سه طلاقه مشاوره حقوقی

سه طلاقه در قانون ایران

سه طلاقه در اصطلاح فقهی و حقوقی ایران به طلاق دادن زن به طور همزمان و در یک مجلس گفته می شود. در قانون مدنی ایران، طلاق به دو قسم رجعی و بائن تقسیم شده است.

• طلاق رجعی: طلاقی است که در آن، مرد حق دارد تا زمانی که عده زن تمام نشده است به او رجوع کند و بدون نیاز به صیغه طلاق جدید، دوباره با او زندگی کند.
• طلاق بائن: طلاقی است که در آن، رجوع برای مرد بدون طلاق جدید و رضایت زن جایز نیست.

حکم سه طلاقه در قانون مدنی ایران:

طبق ماده 1145 قانون مدنی، هرگاه مرد به زن خود بگوید: “من تو را سه بار طلاق دادم” یا الفاظی به این معنی به کار ببرد، زن به طور طلاق بائن طلاق داده شده محسوب می شود و رجوع برای مرد بدون طلاق جدید و رضایت زن جایز نیست.

تغییرات قانونی در مورد سه طلاقه:

• قانون حمایت خانواده مصوب 1391: در این قانون، برای اولین بار در مورد سه طلاقه احکامی وضع شد. طبق ماده 31 این قانون، در صورتی که مرد به زن خود سه بار طلاق دهد، طلاق واقع شده و رجوع نیز بدون رضایت زن و انجام صیغه طلاق جدید مجاز نیست.
• آئین نامه اجرایی مواد 31 و 32 قانون حمایت خانواده مصوب 1397: در این آئین نامه، نحوه ثبت طلاق های سه گانه و تکالیف دفاتر اسناد رسمی در خصوص ثبت این نوع طلاق ها مشخص شده است.

نکات مهم:

• در حال حاضر، در قانون ایران سه طلاقه در یک مجلس جرم محسوب می شود و مردی که به این طریق همسر خود را طلاق دهد، به مجازات حبس از یک تا دو سال محکوم خواهد شد.
• زن مطلقه سه طلاقه تا زمانی که عده طلاق او تمام نشده است، از حقوق مالی مانند نفقه و مهریه برخوردار است.
• زن مطلقه سه طلاقه برای ازدواج مجدد با همان مرد، باید ابتدا با مرد دیگری ازدواج کند و پس از طلاق یا فوت او، می تواند به همسر سابق خود رجوع کند.

حکم سه طلاقه در ایران:

از نظر شرعی:

• در فقه شیعه، طلاق به دو دسته رجعی و بائن تقسیم می‌شود.
• طلاق رجعی طلاقی است که در آن، رجوع (بازگشت) زوج به زوجه در ایام عده امکان‌پذیر است.
• طلاق بائن طلاقی است که در آن، رجوع زوج به زوجه در ایام عده جایز نیست.

سه طلاقه در صورتی که به صورت متوالی و در یک عقد نکاح باشد، طلاق بائن محسوب می‌شود. به این معنی که زن و شوهر بعد از سه بار طلاق و رجوع، دیگر نمی‌توانند با یکدیگر ازدواج کنند، مگر اینکه زن به عقد نکاح مرد دیگری درآید و پس از طلاق یا فوت آن مرد، به عقد شوهر اول خود بازگردد.

از نظر قانونی:

• تا پیش از سال 1396، در قانون مدنی ایران هیچگونه تعیینی برای حکم طلاق سه بار وجود نداشت.
• در سال 1396، قانون جدید حمایت از خانواده مصوب و در آن ماده 11 صلحاً اصلاح شد.
• طبق این ماده، در نکاح دائم، هرگاه زوج سه بار متوالی زوجه خود را طلاق دهد، طلاق سوم بائن محسوب می‌شود و رجوع مجدد بدون رضایت زوجه و اذن حاکم شرع مجاز نیست.
• به عبارت دیگر، پس از سه بار طلاق متوالی، زن و شوهر برای همیشه از یکدیگر ممنوع می‌شوند و فقط با شرایطی که در قانون ذکر شده است، می‌توانند دوباره ازدواج کنند.

نکات مهم:

• در صورت وقوع سه طلاق متوالی، زن مستحق دریافت مهریه و سایر حقوق قانونی خود از جمله نفقه و حضانت فرزندان خواهد بود.
• مردی که همسر خود را سه بار طلاق داده است، حق ازدواج مجدد با او را ندارد، مگر اینکه زن به عقد نکاح مرد دیگری درآید و پس از طلاق یا فوت آن مرد، به عقد شوهر اول خود بازگردد.
• در صورت تمایل زن و شوهر برای ازدواج مجدد پس از سه طلاق، باید به مراجع قضایی یا دفاتر اسناد رسمی ازدواج مراجعه و با شرایط قانونی و موافقت دادگاه مجدداً ازدواج کنند.

قوانین حکم سه طلاقه در ایران:

قوانین مربوط به سه طلاقه در ایران در طول زمان دستخوش تغییرات شده است.

تا پیش از سال 1396:

• طبق ماده 1145 قانون مدنی، مرد می‌توانست با گفتن سه بار “طلاقت” به همسرش، او را به طور قطعی طلاق دهد، حتی اگر زن در رجوع بود.
• این نوع طلاق که به “طلاق رجعی” معروف بود، به مرد این حق را می‌داد که در طول عده رجوع (یعنی مدت زمانی که زن و شوهر می‌توانند به زندگی مشترک خود بازگردند) به همسرش رجوع کند و زندگی مشترک را از سر بگیرد.
• اما اگر مرد سه بار “طلاقت” را به همسرش می‌گفت، طلاق “بائن” محسوب می‌شد و دیگر حق رجوع نداشت.

از سال 1396 به بعد:

• با تصویب قانون جدید در مجلس شورای اسلامی، شرایط سه طلاقه به طور قابل توجهی تغییر کرد.
• طبق این قانون، مردی که قصد طلاق همسرش را دارد، باید ابتدا به دادگاه مراجعه کند و دادخواست طلاق بدهد.
• در دادگاه، قاضی تلاش می‌کند تا زن و شوهر را به صلح و آشتی برگرداند.
• اگر صلح و آشتی امکان‌پذیر نباشد، قاضی حکم طلاق را صادر می‌کند.
• در حکم طلاق، قاضی تکلیف‌هایی را برای زن و شوهر در خصوص مسائل مالی، حضانت فرزندان و… مشخص می‌کند.
• مردی که حکم طلاق را دریافت می‌کند، دیگر حق ندارد با گفتن سه بار “طلاقت” همسرش را طلاق دهد.
• اگر مرد بخواهد همسر مطلقه‌اش را دوباره طلاق دهد، باید ازدواج مجدد کند و سپس طبق روال قانونی طلاق بگیرد.

ملاحظات:

• قانون جدید سه طلاقه در جهت حمایت از حقوق زنان و جلوگیری از طلاق‌های بدون تفکر و پشیمانی وضع شده است.
• با این حال، این قانون هنوز هم کامل نیست و برخی از کارشناسان معتقدند که نیاز به اصلاحات دارد.
• برای مثال، برخی از منتقدان این قانون معتقدند که مراحل دادرسی طلاق در ایران بسیار طولانی و پیچیده است و این امر می‌تواند به ضرر زنان باشد.