مشاوره حقوقي

مدارک لازم برای شکایت به دیوان عدالت اداری مشاوره حقوقی

مشاوره حقوقی تلفنی آنلاین

مدارک لازم برای شکایت به دیوان عدالت اداری بسته به نوع شکایت و طرف شکایت متفاوت است. با این حال، به طور کلی مدارک زیر برای طرح شکایت در دیوان عدالت اداری لازم است:

مدارک عمومی:

  • دادخواست: دادخواست باید به صورت چاپی و خوانا و در دو نسخه تنظیم شود. در دادخواست باید مشخصات شاکی، طرف شکایت، موضوع شکایت، خواسته‌ها و ادله و مستندات شاکی قید شود.
  • رونوشت کارت ملی یا شناسنامه شاکی
  • اختیارنامه وکیل (در صورت وجود)
  • دستمزد وکیل (در صورت وجود)
  • تمبر دادرسی به مبلغ 5000 تومان

مدارک اختصاصی:

  • حسب مورد، مدارک و مستندات مربوط به موضوع شکایت

برای مثال:

  • در شکایت از تصمیمات و اقدامات مراجع اداری، رونوشت تصمیم یا اقدام مورد شکایت
  • در شکایت از آراء و احکام کمیسیون‌های ماده 100 شهرداری، رونوشت رأی یا حکم مورد شکایت
  • در شکایت از تصمیمات و اقدامات هیات‌های رسیدگی به تخلفات اداری، رونوشت تصمیم یا اقدام مورد شکایت

نکات:

  • کلیه مدارک باید به صورت خوانا و بدون خدشه باشند.
  • در صورت ارائه رونوشت از مدارک، باید توسط مراجع ذیصلاح گواهی شده باشند.
  • شاکی می‌تواند به وکیل دادگستری وکالت دهد تا به جای او در دیوان عدالت اداری طرح شکایت کند.

نحوه شکایت به دیوان عدالت اداری

اشخاص حقیقی و حقوقی می‌توانند در صورت تضییع حقوق خود توسط دستگاه‌های دولتی، سازمان‌ها و نهادهای عمومی غیردولتی و یا مأموران آنها، به دیوان عدالت اداری شکایت کنند.

مراحل شکایت به دیوان عدالت اداری:

  1. تنظیم دادخواست: اولین قدم، تنظیم دادخواست است. در دادخواست باید مشخصات کامل شاکی، طرف شکایت، موضوع شکایت، و ادله و مستندات مربوط به شکایت ذکر شود.
  • فرم‌های نمونه دادخواست در وب سایت دیوان عدالت اداری (https://divan-edalat.ir/) قابل دریافت هستند.
  1. ارائه دادخواست به دیوان: دادخواست باید به همراه مدارک و مستندات به یکی از شعب دیوان عدالت اداری واقع در تهران یا مراکز استان‌ها ارائه داده شود.
  • اطلاعات مربوط به آدرس و ساعات کار شعب دیوان در وب سایت دیوان عدالت اداری موجود است.
  1. ثبت دادخواست و تعیین شعبه رسیدگی کننده: پس از ارائه دادخواست، در شعبه مربوطه ثبت و به آن شماره پرونده اختصاص داده می‌شود. سپس، پرونده به یکی از قضات شعبه ارجاع می‌شود.

  2. رسیدگی به پرونده: قاضی شعبه به پرونده رسیدگی می‌کند و در صورت نیاز، از طرفین دعوا دعوت به حضور و اخذ توضیحات می‌کند.

  3. صدور رأی: در نهایت، قاضی شعبه رأی خود را صادر می‌کند. رأی صادره به طرفین ابلاغ می‌شود و از تاریخ ابلاغ، قابل اعتراض در مهلت مقرر قانونی است.

نکاتی در مورد شکایت به دیوان عدالت اداری:

  • مهلت شکایت: مهلت شکایت به دیوان عدالت اداری سه ماه از تاریخ ابلاغ رأی یا اقدام مورد شکایت است.
  • هزینه دادرسی: برای طرح شکایت در دیوان عدالت اداری باید هزینه دادرسی پرداخت شود.
  • وکیل: حضور وکیل در دادگاه دیوان عدالت اداری اجباری نیست، ولی می‌تواند به روند رسیدگی به پرونده کمک کند.
  • پیگیری پرونده: شاکی می‌تواند با مراجعه به شعبه رسیدگی کننده یا از طریق سامانه ابلاغ الکترونیکی دیوان، از وضعیت پرونده خود مطلع شود.

 

مراحل شکایت به دیوان عدالت اداری

برای طرح شکایت در دیوان عدالت اداری، باید مراحل زیر را به ترتیب انجام داد:

1. ثبت نام در سامانه ثنا:

  • اولین قدم برای طرح شکایت در دیوان عدالت اداری، ثبت نام در سامانه ثنا است.
  • ثنا (سامانه خدمات الکترونیکی قضایی) یک سامانه دولتی است که برای ارائه خدمات الکترونیکی قضایی به مردم راه‌اندازی شده است.
  • برای ثبت نام در سامانه ثنا، باید به آدرس http://www.tax.gov.ir/pages/default.aspx مراجعه و با استفاده از اطلاعات هویتی خود، نسبت به ثبت نام اقدام کنید.

2. تنظیم دادخواست:

  • پس از ثبت نام در سامانه ثنا، باید دادخواست خود را به صورت الکترونیکی تنظیم و در سامانه دیوان عدالت اداری ثبت کنید.
  • در دادخواست باید مشخصات شاکی و مشتکی عنه، موضوع شکایت، دلایل و مستندات و خواسته شاکی به طور دقیق قید شود.
  • در سامانه دیوان عدالت اداری، فرم های پیش ساخته ای برای تنظیم دادخواست در دعاوی مختلف از جمله دعاوی مربوط به کارمندان دولت، شهرداری ها، تامین اجتماعی و … وجود دارد که می توانید از آنها استفاده کنید.

3. پرداخت هزینه دادرسی:

  • پس از ثبت دادخواست، باید هزینه دادرسی را به صورت الکترونیکی پرداخت کنید.
  • میزان هزینه دادرسی بر اساس نوع دعوا و خواسته شاکی تعیین می شود.
  • برای اطلاع از میزان هزینه دادرسی هر نوع دعوا، می توانید به تارنمای دیوان عدالت اداری مراجعه کنید.

4. ارسال دادخواست:

  • پس از پرداخت هزینه دادرسی، دادخواست شما به صورت الکترونیکی به شعبه مربوطه در دیوان عدالت اداری ارسال خواهد شد.
  • شعبه رسیدگی کننده به پرونده، وقت رسیدگی تعیین و به طرفین دعوا ابلاغ می کند.

5. رسیدگی در شعبه دیوان:

  • در وقت رسیدگی، شاکی و مشتکی عنه باید در شعبه دیوان حاضر شده و لایحه دفاعیه خود را ارائه دهند.
  • قاضی شعبه پس از استماع اظهارات طرفین و بررسی مدارک و شواهد، مبادرت به صدور رأی می کند.

6. اعتراض به رأی:

  • در صورتی که هر یک از طرفین دعوا به رأی صادره از سوی شعبه دیوان عدالت اداری معترض باشند، می توانند ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ رأی، به آن اعتراض کنند.
  • اعتراض به رأی شعبه دیوان، در هیأت تجدید نظر دیوان عدالت اداری رسیدگی می شود.

7. رأی هیأت تجدید نظر:

  • هیأت تجدید نظر دیوان عدالت اداری پس از بررسی پرونده، مبادرت به صدور رأی می کند.
  • رأی هیأت تجدید نظر، قطعی و لازم الاجرا است.

نکات مهم:

  • برای طرح شکایت در دیوان عدالت اداری، داشتن وکیل دادگستری الزامی نیست.
  • با این حال، در برخی از دعاوی پیچیده، حضور وکیل می تواند در روند رسیدگی به پرونده و احقاق حقوق موکل مؤثر باشد.
  • مهلت طرح شکایت در دیوان عدالت اداری، 60 روز از تاریخ وقوع یا اطلاع از وقوع عمل خلاف قانون است.
  • در صورت از این مهلت، دیوان عدالت اداری به شکایت رسیدگی نخواهد کرد.

نحوه شکایت به دیوان عدالت اداری

برای طرح شکایت در دیوان عدالت اداری، دو روش کلی وجود دارد:

1. مراجعه حضوری:

  • مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی: شما می توانید با مراجعه به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی در سراسر کشور، نسبت به ثبت دادخواست خود اقدام نمایید. در این دفاتر، کارشناسان مجرب شما را در مراحل ثبت دادخواست یاری خواهند کرد.
  • مراجعه به شعب دیوان عدالت اداری: می توانید به صورت حضوری به یکی از شعب دیوان عدالت اداری در تهران یا مراکز استان ها مراجعه و دادخواست خود را به صورت دستی ثبت نمایید.

2. مراجعه الکترونیکی:

  • سامانه ساجد: شما می توانید از طریق سامانه ساجد (https://divan-edalat.ir/) به صورت الکترونیکی نسبت به ثبت دادخواست خود اقدام نمایید. برای استفاده از این سامانه، نیاز به نام کاربری و رمز عبور دارید که می توانید از طریق ثبت نام در سامانه مذکور، آن را دریافت نمایید.
  • پورتال الکترونیکی قضایی: همچنین می توانید از طریق پورتال الکترونیکی قضایی (https://adliran.ir/) به صورت الکترونیکی نسبت به ثبت دادخواست خود در دیوان عدالت اداری اقدام نمایید. برای استفاده از این سامانه، نیاز به نام کاربری و رمز عبور دارید که می توانید از طریق ثبت نام در سامانه مذکور، آن را دریافت نمایید.

مدارک مورد نیاز برای ثبت دادخواست:

  • کپی کارت ملی و شناسنامه شاکی
  • کپی مدارک و مستندات مربوط به موضوع شکایت
  • دلایل و مستندات مربوط به ذی‌حقی شاکی
  • مشخصات و نشانی طرف شکایت
  • تعیین خواسته
  • پرداخت هزینه دادرسی

نکات مهم:

  • قبل از ثبت دادخواست، لازم است که از صلاحیت دیوان عدالت اداری برای رسیدگی به موضوع شکایت خود اطمینان حاصل نمایید.
  • دادخواست باید به زبان فارسی و با خط خوانا نوشته شود.
  • در دادخواست باید مشخصات و نشانی شاکی و طرف شکایت به طور دقیق قید شود.
  • خواسته و مدارک و مستندات مربوط به آن به طور واضح و روشن در دادخواست ذکر شود.
  • هزینه دادرسی باید قبل از ثبت دادخواست پرداخت شود.
  • پس از ثبت دادخواست، به شما یک شماره پرونده داده می شود که باید برای پیگیری روند پرونده از آن استفاده کنید.
  • شما می توانید در صورت نیاز از وکیل متخصص در امور دیوان عدالت اداری برای طرح شکایت خود کمک بگیرید.

موارد قابل طرح در دیوان عدالت اداری:

طبق ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، اشخاص ذی‌حق می‌توانند در موارد زیر به دیوان عدالت اداری شکایت کنند:

1. اعتراض به تصمیمات و اقدامات:

  • مخالف قانون باشند.
  • خارج از حدود صلاحیت یا اختیارات مقام یا مرجع صادر کننده باشند.
  • غیرمتناسب با جرم یا تخلف باشند.
  • مغایر با اصول و موازین شرعی باشند.
  • مشتمل بر ظلم یا تعدی باشند.

2. اعتراض به سکوت یا امتناع از انجام وظیفه:

  • مقامات و یا واحدهای دولتی در انجام وظایف قانونی خود اقدام نکنند یا از اقدام لازم خودداری نمایند.
  • پاسخ استعلامات در موعد قانونی نرسانند.
  • از رسیدگی به شکایات و تظلمات خودداری نمایند.

3. سایر موارد:

  • تخلفات مربوط به وظایف عمومی مانند:
    • نقض حقوق و آزادیهای مصرح در قانون اساسی
    • تبعیض ناروا
    • سوء استفاده از قدرت
    • تضییع حقوق اشخاص
  • آراء و تصمیمات مراجع و شوراهای حل اختلاف که مطابق قانون قابل اعتراض در مراجع قضایی باشد.
  • آراء و تصمیمات صادره از سوی هیات‌های رسیدگی به تخلفات اداری که مطابق قانون قابل اعتراض در مراجع قضایی باشد.

مواردی که در صلاحیت دیوان عدالت اداری نیست:

  • دعوای حقوقی بین اشخاص حقیقی یا حقوقی
  • دعوای مربوط به اموال شخصی
  • دعوای مربوط به تعهدات قراردادی
  • منازعات خانوادگی
  • موارد مربوط به صلاحیت و حوزه قضایی مراجع قضایی

نکات مهم:

  • برای طرح شکایت در دیوان عدالت اداری، باید از فرم‌های مخصوص استفاده کرد.
  • مهلت طرح شکایت در دیوان عدالت اداری سه ماه از تاریخ ابلاغ تصمیم یا اقدام معترض‌علیه است.
  • هزینه دادرسی در دیوان عدالت اداری رایگان است.
  • توصیه می‌شود که برای طرح شکایت در دیوان عدالت اداری، از یک وکیل دادگستری متخصص در امور مربوطه کمک بگیرید.

  • اطلاعات ارائه شده در این متن فقط جنبه اطلاع‌رسانی دارد و نباید به عنوان مشاوره حقوقی تلقی شود.
  • برای دریافت مشاوره حقوقی در مورد یک پرونده خاص، باید با یک وکیل دادگستری واجد شرایط مشورت کنید.

مواردی که در صلاحیت دیوان عدالت اداری نیستند:

مطابق با قانون دیوان عدالت اداری، این دیوان صلاحیت رسیدگی به دعاوی ذیل را ندارد:

1. دعاوی مدنی: دعاوی که بین اشخاص حقیقی یا حقوقی مطرح می‌شوند و جنبه صرفاً مدنی دارند، در صلاحیت مراجع قضایی دادگستری هستند و دیوان عدالت اداری به آنها رسیدگی نمی‌کند.

مانند:

  • دعاوی مربوط به املاک و مستغلات، مانند اختلافات ملکی، قراردادهای اجاره، و خلع ید
  • دعاوی مربوط به امور حسبی، مانند امور مربوط به مهریه، ارث، و وصیت
  • دعاوی مربوط به تعهدات، مانند قراردادهای فروش، وام، و ضمان

2. دعاوی کیفری: جرایم و تخلفاتی که توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی ارتکاب می‌شوند، در صلاحیت مراجع قضایی کیفری هستند و دیوان عدالت اداری به آنها رسیدگی نمی‌کند.

مانند:

  • قتل، سرقت، و کلاهبرداری
  • ایراد ضرب و جرح و توهین
  • تخلفات رانندگی و قاچاق کالا

3. دعاوی مربوط به مسائل سیاسی: دیوان عدالت اداری صلاحیت رسیدگی به دعاوی و اختلافاتی که جنبه سیاسی دارند را ندارد.

مانند:

  • ابطال قوانین و مقررات مغایر با شرع یا قانون اساسی
  • ابطال انتخابات
  • دعاوی مربوط به احزاب و تشکل‌های سیاسی

4. دعاوی مربوط به روابط خارجی: دعاوی و اختلافاتی که بین دولت ایران و دولت‌های خارجی یا اتباع خارجی مطرح می‌شوند، در صلاحیت مراجع بین‌المللی و یا مراجع داخلی خاص هستند و دیوان عدالت اداری به آنها رسیدگی نمی‌کند.

5. دعاوی مربوط به کارکنان نظامی و انتظامی: دعاوی مربوط به حقوق و تعهدات کارکنان نظامی و انتظامی در صلاحیت مراجع خاص خود، مانند دادسراها و محاکم نظامی و انتظامی، هستند و دیوان عدالت اداری به آنها رسیدگی نمی‌کند.

6. دعاوی مربوط به شهرداری‌ها: دعاوی مربوط به اقدامات و تصمیمات شهرداری‌ها در صلاحیت مراجع خاص خود، مانند کمیسیون‌های ماده 100 و مراجع حل اختلاف شوراها، هستند و دیوان عدالت اداری در وهله اول به آنها رسیدگی نمی‌کند.

7. دعاوی مربوط به تأمین اجتماعی: دعاوی مربوط به حقوق و تعهدات سازمان تأمین اجتماعی و بیمه شدگان آن در صلاحیت مراجع خاص خود، مانند دیوان عدالت اداری سازمان تأمین اجتماعی، هستند و دیوان عدالت اداری به آنها رسیدگی نمی‌کند.

8. دعاوی مربوط به مالیات: دعاوی مربوط به مالیات و بخشودگی‌های مالیاتی در صلاحیت مراجع خاص خود، مانند مراجع مالیاتی و دیوان عدالت اداری مالیاتی، هستند و دیوان عدالت اداری در وهله اول به آنها رسیدگی نمی‌کند.

9. دعاوی مربوط به گمرک: دعاوی مربوط به حقوق و تعهدات گمرک و صاحبان کالا در صلاحیت مراجع خاص خود، مانند مراجع گمرکی و دیوان عدالت اداری گمرکی، هستند و دیوان عدالت اداری در وهله اول به آنها رسیدگی نمی‌کند.

10. سایر مواردی که به موجب قوانین خاص در صلاحیت مراجع دیگر هستند.

دیدگاهتان را بنویسید