مشاوره حقوقی اداره کار

میزان مرخصی کارگران و ذخیره مرخصی

مشاور حقوقی آنلاین

میزان مرخصی کارگران در ایران

طبق قانون کار جمهوری اسلامی ایران، میزان مرخصی استحقاقی سالانه کارگران با استفاده از مزد و احتساب چهار روز جمعه، جمعاً یک ماه (30 روز) است.

انواع مرخصی:

  • مرخصی استحقاقی: مطابق ماده 64 قانون کار، مرخصی استحقاقی سالانه کارگران با استفاده از مزد و احتساب چهار روز جمعه، جمعاً یک ماه (30 روز) است. این مرخصی به ازای هر 30 روز کار، یک روز و به نسبت کارکرد کمتر از 30 روز، نسبت آن را می‌توان استفاده کرد.
  • مرخصی استعلاجی: طبق ماده 71 قانون کار، در صورت ابتلای کارگر به بیماری و یا احتیاج به معالجات پزشکی و یا بستری شدن در بیمارستان یا مراکز درمانی به تشخیص پزشک معتمد کارفرما، با ارائه گواهی مربوطه، تا حداکثر 6 ماه از حقوق و مزایای خود برخوردار خواهد بود.
  • مرخصی زایمان: بر اساس ماده 76 قانون کار، مرخصی زایمان کارگر زن جمعاً 9 ماه است و حتی الامکان 45 روز از این مرخصی باید پس از زایمان مورد استفاده قرار گیرد.
  • مرخصی فوت همسر و فرزند: طبق ماده 77 قانون کار، در صورت فوت همسر یا فرزند کارگر، مرخصی با حقوق 3 روز خواهد بود.
  • مرخصی عروسی: به موجب ماده 78 قانون کار، در صورت وقوع عقد نکاح برای کارگر مرخصی با حقوق 2 روز داده می‌شود.
  • مرخصی برای انجام فریضه حج: بر اساس ماده 80 قانون کار، به کارگری که واجد شرایط انجام فریضه حج تمتع یا حج افراد واجب النذر باشد، به مدت یک ماه مرخصی با حقوق داده می‌شود.
  • مرخصی برای شرکت در مجامع صنفی: طبق ماده 81 قانون کار، اعضای مجامع کارگری که به منظور شرکت در جلسات و اجلاس آن مجامع از طرف اعضای خود انتخاب شده باشند، با تأیید وزارت کار و امور اجتماعی و یا سازمان کار و امور اجتماعی محل، از مرخصی با حقوق استفاده خواهند کرد.

نحوه محاسبه مرخصی:

  • محاسبه مرخصی استحقاقی: مرخصی استحقاقی به ازای هر 30 روز کار، یک روز و به نسبت کارکرد کمتر از 30 روز، نسبت آن را می‌توان استفاده کرد.
  • محاسبه مرخصی استعلاجی: مرخصی استعلاجی با تأیید پزشک معتمد کارفرما و با ارائه گواهی مربوطه، تا حداکثر 6 ماه از حقوق و مزایای خود برخوردار خواهد بود.
  • محاسبه مرخصی زایمان: مرخصی زایمان کارگر زن جمعاً 9 ماه است و 45 روز از این مرخصی باید پس از زایمان مورد استفاده قرار گیرد.

نکات مهم:

  • کارگرانی که دارای همسر و فرزند هستند می‌توانند از مرخصی استحقاقی خود به صورت دو نوبت استفاده کنند.
  • کارگرانی که به صورت نوبتی کار می‌کنند، می‌توانند از مرخصی استحقاقی خود به نسبت کارکرد استفاده کنند.
  • در صورت فوت کارگر قبل از استفاده از مرخصی استحقاقی، معادل حقوق مربوط به آن مرخصی به ورثه او پرداخت می‌شود.

 

نحوه محاسبه مرخصی در ایران به نوع مرخصی و قوانین محل کار شما بستگی دارد. در اینجا خلاصه ای از قوانین کلی مرخصی در ایران ارائه شده است:

مرخصی استحقاقی:

  • کارگران: طبق ماده 66 قانون کار، کارگران در هر 30 روز کارکرد، از 2.5 روز مرخصی استحقاقی با حقوق برخوردارند. این یعنی در سال (365 روز) 26 روز مرخصی استحقاقی به کارگران تعلق می‌گیرد.
  • کارمندان: مرخصی استحقاقی کارمندان دولت مطابق با آئین نامه مرخصی و استراحت کارکنان دولت مصوب 1385 محاسبه می‌شود. بر اساس این آئین نامه، به کارمندان در هر ماه 2 روز و در مجموع 24 روز در سال مرخصی استحقاقی با حقوق تعلق می‌گیرد.

نحوه محاسبه مرخصی استفاده نشده:

  • مرخصی استحقاقی استفاده نشده در پایان هر سال قابل انتقال به سال بعد است.
  • کارمندان می‌توانند تا 9 روز از مرخصی استحقاقی استفاده نشده خود را به سال بعد منتقل کنند.
  • کارگران می‌توانند با توافق با کارفرما، مرخصی استحقاقی استفاده نشده خود را به صورت نقدی دریافت کنند.

سایر انواع مرخصی:

  • مرخصی استعلاجی: در صورت ابتلای کارگر به بیماری و ارائه گواهی معتبر پزشکی، کارگر از مرخصی استعلاجی با حقوق یا بدون حقوق استفاده خواهد کرد.
  • مرخصی زایمان: به مادران شاغل 9 ماه مرخصی زایمان با حقوق و 3 ماه مرخصی بدون حقوق تعلق می‌گیرد.
  • مرخصی فوت بستگان درجه یک: در صورت فوت همسر، فرزند یا پدر و مادر، به کارگر یا کارمند 3 روز مرخصی با حقوق تعلق می‌گیرد.
  • مرخصی ازدواج: به کارمندان و کارگران در زمان ازدواج 3 روز مرخصی با حقوق تعلق می‌گیرد.

قوانین مرخصی در بخش خصوصی:

  • در برخی موارد، ممکن است قوانین مرخصی در بخش خصوصی با قوانین کلی کار متفاوت باشد.
  • برای اطلاع از دقیق قوانین مرخصی در محل کار خود، باید به قرارداد کار خود یا آیین نامه داخلی شرکت مراجعه کنید.

در قانون کار ایران، انواع مختلفی از مرخصی برای کارگران و کارمندان در نظر گرفته شده است که به شرح زیر است:

مرخصی استحقاقی:

  • تعداد روزهای مرخصی: طبق ماده 66 قانون کار، هر کارگر در سال به ازای هر 30 روز کار، دو روز مرخصی استحقاقی با حقوق دریافت می کند.
  • نحوه استفاده: مرخصی استحقاقی باید با موافقت قبلی کارفرما استفاده شود.
  • ذخیره مرخصی: مرخصی های استفاده نشده در سال های گذشته قابل ذخیره و استفاده در سال های بعد است.

مرخصی استعلاجی:

  • تعداد روزهای مرخصی: طبق ماده 71 قانون کار، کارگرانی که به علت بیماری و یا حادثه غیر ناشی از کار قادر به کار نباشند، با ارائه گواهی معتبر پزشکی از موسسات بهداشتی و درمانی تامین اجتماعی تا دو ماه مرخصی با حقوق و از ماه سوم به بعد تا شش ماه با نیمه حقوق از کارفرما دریافت می کنند.
  • نحوه استفاده: برای استفاده از مرخصی استعلاجی، کارگر باید گواهی معتبر پزشکی از موسسات بهداشتی و درمانی تامین اجتماعی به کارفرما ارائه دهد.

مرخصی ساعتی:

  • تعداد روزهای مرخصی: طبق ماده 73 قانون کار، کارگران می توانند در هر روز دو ساعت از مرخصی استحقاقی خود را به صورت ساعتی و با اطلاع قبلی به کارفرما استفاده کنند.
  • نحوه استفاده: مرخصی ساعتی باید با موافقت قبلی کارفرما استفاده شود.

مرخصی ازدواج و فوت اقوام درجه یک:

  • تعداد روزهای مرخصی: طبق ماده 73 قانون کار، کارگران در موارد زیر حق برخورداری از سه روز مرخصی با استفاده از مزد را دارند:
    • ازدواج دائم
    • فوت همسر، پدر، مادر و فرزندان
  • نحوه استفاده: برای استفاده از این مرخصی ها، کارگر باید مدارک لازم را به کارفرما ارائه دهد.

مرخصی زایمان:

  • تعداد روزهای مرخصی: طبق ماده 76 قانون کار، مرخصی بارداری کارگران زن، جمعا 90 روز است. حتی الامکان 45 روز این مرخصی باید پس از وضع حمل مورد استفاده قرار گیرد.
  • نحوه استفاده: برای استفاده از مرخصی زایمان، کارگر زن باید مدارک لازم را به کارفرما ارائه دهد.

مرخصی بدون حقوق:

  • تعداد روزهای مرخصی: طبق ماده 72 قانون کار، کارگران می توانند با توافق کتبی کارگر یا نماینده قانونی او و کارفرما، از مرخصی بدون حقوق استفاده کنند.
  • نحوه استفاده: نحوه استفاده از مرخصی بدون حقوق با توافق کارگر و کارفرما تعیین خواهد شد.

نکات مهم:

  • در برخی موارد، مانند مشاغل سخت و زیان آور، ممکن است از نظر تعداد روزها و نحوه استفاده از مرخصی ها، شرایط ویژه ای وجود داشته باشد.
  • برای اطلاعات دقیق تر در مورد انواع مرخصی ها، می توانید به قانون کار جمهوری اسلامی ایران و یا آیین نامه های مربوطه مراجعه کنید.

 

 

قوانین ذخیره مرخصی در ایران

طبق قانون کار جمهوری اسلامی ایران، کارگران مشمول قانون کار از مرخصی استحقاقی سالانه با حقوق به میزان سی روز استفاده می‌کنند. این مرخصی قابل ذخیره تا حداکثر نه روز در سال است.

به عبارت دیگر:

  • کارگر می‌تواند تا 9 روز از مرخصی استحقاقی سالانه خود را برای سال بعد ذخیره کند.
  • استفاده از بیش از 9 روز از مرخصی استحقاقی در سال بعد مجاز نیست.
  • مرخصی‌های ذخیره شده در سال بعد به مرخصی استحقاقی سال جدید اضافه نمی‌شوند.
  • کارگر می‌تواند در صورت تمایل، معادل مرخصی‌های ذخیره شده خود وجه نقد دریافت کند.

مواردی که در محاسبه مرخصی ذخیره شده لحاظ می‌شوند:

  • مرخصی استحقاقی سالانه: 30 روز
  • مرخصی‌های استعلاجی: مرخصی‌های استعلاجی با تأیید پزشک معالج جزو مرخصی استحقاقی محسوب نمی‌شوند و به مرخصی ذخیره شده تعلق نمی‌گیرند.
  • مرخصی‌های بدون حقوق: مرخصی‌های بدون حقوق جزو مرخصی استحقاقی محسوب نمی‌شوند و به مرخصی ذخیره شده تعلق نمی‌گیرند.

نحوه محاسبه مرخصی ذخیره شده:

  • در پایان هر سال، تعداد روزهای مرخصی استحقاقی استفاده نشده کارگر محاسبه می‌شود.
  • از این تعداد روزها، تا 9 روز به عنوان مرخصی ذخیره شده در نظر گرفته می‌شود.
  • باقیمانده مرخصی استحقاقی استفاده نشده، قابل پرداخت به کارگر خواهد بود.

نکات مهم:

  • کارفرمایان موظفند دفترچه‌ای جهت ثبت مرخصی‌های کارگران به آنان ارائه دهند.
  • در صورت بروز اختلاف در خصوص مرخصی ذخیره شده، کارگر می‌تواند به مراجع حل و فصل اختلافات کارگری مراجعه کند.

 

قوانین مرخصی کارگران در ایران بر اساس قانون کار جمهوری اسلامی ایران و آیین نامه های مربوطه تعیین می شود.

در این قانون، انواع مختلفی از مرخصی برای کارگران در نظر گرفته شده است که به شرح زیر است:

مرخصی استحقاقی:

  • تعداد روزها: طبق ماده 66 قانون کار، هر کارگر در سال به ازای هر 30 روز کار، دو روز مرخصی استحقاقی با حقوق دریافت می کند. به عنوان مثال، برای یک سال کاری 365 روزه، کارگر به 24 روز مرخصی استحقاقی با حقوق entitled است.
  • نحوه استفاده: مرخصی استحقاقی باید با موافقت قبلی کارفرما استفاده شود. کارگر موظف است حداقل یک هفته قبل از موعد استفاده از مرخصی، درخواست خود را به صورت کتبی به کارفرما ارائه دهد. کارفرما نیز موظف است در اسرع وقت با درخواست مرخصی موافقت یا مخالفت خود را به اطلاع کارگر برساند.
  • ذخیره مرخصی: مرخصی های استفاده نشده در سال های گذشته قابل ذخیره و استفاده در سال های بعد است.
  • تبدیل مرخصی به مرخصی استعلاجی: در شرایطی که کارگر به دلیل بیماری و یا حادثه غیر ناشی از کار قادر به کار نباشد، می تواند با ارائه گواهی معتبر پزشکی از موسسات بهداشتی و درمانی تامین اجتماعی، مرخصی استحقاقی خود را به مرخصی استعلاجی تبدیل کند.

مرخصی استعلاجی:

  • تعداد روزها: طبق ماده 71 قانون کار، کارگرانی که به علت بیماری و یا حادثه غیر ناشی از کار قادر به کار نباشند، با ارائه گواهی معتبر پزشکی از موسسات بهداشتی و درمانی تامین اجتماعی تا دو ماه مرخصی با حقوق و از ماه سوم به بعد تا شش ماه با نیمه حقوق از کارفرما دریافت می کنند.
  • نحوه استفاده: برای استفاده از مرخصی استعلاجی، کارگر باید گواهی معتبر پزشکی از موسسات بهداشتی و درمانی تامین اجتماعی به کارفرما ارائه دهد. کارگر موظف است در اسرع وقت پس از شروع بیماری یا حادثه، گواهی را به کارفرما ارائه دهد.
  • تمدید مرخصی استعلاجی: در مواردی که بیماری یا حادثه کارگر به گونه ای باشد که پس از پایان 6 ماه مرخصی استعلاجی با حقوق و یا نیمه حقوق، همچنان نیاز به مرخصی داشته باشد، می تواند با ارائه مدارک و مستندات لازم به کمیسیون پزشکی سازمان تامین اجتماعی، تقاضای تمدید مرخصی خود را بدهد.

مرخصی ساعتی:

  • تعداد روزها: طبق ماده 73 قانون کار، کارگران می توانند در هر روز دو ساعت از مرخصی استحقاقی خود را به صورت ساعتی و با اطلاع قبلی به کارفرما استفاده کنند.
  • نحوه استفاده: مرخصی ساعتی باید با موافقت قبلی کارفرما استفاده شود. کارگر موظف است حداقل یک روز قبل از موعد استفاده از مرخصی ساعتی، درخواست خود را به صورت کتبی به کارفرما ارائه دهد. کارفرما نیز موظف است در اسرع وقت با درخواست مرخصی موافقت یا مخالفت خود را به اطلاع کارگر برساند.

مرخصی ازدواج و فوت اقوام درجه یک:

  • تعداد روزها: طبق ماده 73 قانون کار، کارگران در موارد زیر حق برخورداری از سه روز مرخصی با استفاده از مزد را دارند:
    • ازدواج دائم
    • فوت همسر، پدر، مادر و فرزندان
  • نحوه استفاده: برای استفاده از این مرخصی ها، کارگر باید مدارک لازم را به کارفرما ارائه دهد. مدارک مورد نیاز شامل سند ازدواج، گواهی فوت و سایر مدارک لازم است.

مرخصی زایمان:

  • تعداد روزها: طبق ماده 76 قانون کار، مرخصی بارداری کارگران زن، جمعا 90 روز است. حتی الامکان 45 روز این مرخصی باید پس از وضع حمل مورد استفاده قرار گیرد. 15 روز مرخصی استحقاقی نیز به این مدت اضافه می شود.
  • نحوه استفاده: برای استفاده از مرخصی زایمان، کارگر زن باید مدارک لازم را به کارفرما و سازمان تامین اجتماعی ارائه دهد. مدارک مورد نیاز شامل گواهی پزشکی مبنی بر بارداری و سایر مدارک لازم است.