مشاوره حقوقی اداره کار

کار سخت و زیان آور مشاوره حقوقی

مشاور حقوقی آنلاین

کار سخت و زیان آور در ایران

در ایران، کار سخت و زیان آور به شغل‌هایی گفته می‌شود که در آنها، کارگر در معرض عوامل زیان‌آور فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیکی و … قرار می‌گیرد که می‌تواند به سلامت جسمی یا روانی او آسیب برساند.

فهرست مشاغل سخت و زیان آور:

فهرست مشاغل سخت و زیان آور توسط وزارت کار و امور اجتماعی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به طور جداگانه تهیه و ابلاغ می‌شود.

  • فهرست مشاغل سخت: این فهرست شامل مشاغلی است که به دلیل عوامل فیزیکی مانند گرد و غبار، سر و صدا، لرزش، کار در ارتفاع، حمل بار سنگین و … برای سلامتی کارگر مضر هستند.
  • فهرست مشاغل زیان آور: این فهرست شامل مشاغلی است که به دلیل قرار گرفتن در معرض عوامل شیمیایی، بیولوژیکی و … برای سلامتی کارگر مضر هستند.

مزایای مشاغل سخت و زیان آور:

  • بازنشستگی زودتر: کارگران شاغل در مشاغل سخت و زیان آور می‌توانند با شرایطی خاص، زودتر از موعد قانونی بازنشسته شوند.
  • مرخصی بیشتر: این کارگران از مرخصی استحقاقی بیشتر نسبت به سایر کارگران برخوردار هستند.
  • مزایای مالی: کارگران شاغل در مشاغل سخت و زیان آور از مزایای مالی مانند کمک هزینه سختی کار و … برخوردار هستند.

نحوه تشخیص مشاغل سخت و زیان آور:

  • کارگر یا کارفرما می‌تواند با ارائه مستندات لازم به اداره کار و امور اجتماعی محل، درخواست تشخیص شغل به عنوان سخت و زیان آور را ارائه کند.
  • بازرسان اداره کار به محل کار مراجعه می‌کنند و شرایط محیط کار را بررسی می‌کنند.
  • در صورت احراز شرایط، اداره کار طی گواهی، شغل را به عنوان سخت و زیان آور تأیید می‌کند.

قوانین مربوط به مشاغل سخت و زیان آور:

  • قانون کار
  • آئین نامه شرایط کار در مشاغل سخت و زیان آور
  • بخشنامه ها و دستورالعمل های وزارت کار و امور اجتماعی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

قوانین مربوط به مشاغل سخت و زیان آور در ایران:

قوانین مربوط به مشاغل سخت و زیان آور در ایران بر اساس قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور مصوب 1367 و آیین نامه های مربوطه تعیین می شود.

تعریف مشاغل سخت و زیان آور:

مشاغل سخت و زیان آور، کارهایی هستند که در آنها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی، بیولوژیکی محیط کار غیر استاندارد بوده و در اثر اشتغال بیمه شده تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیتهای طبیعی (جسمی و روانی) در وی ایجاد می ‌شود که نتیجه آن بیماری شغلی و عوارض ناشی از آن باشد.

فهرست مشاغل سخت و زیان آور:

فهرست مشاغل سخت و زیان آور توسط وزارت کار و امور اجتماعی و با همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان تامین اجتماعی تهیه و به تصویب هیات وزیران می رسد. این فهرست به دو گروه الف و ب تقسیم می شود:

  • گروه الف: شامل مشاغلی است که کار در آنها به طور مستمر و متناوب در طول یک نوبت کاری یا بیشتر و در معرض عوامل زیان آور محیط کار قرار گرفتن، موجب بروز بیماری های شغلی و عوارض ناشی از آن می گردد.
  • گروه ب: شامل مشاغلی است که کار در آنها به طور مستمر یا متناوب در معرض عوامل زیان آور محیط کار قرار گرفتن، موجب بروز بیماری های شغلی و عوارض ناشی از آن می گردد.

مزایای مشاغل سخت و زیان آور:

  • بازنشستگی زودتر: شاغلین مشاغل سخت و زیان آور گروه الف می توانند پس از 20 سال سابقه کار و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور گروه ب می توانند پس از 25 سال سابقه کار، بدون شرط سنی بازنشسته شوند.
  • مزایای بازنشستگی: مزایای بازنشستگی شاغلین مشاغل سخت و زیان آور مطابق با قانون تامین اجتماعی محاسبه می شود.
  • مزایای حین کار: شاغلین مشاغل سخت و زیان آور از مزایایی مانند اضافه دستمزد، مزایای سختی کار و مرخصی استحقاقی بیشتر برخوردار هستند.

نحوه تشخیص مشاغل سخت و زیان آور:

کارگر یا کارفرمای متقاضی می تواند با ارائه درخواست کتبی به اداره کار و امور اجتماعی محل، تقاضای خود را مبنی بر تشخیص مشاغل سخت و زیان آور مطرح کند. اداره کار و امور اجتماعی پس از بررسی مدارک و مستندات و در صورت لزوم با بازدید از محل کار، در خصوص سخت و زیان آور بودن یا نبودن شغل مورد نظر اظهار نظر می کند.

ارائه مدارک:

  • مدارک هویتی کارگر
  • گواهی اشتغال به کار
  • لیست حقوق و مزایا
  • سایر مدارک و مستندات لازم

مرجع رسیدگی به اختلافات:

در صورت بروز اختلاف در خصوص سخت و زیان آور بودن شغل، کارگر می تواند به مراجع حل و فصل اختلافات اداره کار و امور اجتماعی و در نهایت به دیوان عدالت اداری مراجعه کند.

 

 

نحوه تشخیص مشاغل سخت و زیان آور در ایران:

طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران، مشاغل سخت و زیان آور به دو دسته الف و ب تقسیم می شوند:

مشاغل گروه الف:

  • شامل مشاغلی است که کار در آنها به طور مستمر و متناوب در طول یک نوبت کاری یا بیشتر و در معرض عوامل زیان آور محیط کار قرار گرفتن، موجب بروز بیماری های شغلی و عوارض ناشی از آن می گردد.
  • این مشاغل شامل کار در معادن زیرزمینی، کار در تونل ها و حفاری ها، کار با مواد شیمیایی و سمی، کار با پرتوها و اشعه های مضر، و کار در معرض صدا و ارتعاشات مضر می باشد.

مشاغل گروه ب:

  • شامل مشاغلی است که کار در آنها به طور مستمر یا متناوب در معرض عوامل زیان آور محیط کار قرار گرفتن، موجب بروز بیماری های شغلی و عوارض ناشی از آن می گردد.
  • این مشاغل شامل کار در صنایع نساجی، کار در صنایع فلزی، کار در کارخانجات سیمان، کار در صنایع شیمیایی، و کار در بیمارستان ها و مراکز درمانی می باشد.

نحوه تشخیص:

تشخیص مشاغل سخت و زیان آور توسط کمیته های استانی تشخیص مشاغل سخت و زیان آور انجام می شود. این کمیته ها متشکل از نمایندگان وزارت کار و امور اجتماعی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان تامین اجتماعی می باشند.

مراحل تشخیص:

  1. ارائه درخواست: کارگر یا کارفرما می تواند با ارائه درخواست کتبی به اداره کار و امور اجتماعی محل، تقاضای خود را مبنی بر تشخیص مشاغل سخت و زیان آور مطرح کند.
  2. بررسی مدارک: اداره کار و امور اجتماعی پس از دریافت درخواست، مدارک و مستندات ارائه شده را بررسی می کند.
  3. بازدید از محل کار: در صورت لزوم، بازدیدی از محل کار توسط بازرسان اداره کار و امور اجتماعی انجام می شود.
  4. تشکیل جلسه کمیته: پس از بررسی مدارک و بازدید از محل کار، جلسه کمیته استانی تشخیص مشاغل سخت و زیان آور تشکیل می شود.
  5. ارائه نظر کمیته: کمیته پس از بررسی all the information, نظر خود را مبنی بر سخت و زیان آور بودن یا نبودن شغل مورد نظر به صورت کتبی به اداره کار و امور اجتماعی اعلام می کند.

مدارک لازم:

  • مدارک هویتی کارگر
  • گواهی اشتغال به کار
  • لیست حقوق و مزایا
  • سایر مدارک و مستندات لازم

مرجع رسیدگی به اختلافات:

در صورت بروز اختلاف در خصوص سخت و زیان آور بودن شغل، کارگر می تواند به مراجع حل و فصل اختلافات اداره کار و امور اجتماعی و در نهایت به دیوان عدالت اداری مراجعه کند.

نکات مهم:

  • تشخیص مشاغل سخت و زیان آور بر اساس معیارهای علمی و تخصصی انجام می شود.
  • در صورت تشخیص سخت و زیان آور بودن شغل، کارگر از مزایای مربوطه از جمله بازنشستگی زودتر و مزایای حین کار برخوردار خواهد شد.
  • کارفرمایان موظفند شرایط کار را برای کارگران خود در مشاغل سخت و زیان آور ایمن و بهداشتی کنند.