افزایش مهریه بعد از عقد در ایران
طبق قانون مدنی ایران، افزایش مهریه بعد از عقد در شرایطی امکانپذیر است.
شرایط افزایش مهریه بعد از عقد:
-
توافق زوجین:
- مطابق ماده 1082 قانون مدنی، “مهریه عندالمطالبه است یعنی به مجرد عقد زن مالک آن میشود.”
- با توجه به این ماده، زوجین میتوانند با توافق یکدیگر و تنظیم یک سند رسمی در دفترخانه، مهریه را افزایش دهند.
- این سند باید به امضای دو شاهد و صورتجلسه ثبت در دفترخانه برسد.
-
حکم دادگاه:
- در برخی موارد، زن میتواند از طریق دادگاه تقاضای افزایش مهریه کند.
- برای مثال، اگر بعد از عقد شرایط زندگی مشترک به گونهای تغییر کند که زن در سختی و مشقت باشد و ادامه زندگی با شوهر برای او غیرقابل تحمل شود، میتواند به دادگاه مراجعه کند و تقاضای طلاق به دلیل عسر و حرج دهد.
- در این صورت، دادگاه میتواند مهریه را در حکم طلاق افزایش دهد.
مواردی که امکان افزایش مهریه بعد از عقد وجود ندارد:
-
فریب یا اکراه:
- اگر زن در حین توافق برای افزایش مهریه تحت فریب یا اکراه شوهر قرار گرفته باشد، میتواند توافق را باطل کند و به مهریه اولیه خود راضی باشد.
-
غبن:
- اگر افزایش مهریه به گونهای باشد که به زوج ضرر فاحش برسد، میتواند به دادگاه مراجعه کند و تقاضای ابطال توافق را بدهد.
نکات مهم:
- افزایش مهریه بعد از عقد فقط در شرایط قانونی امکانپذیر است.
- برای افزایش مهریه با توافق زوجین، تنظیم یک سند رسمی در دفترخانه ضروری است.
- زن میتواند در صورت وجود شرایط قانونی، از طریق دادگاه تقاضای افزایش مهریه کند.
- قبل از هر گونه اقدامی برای افزایش مهریه، باید با یک وکیل متخصص مشورت کرد.
مهریه یا به شکل کهنتر آن، کابین، مالی است که مرد در هنگام وقوع عقد نکاح اسلامی به زن خود میپردازد یا مکلف به پرداخت آن میشود.
میزان مهریه:
- میزان مهریه در عقد نکاح به توافق طرفین بستگی دارد و هیچ محدودیت قانونی برای آن وجود ندارد.
- مهریه میتواند به صورت سکه، ملک، طلا، پول نقد و یا هر چیز دیگری که مورد توافق زوجین باشد تعیین شود.
- در صورت عدم تعیین مهریه در عقد نکاح، زن مستحق مهرالمثل خواهد بود.
- مهرالمثل مقداری است که با توجه به شان و منزلت زن، اوضاع و احوال زمان و مکان و عرف و عادت، به عنوان مهریه برای او تعیین میشود.
نحوه پرداخت مهریه:
- پرداخت مهریه بر عهده زوج است.
- زن میتواند هر زمان که مهریه خود را مطالبه کند، زوج موظف به پرداخت آن است.
- در صورت امتناع زوج از پرداخت مهریه، زن میتواند از طریق مراجع قضایی اقدام به مطالبه مهریه خود کند.
- مهریه از جمله دیون ممتاز محسوب میشود و در صورت فوت یا ورشکستگی زوج، زن در درجه اول حق مطالبه مهریه خود را دارد.
انواع مهریه:
- مهریه عندالمطالبه: مهریهای است که زن هر زمان که بخواهد میتواند آن را از شوهر خود مطالبه کند.
- مهریه عندالاستطاعه: مهریهای است که زن فقط در صورتی میتواند آن را از شوهر خود مطالبه کند که شوهر توانایی پرداخت آن را داشته باشد.
- مهریه وجه: مهریهای است که به صورت پول نقد تعیین میشود.
- مهریه عین: مهریهای است که به صورت یک مال معین مانند ملک، طلا یا سکه تعیین میشود.
- مهریه تعهد: مهریهای است که به صورت انجام یک تعهد مانند تعلیم و تربیت فرزند یا سفر زیارتی تعیین میشود.
قوانین مربوط به مهریه:
- مقررات مربوط به مهریه در قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران، آییننامه اجرایی ثبت اسناد و املاک و سایر قوانین و مقررات مربوطه آمده است.
- در سالهای اخیر، قوانین متعددی برای حمایت از حقوق زنان در زمینه مهریه به تصویب رسیده است.
- از جمله این قوانین میتوان به قانون حمایت خانواده مصوب 1391 و قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394 اشاره کرد.
نکات مهم در مورد مهریه:
- تعیین مهریه در عقد نکاح از حقوق شرعی و قانونی زن است.
- زن در انتخاب میزان و نوع مهریه خود مختار است.
- مهریه ضامن حقوق زن در زندگی مشترک است و میتواند در مواقع ضروری به کمک او بیاید.
- در هنگام تعیین مهریه، باید به شرایط و تواناییهای مالی زوج توجه شود تا از بروز مشکلاتی در آینده جلوگیری شود.
