نحوه برگشت زدن چک صیادی ثبت نشده
در این مقاله به طور کامل بررسی میکنیم نحوه برگشت زدن چک صیادی ثبت نشده چگونه است، چه مراحلی دارد، چه مدارکی لازم است و در چه شرایطی بانک مجاز به ثبت برگشت چک میباشد. اگر چک صیادی شما در سامانه ثبت نشده و قصد دارید آن را برگشت بزنید، در این راهنما تمام جزئیات قانونی و اجرایی را خواهید یافت.
-
نحوه برگشت زدن چک صیادی ثبت نشده
چکهای صیادی باید پیش از صدور در سامانه صیاد ثبت شوند، اما گاهی صادرکننده بدون ثبت اقدام به صدور چک میکند. در این شرایط، دارنده میتواند با مراجعه به بانک و ارائه چک، درخواست برگشت دهد. نحوه برگشت زدن چک صیادی ثبت نشده کمی متفاوت از چکهای ثبتشده است و نیاز به ارائه توضیحات کتبی دارد. بانک با صدور گواهی عدم پرداخت، روند قانونی را آغاز میکند.
- قانون برگشت چک صیادی ثبت نشده
مطابق قانون جدید چک، فقط چکهایی معتبر هستند که در سامانه صیاد ثبت شده باشند. با این حال، اگر چکی ثبت نشده باشد اما دارنده آن را در دست داشته باشد، بانک موظف است گواهی عدم پرداخت را صادر کند. در واقع، ثبت نشدن چک مانع از برگشت آن نمیشود، بلکه تنها باعث محدودیت در انتقال و استفاده از آن در سامانه الکترونیکی میگردد.
- مراحل برگشت چک صیادی ثبت نشده در بانک
دارنده باید به بانکی که چک بر اساس آن صادر شده مراجعه کند. در مرحله اول، بانک بررسی میکند که آیا چک در سامانه صیاد ثبت شده یا خیر. سپس در صورت عدم ثبت، از دارنده میخواهد فرم مخصوص برگشت را پر کند. پس از بررسی، گواهی عدم پرداخت صادر و نسخهای از آن به دارنده تحویل داده میشود. این گواهی، مدرک اصلی برای پیگیری قضایی است.
- گواهی عدم پرداخت چک صیادی ثبت نشده
گواهی عدم پرداخت سندی است که بانک صادر میکند تا نشان دهد چک به دلیل کسری موجودی، مسدود بودن حساب یا سایر دلایل برگشت خورده است. در چک صیادی ثبت نشده، این گواهی نیز صادر میشود، اما در سامانه صیاد ثبت نمیگردد. دارنده میتواند با همین مدرک، دعوای حقوقی یا کیفری را مطرح کند.
- تفاوت چک صیادی ثبت شده و ثبت نشده در برگشت
تفاوت اصلی در نحوه ثبت برگشت و پیگیری بعدی است. چک صیادی ثبتشده به صورت خودکار در سامانه بانکی و سامانه صیاد ثبت میشود، اما در چک ثبتنشده، فقط گواهی کاغذی صادر میگردد. این موضوع ممکن است در مراحل قضایی و استعلام وضعیت چک تأثیرگذار باشد، ولی مانع اصلی برای برگشت زدن نیست.
- مدارک لازم برای برگشت چک صیادی ثبت نشده
دارنده باید اصل چک، کارت ملی و فرم درخواست برگشت را به بانک ارائه دهد. در صورت نیاز، بانک از دارنده امضا و توضیح درباره علت برگشت میگیرد. همچنین توصیه میشود نسخهای از گواهی عدم پرداخت و برگه رسید بانک نزد دارنده باقی بماند، زیرا در دادگاه به عنوان مدرک اصلی پذیرفته میشود.
- طرح شکایت پس از برگشت چک صیادی ثبت نشده
پس از دریافت گواهی عدم پرداخت، دارنده میتواند در دادگاه طرح شکایت کند. شکایت میتواند حقوقی یا کیفری باشد، بسته به اینکه صادرکننده چک عمداً چک بیمحل داده یا خیر. ثبت نشدن چک تأثیری در حق شکایت ندارد، به شرطی که مدارک بانکی کامل باشند و اصالت چک تأیید شود.
- رفع سوء اثر از چک صیادی ثبت نشده برگشتی
در صورتی که صادرکننده پس از برگشت چک وجه را پرداخت کند، باید به بانک مراجعه کرده و تقاضای رفع سوء اثر نماید. بانک پس از بررسی و دریافت مدارک پرداخت، اثر برگشت را از سوابق بانکی حذف میکند. این اقدام موجب میشود اعتبار حساب صادرکننده دوباره برقرار گردد.
- دلایل برگشت چک صیادی ثبت نشده
دلایل برگشت میتواند شامل نبود موجودی کافی، مسدود بودن حساب، مغایرت امضا یا دستور عدم پرداخت باشد. ثبت نشدن چک در سامانه صیاد ممکن است به بیدقتی صادرکننده یا عدم آگاهی از قوانین جدید مربوط باشد. در هر حال، برگشت چک صیادی ثبت نشده از نظر قانونی قابل انجام است.
- نقش سامانه صیاد در برگشت چک
سامانه صیاد برای افزایش شفافیت و امنیت طراحی شده است. این سامانه اطلاعات چک، صادرکننده و دارنده را ثبت و قابل پیگیری میکند. با این حال، در چکهای ثبتنشده، این قابلیت فعال نمیشود. بنابراین بانکها موظفاند برگشت را به شکل دستی ثبت کنند و گواهی لازم را صادر نمایند.
-
آیا میتوان چک صیادی ثبت نشده را برگشت زد؟
بله، برگشت زدن چک صیادی ثبت نشده ممکن است. بانک موظف است در صورت وجود چک فیزیکی و کسری موجودی، گواهی عدم پرداخت صادر کند. تنها تفاوت این است که این برگشت در سامانه صیاد ثبت نمیشود. دارنده همچنان میتواند با مدارک بانکی اقدام به طرح دعوی حقوقی یا کیفری نماید.
- برای برگشت چک صیادی ثبت نشده چه مدارکی لازم است؟
دارنده باید اصل چک، کارت ملی و درخواست کتبی برگشت را به بانک ارائه دهد. بانک پس از بررسی، گواهی عدم پرداخت صادر میکند. اگر چک متعلق به شرکت یا شخص حقوقی باشد، مدارک ثبتی و معرفینامه نیز مورد نیاز است. داشتن مدارک کامل، روند صدور گواهی را تسهیل میکند.
- آیا بانک موظف است چک صیادی ثبت نشده را برگشت بزند؟
بله، طبق دستورالعمل بانک مرکزی، بانکها حتی برای چکهای ثبتنشده نیز موظف به صدور گواهی عدم پرداخت هستند. آنچه در قانون جدید تغییر کرده، محدودیت در نقل و انتقال چکهای ثبتنشده است، نه برگشت آنها. بنابراین، دارنده میتواند به استناد چک فیزیکی و امضای صادرکننده اقدام کند.
- آیا برگشت چک ثبت نشده در سامانه صیاد ثبت میشود؟
خیر، چون چک از ابتدا در سامانه ثبت نشده است، سیستم امکان درج برگشت آن را ندارد. با این حال، گواهی عدم پرداخت صادر میشود و در سوابق بانکی صادرکننده درج میگردد. در واقع، برگشت در سطح بانکی انجام میشود نه سامانهای.
- تفاوت برگشت چک صیادی ثبت نشده با چک عادی چیست؟
تفاوت اصلی در سیستم ثبت است. چک صیادی ثبت نشده از لحاظ ظاهری مشابه چک صیادی است، اما در سامانه بانک مرکزی وجود ندارد. چکهای قدیمی (غیرصیادی) نیز همین روند را دارند. بنابراین، از نظر حقوقی برگشت هر دو مشابه انجام میشود، ولی چک صیادی ثبتنشده اعتبار سیستمی کمتری دارد.
- آیا دارنده چک ثبت نشده میتواند از صادرکننده شکایت کند؟
بله، در صورت صدور گواهی عدم پرداخت، دارنده حق شکایت دارد. او میتواند دادخواست مطالبه وجه یا شکایت کیفری طرح کند. لازم است ثابت شود که چک از سوی صادرکننده صادر شده و برگشت آن به علت بیمحلی بوده است. ثبت نشدن چک مانع از پیگیری قضایی نمیشود.
- چگونه میتوان وضعیت چک صیادی ثبت نشده را بررسی کرد؟
با مراجعه به سامانه صیاد یا اپلیکیشنهای بانکی میتوان وضعیت ثبت چک را بررسی کرد. اگر شماره صیادی در سامانه وجود نداشته باشد، یعنی چک ثبت نشده است. در این صورت، تنها راه پیگیری آن از طریق بانک و مدارک کاغذی است. بررسی قبل از پذیرش چک، از بروز مشکلات جلوگیری میکند.
- آیا برگشت چک ثبت نشده باعث سوء اثر میشود؟
بله، در صورت برگشت چک صیادی ثبت نشده، سابقه منفی برای صادرکننده در بانک ثبت میشود. این سابقه تا زمان رفع سوء اثر باقی میماند و میتواند مانع دریافت دسته چک جدید شود. برای رفع سوء اثر، صادرکننده باید وجه را پرداخت و رسید پرداخت را به بانک ارائه دهد.
- چگونه میتوان از چک صیادی ثبت نشده در دادگاه استفاده کرد؟
برای طرح دعوی، دارنده باید چک اصلی و گواهی عدم پرداخت را ضمیمه دادخواست کند. دادگاه پس از بررسی اصالت چک و امضا، میتواند حکم به پرداخت وجه دهد. حتی بدون ثبت در سامانه صیاد، چک به عنوان سند عادی معتبر شناخته میشود، مشروط به آنکه اصالت آن قابل اثبات باشد.
- آیا بهتر است چکهای ثبت نشده را قبول نکنیم؟
بله، بهترین اقدام پیشگیرانه، عدم پذیرش چک صیادی ثبت نشده است. چون در صورت ثبت در سامانه، هویت صادرکننده و وضعیت چک قابل استعلام است. چک ثبتنشده ریسک بالایی دارد و پیگیری قضایی آن پیچیدهتر است. در معاملات، همیشه بهتر است از چک ثبتشده و قابل رهگیری استفاده شود.