آیا ارث به فرزند خوانده میرسد؟ مشاوره حقوقی

قوانین تقسیم ارث فرزند خوانده در ایران

در ایران، بر اساس قانون مدنی و قانون حمایت از کودکان بی‌سرپرست، فرزندخوانده از نظر ارث، هیچ نسبتی با پدر و مادرخوانده خود ندارد و نمی‌تواند از آنها ارث ببرد. به عبارت دیگر، فرزندخوانده در حکم غریبه نسبت به پدر و مادرخوانده خود محسوب می‌شود.

با این حال، پدر و مادرخوانده می‌توانند با وصیت کردن، اموال خود را به فرزندخوانده خود واگذار کنند. وصیت، امری شرعی و قانونی است که به موجب آن، فرد می‌تواند پس از فوت خود، اموال و دارایی‌های خود را به هر کسی که می‌خواهد، واگذار کند.

نکات مهم:

• وصیت‌نامه باید به طور کتبی تنظیم شود و به امضای دو شاهد برسد.
• وصیت‌نامه باید بدون اکراه و اجبار نوشته شده باشد و صحت عقل و قوه تعقل وصیت‌کننده در زمان تنظیم آن ثابت شده باشد.
• وصیت‌نامه نباید مخالف با قانون شرع و قانون مدنی باشد.

راه‌های دیگر برای واگذاری اموال به فرزندخوانده:

علاوه بر وصیت، راه‌های دیگری نیز برای واگذاری اموال به فرزندخوانده وجود دارد، از جمله:

• هبه: هبه، عقدی است که به موجب آن، یک نفر مالکیت عین را به طور بلاعوض به دیگری منتقل می‌کند.
• صلح: صلح، عقدی است که به موجب آن، دو نفر در مورد حق یا مال خود با یکدیگر سازش می‌کنند.

اگر قصد دارید اموال خود را به فرزندخوانده خود واگذار کنید، توصیه می‌شود که با یک وکیل یا مشاور حقوقی مشورت کنید تا از بهترین و مطمئن‌ترین راه برای انجام این کار آگاه شوید.

ارث فرزند خوانده در ایران

در ایران، فرزند خوانده از نظر قانونی مانند فرزند طبیعی محسوب نمی شود و از پدر و مادرخوانده خود ارث نمی برد.

با این حال، راه هایی وجود دارد  آنها به فرزند خوانده ارث برسد:

1. وصیت:

• پدر و مادرخوانده می توانند با وصیت، اموال خود را بعد از فوت به فرزند خوانده خود واگذار کنند.
• وصیت نامه باید مطابق با قانون نوشته شود و به ثبت برسد.

2. هبه:

• پدر و مادرخوانده می توانند در زمان حیات خود اموال خود را به فرزند خوانده خود هبه کنند.
• هبه باید به صورت کتبی انجام شود و به ثبت برسد.

3. تمهیدات ناظر به بعد فوت:

• قانون مدنی ایران در ماده 1060 پیش بینی کرده است که اشخاص می توانند با تنظیم “تمهیدات ناظر به بعد فوت” تکلیف اموال خود را بعد از فوت خود مشخص کنند.
• با استفاده از تمهیدات ناظر به بعد فوت، می توان اموال را به فرزند خوانده واگذار کرد.

نکات مهم:

• برای واگذاری ارث به فرزند خوانده، باید از یک وکیل متخصص در امور حقوقی ارث مشاوره بگیرید.
• قوانین مربوط به ارث در ایران پیچیده است و تغییرات زیادی در آن ایجاد شده است.
• همیشه قبل از اقدام به هر گونه اقدامی برای واگذاری ارث به فرزند خوانده، با یک وکیل مشورت کنید.

تفاوت ارث فرزند خوانده در ایران و سایر کشورها:

قوانین مربوط به ارث فرزند خوانده در کشورهای مختلف متفاوت است.

• در برخی کشورها، فرزند خوانده از نظر قانونی مانند فرزند طبیعی محسوب می شود و از پدر و مادرخوانده خود ارث می برد.
• در برخی دیگر از کشورها، فرزند خوانده فقط در صورتی که توسط پدر و مادرخوانده خود به فرزندخواندگی پذیرفته شده باشند، از آنها ارث می برد.

در ایران، طبق قانون مدنی و شرع، فرزندخوانده از پدر و مادرخوانده خود ارث نمی‌برد.

دلایل:

• نسب: در قانون ایران، ارث به کسانی می‌رسد که نسب آنها به مورث (فرد فوت شده) ثابت شده باشد. فرزندخوانده از نظر قانونی، فرزند بیولوژیکی پدر و مادرخوانده خود محسوب نمی‌شود و در نتیجه، نسبتی برای او نسبت به آنها در نظر گرفته نمی‌شود.
• فقه: از نظر فقهی نیز، ارث به کسانی می‌رسد که از طریق “نسب مشروع” به مورث متصل باشند. فرزندخواندگی، ازدواجی مشروع محسوب نمی‌شود و در نتیجه، فرزندی که از طریق فرزندخواندگی به خانواده‌ای راه پیدا می‌کند، از نظر فقهی نیز نسبتی به پدر و مادرخوانده خود ندارد.

استثنائات:

• وصیت: با وجود اینکه فرزندخوانده از نظر قانونی و شرعی از پدر و مادرخوانده خود ارث نمی‌برد، اما این موضوع مانع از آن نمی‌شود که فرد، اموال خود را از طریق وصیت به فرزندخوانده خود واگذار کند. وصیت، یک عمل حقوقی است که طبق آن، فرد می‌تواند اموال خود را پس از مرگ به هر کسی که می‌خواهد، واگذار کند.
• هبه: پدر و مادرخوانده می‌توانند در زمان حیات خود، اموال خود را به فرزندخوانده خود هبه (بخشش) کنند. هبه، یک عقد است که طبق آن، مالک، مال خود را به طور بلاعوض به دیگری منتقل می‌کند.

راه حل های جایگزین:

• تنظیم وصیت: بهترین راه برای اینکه فرزندخوانده بتواند از اموال پدر و مادرخوانده خود ارث ببرد، این است که پدر و مادرخوانده وصیتی را مبنی بر واگذاری اموال خود به او تنظیم کنند.
• تنظیم عقد هبه: پدر و مادرخوانده می‌توانند با تنظیم عقد هبه، در زمان حیات خود، اموال خود را به فرزندخوانده خود منتقل کنند.
• بیمه عمر: پدر و مادرخوانده می‌توانند با خرید بیمه عمر به نفع فرزندخوانده خود، به او اطمینان خاطر بدهند که پس از فوت آنها، از نظر مالی تامین خواهد شد.

اگر قصد دارید فرزندخوانده‌ای را به سرپرستی خود بپذیرید، برای آگاهی از حقوق و تکالیف خود و فرزندخوانده‌تان، به مشاوره حقوقی یا متخصصان مربوطه مراجعه کنید.

در ایران، از نظر قانونی، فرزندخوانده از پدر و مادرخوانده خود ارث نمی‌برد و بالعکس.

این موضوع به اصل نسب در قانون مدنی ایران برمی‌گردد که می‌گوید “نسب در اثر ولادت مشروع حاصل می‌شود” (ماده 861 قانون مدنی). ولادت مشروع نیز به ازدواجی که طبق مقررات قانونی بین زن و مرد واقع شده است، اطلاق می‌شود (ماده 1034 قانون مدنی).

از آنجایی که فرزندخوانده از طریق ولادت مشروع از پدر و مادرخوانده خود متولد نمی‌شود، رابطه نسبی بین آنها برقرار نشده و در نتیجه، مشمول قوانین ارث نمی‌شوند.

با این حال، راه‌هایی برای انتقال اموال به فرزندخوانده بعد از فوت وجود دارد که می‌توان از آنها استفاده کرد:

1. وصیت:

شما می‌توانید با تنظیم وصیت‌نامه، اموال خود را بعد از فوت به هر کسی که می‌خواهید، از جمله فرزندخوانده‌تان، واگذار کنید. وصیت‌نامه باید مطابق با شرایط و تشریفات قانونی نوشته شود و به ثبت برسد.

2. هبه:

شما می‌توانید در زمان حیات خود، اموال خود را به صورت هبه به فرزندخوانده‌تان منتقل کنید. هبه عقدی است که به موجب آن، یک نفر مالکیت عين را به رایگان به دیگری منتقل می‌کند (ماده 793 قانون مدنی). هبه باید به صورت کتبی انجام شود و دو شاهد داشته باشد.

3. صلح:

صلح نیز مانند هبه، عقدی است که به موجب آن، طرفین تعهد می‌کنند که نسبت به یکدیگر چیزی را بدهند یا انجام دهند (ماده 656 قانون مدنی). از طریق صلح نیز می‌توان اموال را به فرزندخوانده منتقل کرد.

نکات مهم:

• در صورتی که شما وصیت‌نامه‌ای تنظیم نکرده باشید و اموال خود را نیز به صورت هبه یا صلح به فرزندخوانده‌تان منتقل نکرده باشید، اموال شما بعد از فوت طبق قوانین ارث به سایر ورثه قانونی شما (مانند پدر، مادر، همسر و فرزندان) خواهد رسید.
• فرزندخوانده شما از نظر قانونی، حق طلق نفقه و حضانت نیز از شما ندارد.
• در صورت تمایل به دریافت مشاوره بیشتر در مورد نحوه انتقال اموال به فرزندخوانده، می‌توانید به وکیل یا مشاور حقوقی مراجعه کنید.

قانون حمایت از کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست مصوب سال 1353 نیز به موضوع فرزندخواندگی پرداخته است، اما در این قانون نیز اشاره‌ای به ارث بردن فرزندخوانده از پدر و مادرخوانده نشده است.

در برخی از کشورهای دیگر، قوانین مربوط به ارث بردن فرزندخوانده متفاوت است. به عنوان مثال، در ایالات متحده آمریکا، فرزندخوانده از نظر قانونی مانند فرزند طبیعی از پدر و مادر خود ارث می‌برد.