عده نکاح دائم در ایران
عده در اصطلاح فقهی، به دورهای اطلاق میشود که زن پس از طلاق یا فوت شوهر یا فسخ نکاح، باید سپری کند و حق ازدواج مجدد ندارد.
انواع عده:
- عده وفات: عدهای است که زن پس از فوت شوهر خود باید نگه دارد.
- عده طلاق: عدهای است که زن پس از طلاق رجعی یا طلاق بائن باید نگه دارد.
- عده انقضاء مدت یا بذل مدت: عدهای است که زن در نکاح موقت پس از انقضاء مدت یا بذل آن توسط شوهر باید نگه دارد.
- عده آمیزش به شبهه: عدهای است که زن در اثر آمیزش به شبهه باید نگه دارد.
عده نکاح دائم:
عده نکاح دائم به سه دسته تقسیم میشود:
- عده طلاق رجعی:
- زن باکره: سه قُرء (پاکی از حیض)
- زن غیر باکره: سه قُرء به همراه ایام حيض (اگر باردار باشد تا وضع حمل)
- عده طلاق بائن:
- زن باکره: سه قُرء
- زن غیر باکره: سه قُرء به همراه ایام حيض (اگر باردار باشد تا وضع حمل)
- عده وفات:
- زن باکره و غیر یائسه: چهار ماه و ده روز
- زن یائسه: چهار ماه و ده روز
- زن باردار: تا زمان وضع حمل (فرقی نمیکند که باردار باشد یا نه)
نکات:
- در برخی از موارد، عده نکاح دائم کمتر از موارد ذکر شده در بالا است. به عنوان مثال، اگر زن به دلیل یائسگی یا صغر سن امکان باردار شدن نداشته باشد، عده وفات او سه ماه است.
- زن در دوران عده باید از برخی از اعمال، مانند آرایش کردن، بوی خوش زدن و بیرون رفتن از منزل بدون ضرورت خودداری کند.
- اگر زن در دوران عده با مردی آمیزش کند، مرتکب زنا شده و به مجازات شرعی آن میرسد.
در نکاح دائم، زن پس از طلاق یا فوت شوهر خود، موظف است عده نگه دارد. عده به معنای مدت زمانی است که زن باید صبر کند تا بتواند دوباره ازدواج کند.
مدت زمان عده در موارد مختلف، به شرح زیر است:
- طلاق رجعی: در این نوع طلاق، عده زن 4 ماه و 10 روز است. در این مدت، شوهر حق رجوع به همسر خود را دارد و می تواند زندگی مشترک را دوباره از سر بگیرد.
- طلاق خلع: در این نوع طلاق، عده زن 3 ماه است.
- طلاق بائن: در این نوع طلاق، عده زن 3 ماه و 10 روز است. طلاق بائن طلاقی است که رجوع در آن برای شوهر ممکن نیست.
- فوت شوهر: در این نوع طلاق، عده زن 4 ماه و 10 روز است.
- نکاح منقطع: در نکاح منقطع، زن پس از پایان مدت صیغه، عده ندارد و می تواند بلافاصله ازدواج کند.
حکمت عده
عده در اسلام برای حفظ حقوق زن و شوهر و همچنین جلوگیری از اختلاط نسل تشریع شده است.
در طول دوره عده، زن از برخی حقوق، مانند نفقه برخوردار است. همچنین، در این مدت، زن باید از اقدام به ازدواج مجدد خودداری کند.
نکات مهم:
- عده از احکام تکلیفی اسلام است و زن موظف است آن را رعایت کند.
- در صورت عدم رعایت عده، زن به گناه شرعی مرتکب شده است.
- در برخی موارد، ممکن است عده زن به دلیل شرایط خاص، مانند بارداری یا شیردهی، به طور موقت به تعویق بیفتد.
شرایط عده نکاح دائم در فقه اسلام
عده در فقه اسلام، به دورهای اطلاق میشود که زن پس از طلاق یا فوت شوهر، موظف است در آن صبر کند و از ازدواج مجدد خودداری نماید. فلسفه عده، حصول یقین از عدم بارداری زن و حفظ حرمت خانواده است.
مدت عده در نکاح دائم به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
- وضعیت باکره یا غیر باکره بودن زن: زن باکره در برخی موارد نصف یا تمام مهریه خود را دریافت میکند، در حالی که زن غیر باکره مستحق دریافت تمام مهریه خود است.
- باردار بودن یا نبودن زن: زن باردار موظف است تا زمان وضع حمل و اتمام خون نفاس در عده بماند.
- نوع طلاق: در طلاق رجعی، مرد حق رجوع به همسر خود را در طول دوران عده دارد، در حالی که در طلاق بائن این حق را ندارد.
به طور کلی، شرایط عده نکاح دائم به شرح زیر است:
- زن باید در محل سکونت خود باقی بماند و از سفر و جابجایی غیرضروری خودداری کند.
- زن باید از آرایش کردن، زینت کردن و پوشیدن لباسهای شاد خودداری کند.
- زن باید از برقراری روابط عاطفی با مردان دیگر خودداری کند.
- زن باید به تکالیف دینی خود مانند نماز و روزه عمل کند.
مدت عده در نکاح دائم به شرح زیر است:
- زن باکره در طلاق رجعی: سه ماه عده نگه میدارد.
- زن غیر باکره در طلاق رجعی: سه ماه عده نگه میدارد.
- زن باردار در طلاق رجعی: تا زمان وضع حمل و اتمام خون نفاس در عده میماند.
- زن باکره در طلاق خلع یا بائن: دو عادت (دو بار حیض و پاک شدن) عده نگه میدارد.
- زن غیر باکره در طلاق خلع یا بائن: سه ماه عده نگه میدارد.
- زن یائسه در همه انواع طلاق: سه ماه عده نگه میدارد.
مدت عده در نکاح دائم
مدت عده در نکاح دائم به شرایط مختلفی بستگی دارد، از جمله:
- وضعیت بارداری زن:
- زن باردار: اگر زن در زمان طلاق باردار باشد، عده او تا زمان وضع حمل و زایمان است، حتی اگر بارداری او از شوهرش نباشد.
- زن غیر باردار: اگر زن در زمان طلاق باردار نباشد، عده او به شرح زیر است:
- زنی که عادت ماهانه میبیند: سه طهر (پاکی از حیض).
- طهر: به دوره زمانی بین دو حیض گفته میشود.
- مثال: اگر زنی در روز اول فروردین ماه پریود شود و تا 10 فروردین ماه پاک شود، و در 15 فروردین دوباره پریود شود و تا 25 فروردین پاک شود، او دو طهر را پشت سر گذاشته است.
- زنی که یائسه شده است: سه ماه.
- زنی که به سن یائسگی نرسیده ولی عادت ماهانه نمیبیند: شش ماه.
- زنی که عادت ماهانه میبیند: سه طهر (پاکی از حیض).
- بکارت زن:
- زن باکره: سه ماه.
- بیماری زن:
- زن مریض: تا زمانی که بیماری او به طور کامل بهبود یابد.
نکات:
- عده از زمانی آغاز میشود که صیغه طلاق جاری شود، چه زن از آن باخبر باشد یا نباشد.
- زن در طول عده باید در منزل شوهر خود بماند و از خروج از منزل بدون اجازه او خودداری کند.
- زن در طول عده باید از آرایش کردن، بوی خوش زدن و پوشیدن لباسهای زینت خودداری کند.
- زن در طول عده حق ازدواج مجدد ندارد.
- اگر زن در طول عده با مرد دیگری نزدیکی کند، مرتکب زنا شده و مجازات زنا بر او اعمال میشود.
مدت زمان عده، به نوع طلاق یا فوت شوهر بستگی دارد:
طلاق رجعی: 4 ماه و 10 روز
در این نوع طلاق، شوهر تا پایان این مدت حق رجوع به همسر خود و ادامه زندگی مشترک را دارد. در این مدت، زن مستحق دریافت نفقه است.
طلاق خلع: 3 ماه
در این نوع طلاق، زن در قبال بذل مهریه یا تقسیط آن، از شوهر خود طلاق میگیرد و رجوع برای شوهر ممکن نیست.
طلاق بائن: 3 ماه و 10 روز
طلاق بائن طلاقی است که رجوع در آن برای شوهر ممکن نیست.
فوت شوهر: 4 ماه و 10 روز
نکاح منقطع: بدون عده
در نکاح منقطع، زن پس از پایان مدت صیغه، عده ندارد و میتواند بلافاصله ازدواج کند.
حکمت عده:
- حفظ حقوق زن و شوهر
- جلوگیری از اختلاط نسل
نکات مهم:
- عده از احکام تکلیفی اسلام است و زن موظف به رعایت آن است.
- عدم رعایت عده گناه شرعی دارد.
- در برخی موارد، مانند بارداری یا شیردهی، عده زن به طور موقت به تعویق میافتد.