مشاوره حقوقی نحوه واگذاری اعضای بدن

بله، در برخی موارد، اهدای عضو از فرد زنده به فرد دیگر امکان‌پذیر است.

اما این موضوع به چند عامل مهم بستگی دارد:

• نوع عضو: معمولاً اهدای کلیه از فرد زنده به فرد دیگر رایج‌تر است. در برخی موارد خاص و با شرایط بسیار ویژه، ممکن است اهدای بخشی از کبد نیز از فرد زنده انجام شود.
• قوانین کشور: قوانین مربوط به اهدای عضو در کشورهای مختلف متفاوت است. در برخی کشورها، اهدای عضو از فرد زنده با محدودیت‌هایی همراه است و در برخی دیگر، شرایط سهل‌تری برای این کار وجود دارد.
• شرایط پزشکی: اهداکننده باید از نظر پزشکی کاملاً سالم باشد و توانایی زندگی با یک کلیه یا بخشی از کبد را داشته باشد. همچنین، گیرنده عضو نیز باید شرایط پزشکی مناسبی برای پیوند داشته باشد.
• رابطه بین اهداکننده و گیرنده: معمولاً اهدای عضو بین افراد دارای رابطه خونی یا نسبی انجام می‌شود، اما در برخی موارد، اهدای عضو بین افراد غریبه نیز ممکن است با رعایت شرایط خاص صورت گیرد.

مهم‌ترین مزیت اهدای عضو از فرد زنده:

• کاهش زمان انتظار برای پیوند: با اهدای عضو از فرد زنده، نیازی به انتظار در لیست انتظار برای پیوند از فرد فوت شده نیست و بیمار سریع‌تر به درمان دسترسی پیدا می‌کند.
• افزایش شانس موفقیت پیوند: معمولاً پیوند عضو از فرد زنده موفقیت بیشتری دارد.

مهم‌ترین عوارض اهدای عضو:

• خطرات جراحی: هر جراحی همراه با خطراتی مانند عفونت، خونریزی و لخته شدن خون است.
• کاهش عملکرد کلیه: پس از اهدای یک کلیه، عملکرد کلیه باقی‌مانده ممکن است در طولانی مدت کاهش یابد.
• مشکلات روانی: برخی از اهداکنندگان ممکن است پس از اهدای عضو دچار مشکلات روانی مانند افسردگی شوند.

قبل از تصمیم‌گیری برای اهدای عضو، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید و تمام جوانب این موضوع را به دقت بررسی کنید.

مراحل قانونی اهدای عضو

اهدای عضو، یکی از بزرگترین هدایایی است که یک فرد می‌تواند به دیگری ببخشد. این عمل نه تنها جان یک انسان دیگر را نجات می‌دهد، بلکه به خانواده او نیز امید و زندگی دوباره می‌بخشد. در ایران، اهدای عضو به صورت داوطلبانه و با رضایت کامل فرد یا خانواده‌اش انجام می‌شود.

مراحل کلی اهدای عضو به شرح زیر است:

1. ثبت نام برای اهدای عضو:

   • کارت اهدای عضو: ساده‌ترین روش ثبت نام، دریافت کارت اهدای عضو است. این کارت به صورت رایگان در بسیاری از بیمارستان‌ها، مراکز بهداشتی و برخی سازمان‌ها قابل دریافت است.
   • ثبت نام آنلاین: برخی سازمان‌ها امکان ثبت نام آنلاین برای اهدای عضو را فراهم کرده‌اند.
   • بیان قصد به خانواده: مهمترین نکته، اطلاع دادن به خانواده درباره تصمیم شما برای اهدای عضو است. زیرا در صورت بروز حادثه، خانواده شما نقش مهمی در تصمیم‌گیری نهایی ایفا خواهند کرد.

2. شناسایی فرد مرگ مغزی:

   • در صورتی که فردی دچار مرگ مغزی شود، پزشکان بیمارستان موظفند این موضوع را به واحدهای فراهم‌آوری اعضای پیوندی دانشگاه‌های علوم پزشکی اطلاع دهند.
   • پس از تأیید مرگ مغزی توسط تیم پزشکی، خانواده فرد برای اهدای عضو مورد صحبت قرار می‌گیرند.

3. رضایت خانواده:

   • رضایت خانواده فرد مرگ مغزی برای اهدای عضو الزامی است.
   • تیم پزشکی تمام تلاش خود را برای آگاه‌سازی خانواده درباره اهمیت اهدای عضو و مراحل آن انجام می‌دهند.

4. تست‌های تطبیق:

   • پس از اخذ رضایت خانواده، اعضای قابل اهدا از نظر گروه خونی، بافت و سایر عوامل با بیماران نیازمند به پیوند تطبیق داده می‌شوند.

5. عمل پیوند:

   • در صورتی که عضو اهدایی با گیرنده تطبیق پیدا کند، عمل پیوند در سریع‌ترین زمان ممکن انجام می‌شود.

نکات مهم:

• مرگ مغزی چیست؟ مرگ مغزی به معنای توقف کامل و برگشت‌ناپذیر فعالیت‌های مغز است. در این حالت، فرد دیگر هیچ امیدی به بهبودی ندارد.
• چه اعضایی قابل اهدا هستند؟ قلب، کبد، کلیه‌ها، ریه‌ها، پانکراس، روده، قرنیه، دریچه‌های قلب و برخی بافت‌ها قابل اهدا هستند.
• مزایای اهدای عضو: اهدای عضو به بیماران نیازمند به پیوند، فرصت ادامه زندگی را می‌دهد و به خانواده آن‌ها امید می‌بخشد.
• محدودیت‌های سنی و بیماری: عموماً افراد بالای 18 سال که دارای بیماری‌های واگیردار یا سرطان نیستند، می‌توانند عضو اهدا کنند.