسلمان همراه با قرائن و امارات برای اثبات جرم کافی است.

نکات مهم:

  • در دعاوی مدنی، اگر تعداد شهود طرفین مساوی باشد، ولی یکی از طرفین از نظر عدالت یا سایر شرایط بر طرف دیگر برتری داشته باشد، شهادت او مقدم است.
  • در دعاوی کیفری، اگر تعداد شهود طرفین مساوی باشد، ولی یکی از طرفین از نظر عدالت یا سایر شرایط بر طرف دیگر برتری داشته باشد، شهادت او مقدم است.
  • شهادت کتبی در صورتی پذیرفته می‌شود که به امضاء و اثر انگشت شاهد رسیده باشد و گواهی دو نفر نیز بر صحت آن گواهی داده باشند.
  • در صورت وجود تناقض در اظهارات شهود، قاضی باید با توجه به قرائن و امارات و سایر دلایل موجود، حکم را صادر کند.