در چه مواردی به زن مهریه تعلق نمیگیرد؟

مهریه در ایران

مهریه در ایران مالی است که به موجب عقد نکاح، مرد به زن تعلق می‌گیرد. مهریه می‌تواند به صورت نقدی، سکه، ملک، یا هر چیز دیگری باشد که بین زن و شوهر توافق شده باشد.

انواع مهریه:

• مهریه عندالمطالبه: این نوع مهریه به محض عقد نکاح به زن تعلق می‌گیرد و زن می‌تواند هر زمان که بخواهد آن را از شوهر مطالبه کند.
• مهریه عندالاستحقاق: این نوع مهریه در زمان‌های خاصی به زن تعلق می‌گیرد، مانند طلاق، فوت شوهر، یا بذل مهریه.
• مهریه وجه‌الرضا: این نوع مهریه به تراضی زن و شوهر تعیین می‌شود و می‌تواند هر چیزی باشد که زن و شوهر بر آن توافق کنند.

میزان مهریه:

میزان مهریه به توافق زن و شوهر بستگی دارد و هیچ‌گونه محدودیت قانونی برای آن وجود ندارد.

با این حال، در برخی موارد، مانند طلاق توافقی، ممکن است دادگاه مهریه را به میزان معینی تقلیل دهد.

نحوه پرداخت مهریه:

نحوه پرداخت مهریه نیز به توافق زن و شوهر بستگی دارد.

مهریه عندالمطالبه باید به صورت کامل و یکجا پرداخت شود، اما مهریه عندالاستحقاق ممکن است به صورت قسطی پرداخت شود.

قوانین مربوط به مهریه:

قوانین مربوط به مهریه در قانون مدنی و سایر قوانین مرتبط آمده است.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد قوانین مربوط به مهریه، می‌توانید به این منابع مراجعه کنید:

• قانون مدنی
• قانون حمایت خانواده
• آراء و نظریات قضایی

نکات مهم:

• مهریه حق زن است و شوهر مکلف به پرداخت آن است.
• در صورت عدم پرداخت مهریه، زن می‌تواند از طریق مراجع قانونی اقدام به مطالبه مهریه خود کند.
• برای تعیین میزان مهریه، زن و شوهر باید با یکدیگر توافق کنند.
• در صورت عدم توافق، زن می‌تواند به دادگاه مراجعه کند و از دادگاه تقاضای تعیین مهریه کند.
• توصیه می‌شود که برای عقد نکاح، از یک وکیل یا مشاور حقوقی استفاده کنید تا از حقوق خود در خصوص مهریه آگاه شوید.

مهریه زنی که طلاق می‌گیرد به نوع طلاق و شرایط حاکم بر آن بستگی دارد. در ادامه به بررسی این موضوع در دو حالت کلی طلاق از طرف زن و طلاق از طرف مرد می‌پردازیم:

طلاق از طرف زن:

• طلاق خلع: در این نوع طلاق، زن بدون هیچگونه شرطی و به دلیل عدم تمایل به ادامه زندگی با مرد، تقاضای طلاق می‌کند. در طلاق خلع، زن مستحق دریافت مهریه کامل است.
• طلاق مبارات: در این نوع طلاق، زن و شوهر به دلیل ناسازگاری و عدم تمایل به ادامه زندگی مشترک، تقاضای طلاق می‌کنند. در طلاق مبارات، تعیین میزان مهریه به نظر داوران 委派 شده از طرف دادگاه سپرده می‌شود. داوران با در نظر گرفتن شرایط و تمکین زن، میزان مهریه را تعیین می‌کنند.
• طلاق عسرو حرج: در این نوع طلاق، زن به دلیل شرایطی که ادامه زندگی مشترک را برای او دشوار یا غیرممکن می‌کند، تقاضای طلاق می‌کند. اثبات عسر و حرج به عهده زوجه است و در صورت اثبات آن، زن مستحق دریافت مهریه کامل است.

طلاق از طرف مرد:

• طلاق رجعی: در این نوع طلاق، مرد می‌تواند تا چهار ماه و ده روز پس از طلاق به همسر خود رجوع کند و زندگی مشترک را دوباره از سر بگیرد. در صورت رجوع، طلاق رجعی باطل و زندگی مشترک ادامه می‌یابد. در طلاق رجعی، زن مستحق دریافت مهریه کامل است.
• طلاق باین: در این نوع طلاق، مرد دیگر حق رجوع به همسر خود را ندارد. در طلاق باین، تکلیف مهریه به نوع طلاق و شرایط حاکم بر آن بستگی دارد:
  • اگر طلاق به دلیل ناشزه بودن زن باشد، زن مستحق دریافت مهریه نیست.
  • اگر طلاق به دلیل عدم تمکین زن باشد، دادگاه با توجه به شرایط حاکم بر پرونده در خصوص میزان مهریه زن تصمیم‌گیری می‌کند.
  • اگر طلاق به دلیل تقصیر مرد باشد، زن مستحق دریافت مهریه کامل است.

نکات مهم:

• میزان تمکین زن در تعیین میزان مهریه او در طلاق مبارات و طلاق باین از طرف مرد تاثیرگذار است.
• زن و مرد می‌توانند در مورد مهریه در زمان طلاق توافق کنند. این توافق باید کتبی و با رضایت طرفین باشد و به تأیید دادگاه برسد.
• در صورتیکه زوجه در طول زندگی مشترک از مهریه خود استفاده کرده باشد، میزان استفاده از مهریه از میزان مهریه قابل پرداخت به وی کسر خواهد شد.
• برای دریافت مشاوره دقیق در خصوص مهریه در طلاق باید به یک وکیل متخصص خانواده مراجعه کنید.

در ایران، تعداد سکه‌های مهریه قابل پرداخت به دو دسته کلی تقسیم می‌شود:

1. مهریه تا 110 سکه:

• طبق ماده 22 قانون حمایت خانواده مصوب 1391، در خصوص مهریه‌هایی که تا سقف 110 سکه تمام بهار آزادی یا معادل آن باشند،
  • وصول مهریه مشمول مقررات ماده 2 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی است.
• به این معنا که در صورت عدم پرداخت مهریه توسط زوج، زوجه می‌تواند از طریق دادگاه
  • درخواست توقیف اموال و حساب‌های بانکی او را بدهد و تا زمان پرداخت کامل مهریه،
  • زوج می‌تواند زندانی شود.

2. مهریه بیش از 110 سکه:

• در خصوص مهریه‌هایی که بیش از 110 سکه تمام بهار آزادی یا معادل آن باشند،
  • فقط تا میزان 110 سکه از حمایت‌های قانونی در خصوص وصول مهریه برخوردار هستند.
• برای دریافت مازاد بر 110 سکه، زوجه باید توانایی مالی زوج را به اثبات برساند.
• به عبارت دیگر، در این خصوص صرفاً تا میزان 110 سکه،
  • امکان توقیف اموال و زندانی شدن زوج وجود دارد و برای مازاد بر آن،
  • زوجه باید از طریق سایر طرق قانونی مانند اجرای ثبت یا داوری اقدام به وصول مهریه خود کند.

نکات مهم:

• تعیین مهریه در هنگام عقد ازدواج، کاملاً به توافق طرفین (زن و شوهر) بستگی دارد و
  • هیچ‌گونه محدودیت قانونی برای تعداد سکه‌های مهریه وجود ندارد.
• مهریه عندالمطالبه به محض عقد نکاح به زن تعلق می‌گیرد و
  • زن می‌تواند هر زمان که بخواهد آن را از شوهر مطالبه کند.
• مهریه عندالاستطاعه زمانی به زن تعلق می‌گیرد که شوهر توانایی مالی پرداخت آن را داشته باشد.
• در صورت فوت شوهر، مهریه از جمله دیون او محسوب می‌شود
  • و از ماترک وی پرداخت خواهد شد.