قوانین گمرک ایران
قوانین گمرک ایران مجموعهای از قوانین و مقررات است که به کنترل ورود و خروج کالا از کشور میپردازد. هدف اصلی این قوانین حفظ منافع اقتصادی کشور ، حمایت از تولید داخلی و تنظیم تجارت خارجی است.
مهمترین قوانین گمرک ایران عبارتند از:
- قانون امور گمرکی: این قانون مبنای قوانین و مقررات گمرکی است و به موضوعاتی مانند وظایف گمرک ، تشریفات گمرکی ، ارزش گمرکی و تعرفه گمرکی میپردازد.
- آییننامه اجرایی قانون امور گمرکی: این آییننامه جزئیات قانون امور گمرکی را تبیین میکند.
- مقررات صادرات و واردات: این مقررات شرایط صادرات و واردات کالا را مشخص میکند.
- تعرفه گمرکی: تعرفه گمرکی مالیاتی است که از کالاهای وارداتی گرفته میشود.
- قانون امور مالیاتها: این قانون به مالیات بر ارزش افزوده از کالاهای وارداتی میپردازد.
برخی از وظایف مهم IRICO عبارتند از:
- کنترل ورود و خروج کالا از کشور
- ارزیابی و وصول حقوق گمرکی و سایر عوارض
- مبارزه با قاچاق کالا
- تسهیل تجارت خارجی
- ارائه آمار تجارت خارجی
نکات مهم:
- قوانین گمرک ایران به طور مرتب در حال تغییر است. بنابراین، برای آگاهی از آخرین تغییرات باید به منابع معتبر مراجعه کنید.
- برای انجام امور گمرکی میتوانید از خدمات گمرک کاران استفاده کنید.
در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر، میتوانید سوال خود را به طور دقیقتر مطرح کنید.
ارزیابی و وصول حقوق گمرکی و سایر عوارض
ارزیابی و وصول حقوق گمرکی و سایر عوارض از وظایف اصلی گمرک جمهوری اسلامی ایران است. این امر بر اساس قوانین و مقررات مختلفی از جمله قانون امور گمرکی، قانون مقررات صادرات و واردات و آییننامههای مربوطه انجام میشود.
مراحل ارزیابی و وصول حقوق گمرکی و سایر عوارض:
- اعلام ورود کالا: صاحب کالا یا نماینده قانونی او موظف است قبل از ورود کالا به کشور، نسبت به اعلام ورود آن به گمرک اقدام کند. این امر از طریق سیستم جامع امور گمرکی (سجام) انجام میشود.
- ارائه اسناد و مدارک: صاحب کالا یا نماینده قانونی او موظف است اسناد و مدارک مربوط به کالا، از جمله بایگانی گمرکی، فاکتور، گواهی مبدأ، لیست عدل و … را به گمرک ارائه دهد.
- ارزیابی کالا: گمرک پس از بررسی اسناد و مدارک، کالا را از نظر نوع، ارزش، تعرفه و … مورد ارزیابی قرار میدهد.
- محاسبه حقوق گمرکی و سایر عوارض: بر اساس ارزش گمرکی کالا و نرخ تعرفه مربوطه، حقوق گمرکی محاسبه میشود. همچنین ممکن است سایر عوارض مانند مالیات ارزش افزوده، عوارض ضد دامپینگ و … نیز به حقوق گمرکی اضافه شود.
- پرداخت حقوق گمرکی و سایر عوارض: صاحب کالا یا نماینده قانونی او موظف است قبل از ترخیص کالا، حقوق گمرکی و سایر عوارض را به گمرک پرداخت کند.
- ترخیص کالا: پس از پرداخت حقوق گمرکی و سایر عوارض، کالا از گمرک ترخیص و به صاحب کالا تحویل داده میشود.
عوامل مؤثر بر حقوق گمرکی و سایر عوارض:
- نوع کالا: نرخ تعرفه برای انواع مختلف کالا متفاوت است.
- ارزش گمرکی کالا: هر چه ارزش گمرکی کالا بیشتر باشد، حقوق گمرکی و سایر عوارض نیز بیشتر خواهد بود.
- کشور مبدأ: برای برخی از کشورها، تعرفه ترجیحی در نظر گرفته شده است که میتواند حقوق گمرکی و سایر عوارض را کاهش دهد.
- موافقتنامههای تجاری: ایران با برخی از کشورها موافقتنامههای تجاری دارد که میتواند نرخ تعرفه برای برخی از کالاها را کاهش دهد.
روشهای وصول حقوق گمرکی و سایر عوارض:
- پرداخت نقدی: متداولترین روش وصول حقوق گمرکی و سایر عوارض، پرداخت نقدی در زمان ترخیص کالا است.
- استفاده از ضمانتنامه بانکی: صاحب کالا میتواند با ارائه ضمانتنامه بانکی به گمرک، حقوق گمرکی و سایر عوارض را به صورت نقد یا اقساط پرداخت کند.
- استفاده از اوراق گمرکی: اوراق گمرکی نوعی اوراق بهادار هستند که میتوان از آنها برای پرداخت حقوق گمرکی و سایر عوارض استفاده کرد.
تخلفات گمرکی:
- عدم اعلام ورود کالا: عدم اعلام ورود کالا به گمرک جرم محسوب میشود و مرتکب به مجازات خواهد شد.
- ارائه اسناد و مدارک جعلی: ارائه اسناد و مدارک جعلی به گمرک جرم محسوب میشود و مرتکب به مجازات خواهد شد.
- عدم پرداخت حقوق گمرکی و سایر عوارض: عدم پرداخت حقوق گمرکی و سایر عوارض در موعد مقرر جرم محسوب میشود و مرتکب به مجازات خواهد شد.
مراجع رسیدگی به تخلفات گمرکی:
- دادسرا و دادگاههای عمومی و انقلاب: در صورت وقوع جرم گمرکی، پرونده به دادسرا و دادگاههای عمومی و انقلاب ارجاع میشود.
- هیأتهای رسیدگی به تخلفات گمرکی: در مواردی که تخلف گمرکی جرم محسوب نشود، پرونده به هیأتهای رسیدگی به تخلفات گمرکی ارجاع میشود.
مبارزه با قاچاق کالا در گمرک:
گمرک جمهوری اسلامی ایران به عنوان مرزبان اقتصادی کشور نقشی کلیدی در مبارزه با قاچاق کالا دارد.
برای انجام این وظیفه مهم، گمرک از راهکارها و ابزارهای مختلفی استفاده میکند که در ادامه به برخی از آنها اشاره میشود:
1. کنترل دقیق ورود و خروج کالا:
- استفاده از سامانههای نوین الکترونیکی: گمرک از سامانههای نوین الکترونیکی مانند سامانه جامع گمرکی (E-Customs) و سامانههای ردیابی و کنترل محمولهها برای کنترل دقیق ورود و خروج کالا استفاده میکند.
- به کارگیری دستگاههای ایکسری و اسکنر: از دستگاههای ایکسری و اسکنر برای بازرسی دقیق محمولهها و شناسایی کالای قاچاق استفاده میشود.
- استقرار گشتهای کنترلی: گمرک در مبادی ورودی و خروجی کشور گشتهای کنترلی را مستقر کرده است تا از قاچاق کالا جلوگیری کند.
2. همکاری با سایر دستگاهها:
- نیروی انتظامی: گمرک با نیروی انتظامی در زمینه شناسایی و دستگیری قاچاقچیان و کشف و ضبط کالای قاچاق همکاری میکند.
- سازمان اطلاعات سپاه: گمرک با سازمان اطلاعات سپاه در زمینه شناسایی شبکههای قاچاق و جلوگیری از ورود و خروج کالای قاچاق همکاری میکند.
- قوه قضائیه: گمرک با قوه قضائیه در زمینه رسیدگی به پروندههای قاچاق کالا و مجازات قاچاقچیان همکاری میکند.
3. فرهنگسازی و اطلاعرسانی:
- برگزاری دورههای آموزشی: گمرک برای کارکنان خود و سایر ذینفعان دورههای آموزشی در زمینه مبارزه با قاچاق کالا برگزار میکند.
- استفاده از رسانهها: گمرک از رسانهها برای اطلاعرسانی به مردم در زمینه مضرات قاچاق کالا و تشویق آنها به استفاده از کالای ایرانی استفاده میکند.
4. تشدید مجازات قاچاقچیان:
- قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مجازاتهای سنگینی برای قاچاقچیان در نظر گرفته است.
- حبس، جزای نقدی، و مصادره اموال از جمله مجازاتهایی است که برای قاچاقچیان در نظر گرفته شده است.
نتایج مبارزه با قاچاق کالا در گمرک:
- کاهش قاچاق کالا: در سالهای اخیر قاچاق کالا در کشور به طور قابل توجهی کاهش یافته است.
- حمایت از تولید ملی: مبارزه با قاچاق کالا به حمایت از تولید ملی و اشتغال در کشور کمک میکند.
- افزایش درآمدهای دولت: مبارزه با قاچاق کالا درآمدهای دولت را افزایش میدهد.
چالشهای مبارزه با قاچاق کالا در گمرک:
- فساد اداری: فساد اداری یکی از مهمترین چالشهای مبارزه با قاچاق کالا در گمرک است.
- ناهمگنی قوانین: ناهمگنی قوانین مربوط به قاچاق کالا یکی دیگر از چالشهای این حوزه است.
- کمبود امکانات و تجهیزات: گمرک با کمبود امکانات و تجهیزات برای مبارزه با قاچاق کالا مواجه است.
با وجود چالشهای موجود، گمرک جمهوری اسلامی ایران تلاش میکند با استفاده از راهکارها و ابزارهای مختلف، با قاچاق کالا مبارزه کند و مرزهای اقتصادی کشور را از ورود و خروج کالای قاچاق ایمن نگه دارد.
موارد مشابه:
- قاچاق کالا
- وظایف گمرک
- اقتصاد ایران
تعرفه گمرکی:
تعرفه گمرکی، عوارضی است که به هنگام واردات یا صادرات کالا به کشور، از آن کالا اخذ میشود. هدف از وضع تعرفه گمرکی، حمایت از تولید داخلی، تنظیم بازار داخلی و کسب درآمد برای دولت است.
انواع تعرفه گمرکی:
- تعرفه ورودی: عوارضی است که به هنگام واردات کالا به کشور اخذ میشود.
- تعرفه پایه: نرخ ثابتی است که برای هر واحد کالای وارداتی تعیین میشود.
- تعرفه اضافی: عوارضی است که به علاوه بر تعرفه پایه، از برخی کالاهای وارداتی اخذ میشود.
- مالیات بر ارزش افزوده: عوارضی است که به ارزش تمام شده کالای وارداتی تعلق میگیرد.
روش تعیین تعرفه گمرکی:
تعرفه گمرکی کالاها بر اساس کد تعرفه HS (Harmonized System) تعیین میشود. کد تعرفه HS، یک کد بین المللی است که به هر کالای تجاری اختصاص داده میشود. نرخ تعرفه گمرکی برای هر کد تعرفه HS، توسط هیات وزیران تعیین میشود.
عوامل موثر در تعیین تعرفه گمرکی:
- نوع کالا: تعرفه گمرکی کالاهای مختلف، با توجه به نوع و کاربرد آنها متفاوت است.
- کشور مبدا: تعرفه گمرکی کالاهایی که از کشورهای عضو سازمان تجارت جهانی (WTO) وارد میشوند، معمولاً کمتر از تعرفه گمرکی کالاهایی است که از کشورهای غیر عضو WTO وارد میشوند.
- سیاستهای تجاری دولت: دولتها از تعرفه گمرکی به عنوان ابزاری برای اعمال سیاستهای تجاری خود استفاده میکنند. به عنوان مثال، ممکن است برای حمایت از تولید داخلی، تعرفه گمرکی کالای مشابه داخلی را افزایش دهند.
نحوه پرداخت تعرفه گمرکی:
تعرفه گمرکی کالاها باید قبل از ترخیص کالا از گمرک پرداخت شود. پرداخت تعرفه گمرکی به صورت آنلاین یا حضوری در گمرکات سراسر کشور امکان پذیر است.
نکات مهم:
- آگاهی از تعرفه گمرکی کالاها، قبل از اقدام به واردات یا صادرات، ضروری است.
- صادرکنندگان و واردکنندگان کالا باید برای ترخیص کالاهای خود از گمرک، از خدمات ترخیص کار گمرک استفاده کنند.
- قوانین و مقررات مربوط به تعرفه گمرکی، دائماً در حال تغییر است. بنابراین، صادرکنندگان و واردکنندگان کالا باید از آخرین قوانین و مقررات در این زمینه مطلع باشند.
قانون امور گمرکی
قانون امور گمرکی، مصوب 22 آبان 1390، قانون حاکم بر کلیه امور مربوط به ورود و خروج کالا به کشور، ترانزیت، عبور موقت، و سایر عملیات گمرکی در قلمرو جمهوری اسلامی ایران است. این قانون در 165 ماده و 29 تبصره به همراه آیین نامه اجرایی به طور جامع به وظایف و اختیارات سازمان گمرک ایران، تشریفات گمرکی، حقوق گمرکی، ارزش گمرکی، تخلفات گمرکی، و سایر موضوعات مرتبط با امور گمرکی می پردازد.
مهمترین مفاهیم و قواعد قانون امور گمرکی عبارتند از:
- تعریف گمرک: گمرک به مجموعه ای از تاسیسات و اماکن اطلاق می شود که تحت نظارت سازمان گمرک ایران برای انجام تشریفات گمرکی و اعمال مقررات گمرکی در نظر گرفته شده است (ماده 1).
- تعریف سازمان گمرک ایران: سازمان گمرک ایران به عنوان یک دستگاه دولتی مستقل وابسته به قوه مجریه، وظایف مربوط به امور گمرکی در سراسر کشور را بر عهده دارد (ماده 2).
- وظایف سازمان گمرک ایران: وظایف اصلی سازمان گمرک ایران شامل موارد زیر است (ماده 3):
- وصول حقوق گمرکی، مالیات های مربوط به واردات و صادرات، و سایر وجوهی که طبق قانون به عهده آن گذاشته شده است.
- اجرای قوانین و مقررات مربوط به امور گمرکی.
- مبارزه با قاچاق کالا و ارز.
- تنظیم و انتشار آمار تجارت خارجی کشور.
- انجام سایر امور مربوط به امور گمرکی که طبق قانون به عهده آن گذاشته شده است.
- تشریفات گمرکی: تشریفات گمرکی مجموعه اقداماتی است که از زمان ورود کالا به قلمرو گمرکی تا زمان ترخیص یا خروج آن از کشور انجام می شود (ماده 4).
- حقوق گمرکی: حقوق گمرکی به عوارضی اطلاق می شود که طبق قانون از واردات کالا به کشور اخذ می شود (ماده 5).
- ارزش گمرکی: ارزش گمرکی مبنای محاسبه حقوق گمرکی و سایر وجوهی است که طبق قانون از کالا اخذ می شود (ماده 6).
- تخلفات گمرکی: تخلفات گمرکی به اعمالی اطلاق می شود که مغایر با قوانین و مقررات گمرکی باشد (ماده 71).
- مجازات تخلفات گمرکی: متخلفان گمرکی به مجازات های مقرر در قانون امور گمرکی و سایر قوانین مربوطه محکوم خواهند شد (ماده 72).
قانون امور گمرکی در کنار آیین نامه اجرایی آن، مرجع اصلی برای کلیه امور مربوط به ترخیص کالا از گمرک، صادرات و واردات، و سایر عملیات گمرکی در ایران است. آشنایی با مفاهیم و قواعد این قانون برای فعالان اقتصادی، صادرکنندگان، واردکنندگان، و سایر اشخاصی که به نحوی با امور گمرکی سروکار دارند، ضروری است.