گواهی انحصار وراثت

گواهی انحصار وراثت چیست و چگونه دریافت می‌شود؟

گواهی انحصار وراثت سندی رسمی است که وراث قانونی متوفی و سهم هر یک از آنها را مشخص می‌کند. این گواهی برای انجام اموری مانند انتقال اموال و دارایی‌های متوفی، دریافت وام یا ودیعه، انحلال حساب بانکی و … ضروری است.

مراحل دریافت گواهی انحصار وراثت:

1. جمع‌آوری مدارک:

   • اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی متوفی و وراث
   • گواهی فوت متوفی
   • سند ازدواج (در صورت متأهل بودن متوفی)
   • اصل و کپی پروانه صلح (در صورت وجود)
   • فرم مخصوص انحصار وراثت

2. مراجعه به شورای حل اختلاف:

   • وراث باید با در دست داشتن مدارک لازم به یکی از شعب شورای حل اختلاف محل اقامت آخرین متوفی مراجعه کنند.
   • در آنجا فرم مخصوص انحصار وراثت را تکمیل و به همراه مدارک به دبیرخانه شورا ارائه می‌کنند.

3. بررسی مدارک:

   • دبیرخانه شورا مدارک را بررسی و در صورت کامل بودن، پرونده را به شعبه مربوطه ارجاع می‌دهد.
   • شعبه شورای حل اختلاف به پرونده رسیدگی و در صورت لزوم از وراث استعلام یا توضیحات لازم را اخذ می‌کند.

4. انتشار آگهی:

   • پس از تکمیل تحقیقات، شعبه شورای حل اختلاف اقدام به صدور گواهی حصر وراثت و آگهی آن در روزنامه کثیرالانتشار یا محلی می‌کند.

5. دریافت گواهی:

   • پس از گذشت یک ماه از تاریخ انتشار آگهی، در صورت عدم اعتراض، وراث می‌توانند به شورای حل اختلاف مراجعه و گواهی انحصار وراثت را دریافت کنند.

نکات مهم:

• در صورت فوت ایرانیان مقیم خارج از کشور، باید از طریق سفارت یا کنسولگری ایران در کشور محل اقامت متوفی اقدام به دریافت گواهی انحصار وراثت نمود.
• وراث می‌توانند برای انجام مراحل انحصار وراثت از وکیل نیز کمک بگیرند.
• هزینه دریافت گواهی انحصار وراثت بر اساس تعرفه شورای حل اختلاف محاسبه می‌شود.

مراحل دریافت گواهی انحصار وراثت در ایران:

1. دریافت گواهی فوت:

• اولین قدم برای دریافت گواهی انحصار وراثت، دریافت گواهی فوت متوفی از اداره ثبت احوال است.
• برای دریافت گواهی فوت، به یکی از دفاتر ثبت احوال با ارائه مدارک شناسایی خود و متوفی (شناسنامه و کارت ملی) مراجعه کنید.

2. تکمیل فرم درخواست انحصار وراثت:

• پس از دریافت گواهی فوت، باید به یکی از مجتمع های قضایی یا شورای حل اختلاف محل سکونت متوفی مراجعه کنید.
• در آنجا فرم درخواست انحصار وراثت را دریافت کرده و با دقت آن را تکمیل کنید.

3. تهیه مدارک لازم:

• مدارک لازم برای دریافت گواهی انحصار وراثت عبارتند از:
  • اصل و کپی گواهی فوت
  • اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی متوفی
  • اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی وراث
  • دو عدد عکس پرسنلی برای هر یک از وراث
  • صورتحساب پرداخت مالیات بر ارث (در صورت وجود)
  • وصیت نامه متوفی (در صورت وجود)
  • استشهادیه امضایی دو نفر از شهود که وراث و متوفی را می‌شناسند

4. ارائه مدارک و پرداخت هزینه ها:

• پس از تکمیل فرم درخواست و تهیه مدارک لازم، به همراه مدارک به مجتمع قضایی یا شورای حل اختلاف مراجعه کنید.
• در آنجا، مدارک خود را به دفاتر مربوطه ارائه داده و هزینه های دادرسی را پرداخت کنید.

5. رسیدگی به پرونده:

• پس از ارائه مدارک و پرداخت هزینه ها، پرونده شما به شعبه رسیدگی کننده ارجاع می شود.
• در شعبه، مراتب به وراث تفهیم شده و از آنها توضیحات لازم اخذ می گردد.
• در صورت نیاز، ممکن است از محل سکونت و اموال متوفی بازدید به عمل آید.

6. صدور گواهی انحصار وراثت:

• در نهایت، پس از بررسی مدارک و اظهارات وراث، در صورت احراز شرایط قانونی، گواهی انحصار وراثت صادر خواهد شد.
• گواهی انحصار وراثت سندی رسمی است که وراث را به عنوان صاحبان قانونی اموال متوفی معرفی می کند.

نکات:

• شما می توانید برای انجام مراحل دریافت گواهی انحصار وراثت از وکیل نیز کمک بگیرید.
• هزینه دریافت گواهی انحصار وراثت بر اساس متراژ اموال متوفی و تعداد وراث محاسبه می شود.

هزینه دریافت گواهی انحصار وراثت در ایران به دو دسته کلی تقسیم می شود:

هزینه های دولتی:

• هزینه ثبت درخواست: این هزینه برای ثبت درخواست گواهی انحصار وراثت در دفاتر خدمات قضایی پرداخت می شود. مبلغ این هزینه در سال 1402 حدود سی و پنج هزار تومان است.
• هزینه حق التحقیق: این هزینه برای بررسی مدارک و صدور گواهی انحصار وراثت توسط اداره ثبت احوال پرداخت می شود. مبلغ این هزینه در سال 1402 برای هر نفر وراث هزار و پانصد تومان است.
• هزینه تمبر مالیاتی: این هزینه برای الصاق تمبر مالیاتی بر روی گواهی انحصار وراثت پرداخت می شود. مبلغ این هزینه بسته به ارزش ماترک (اموال و دارایی های متوفی) محاسبه می شود.

هزینه های جانبی:

• هزینه دفاتر خدمات الکترونیک قضایی: اگر برای ثبت درخواست گواهی انحصار وراثت از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی استفاده کنید، باید به این دفاتر نیز حق الزحمه پرداخت کنید. مبلغ این حق الزحمه توسط هر دفتر تعیین می شود و معمولا بین 50 تا 100 هزار تومان است.
• هزینه وکیل: اگر برای انجام مراحل قانونی انحصار وراثت از وکیل کمک بگیرید، باید به او حق الوکاله پرداخت کنید. مبلغ حق الوکاله وکیل بسته به پیچیدگی پرونده و توافق شما با وکیل تعیین می شود.

در مجموع، هزینه دریافت گواهی انحصار وراثت در ایران بین 200 تا 500 هزار تومان است.

نکات مهم:

• هزینه های ذکر شده در بالا مربوط به سال 1402 است و ممکن است در سال های آینده تغییر کند.
• برای اطلاع دقیق از هزینه های دریافت گواهی انحصار وراثت، می توانید به دفاتر خدمات قضایی یا اداره ثبت احوال مراجعه کنید.
• اگر در مورد مراحل قانونی انحصار وراثت سوالی دارید، می توانید از وکیل یا کارشناسان حقوقی کمک بگیرید.

گواهی انحصار وراثت چیست و چگونه آن را دریافت کنیم؟

گواهی انحصار وراثت سندی رسمی است که توسط مراجع قضایی صادر می‌شود و در آن اسامی وراث و سهم هر یک از آنها از ماترک متوفی ذکر شده است. این گواهی برای انجام اموری مانند انتقال اموال و دارایی‌های متوفی، اخذ وام و … ضروری است.

مراحل صدور گواهی انحصار وراثت:

1. جمع‌آوری مدارک:

   • گواهی فوت متوفی
   • شناسنامه و کارت ملی متوفی
   • شناسنامه و کارت ملی وراث
   • سند ازدواج (در صورت وجود)
   • وصیت‌نامه ثبت شده (در صورت وجود)
   • فرم مخصوص انحصار وراثت

2. مراجعه به شورای حل اختلاف:

   • با در دست داشتن مدارک لازم به یکی از شعب شورای حل اختلاف در محل اقامتگاه آخرین متوفی مراجعه کنید.
   • در آنجا فرم مخصوص انحصار وراثت را تکمیل و به همراه مدارک به دبیرخانه شورا ارائه دهید.

3. بررسی مدارک:

   • دبیرخانه شورای حل اختلاف مدارک را بررسی می‌کند و در صورت نقص، مراتب را به شما اعلام می‌کند.
   • پس از تکمیل مدارک، پرونده به یکی از قضات شورا ارجاع می‌شود.

4. اظهارنظر وراث:

   • قاضی از وراث در مورد صحت و سقم اطلاعات مندرج در فرم انحصار وراثت و همچنین در مورد وجود یا عدم وجود وصیت‌نامه سوال می‌کند.
   • وراث موظفند با صداقت کامل به سوالات قاضی پاسخ دهند.

5. نشر آگهی:

   • در صورت تأیید اطلاعات توسط قاضی، مراتب به اداره ثبت احوال جهت صدور گواهی حصر وراثت اعلام می‌شود.
   • همچنین آگهی انحصار وراثت در روزنامه کثیرالانتشار یا محلی چاپ می‌شود.

6. صدور گواهی:

   • پس از گذشت یک ماه از تاریخ چاپ آگهی، در صورت عدم اعتراض از سوی اشخاص ثالث، گواهی انحصار وراثت صادر می‌شود.
   • وراث می‌توانند با در دست داشتن مدارک لازم به شورای حل اختلاف مراجعه و گواهی را دریافت کنند.

نکات مهم:

• در صورت فوت هر یک از وراث قبل از دریافت گواهی انحصار وراثت، سهم او به سایر وراث مطابق قانون ارث می‌رسد.
• اگر متوفی دارای اموال غیرمنقول (مانند زمین، آپارتمان و …) باشد، وراث برای انتقال این اموال به نام خود به گواهی حصر وراثت نیاز دارند.
• در صورت وجود وصیت‌نامه، مفاد آن در گواهی انحصار وراثت ذکر می‌شود و لازم‌الاجرا خواهد بود.
• شما می‌توانید برای انجام مراحل صدور گواهی انحصار وراثت از وکیل نیز کمک بگیرید.

برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص صدور گواهی انحصار وراثت، می‌توانید به یکی از دفاتر خدمات قضایی یا وکلای متخصص در امور حسبی مراجعه کنید.

نحوه انحصار وراثت در ایران

انحصار وراثت فرآیندی قانونی است که در آن وراث قانونی متوفی و سهم هر یک از آنها در اموال و دارایی‌های وی مشخص می‌شود. این فرآیند برای انجام اموری مانند انتقال اموال و دارایی‌های متوفی، دریافت وام یا ودیعه، انحلال حساب بانکی و … ضروری است.

مراحل انحصار وراثت:

1. جمع‌آوری مدارک:

   • اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی متوفی و وراث
   • گواهی فوت متوفی
   • سند ازدواج (در صورت متأهل بودن متوفی)
   • اصل و کپی پروانه صلح (در صورت وجود)
   • فرم مخصوص انحصار وراثت

2. مراجعه به شورای حل اختلاف:

   • وراث باید با در دست داشتن مدارک لازم به یکی از شعب شورای حل اختلاف محل اقامت آخرین متوفی مراجعه کنند.
   • در آنجا فرم مخصوص انحصار وراثت را تکمیل و به همراه مدارک به دبیرخانه شورا ارائه می‌کنند.

3. بررسی مدارک:

   • دبیرخانه شورا مدارک را بررسی و در صورت کامل بودن، پرونده را به شعبه مربوطه ارجاع می‌دهد.
   • شعبه شورای حل اختلاف به پرونده رسیدگی و در صورت لزوم از وراث استعلام یا توضیحات لازم را اخذ می‌کند.

4. انتشار آگهی:

   • پس از تکمیل تحقیقات، شعبه شورای حل اختلاف اقدام به صدور گواهی حصر وراثت و آگهی آن در روزنامه کثیرالانتشار یا محلی می‌کند.

5. دریافت گواهی:

   • پس از گذشت یک ماه از تاریخ انتشار آگهی، در صورت عدم اعتراض، وراث می‌توانند به شورای حل اختلاف مراجعه و گواهی انحصار وراثت را دریافت کنند.

نکات مهم:

• مدت زمان صدور گواهی انحصار وراثت:

  • به طور معمول، فرآیند انحصار وراثت حدود 2 تا 3 ماه طول می‌کشد.
  • با این حال، در برخی موارد ممکن است به دلیل نقص مدارک یا وجود اختلاف بین وراث، این فرآیند بیشتر طول بکشد.

• هزینه انحصار وراثت:

  • هزینه انحصار وراثت بر اساس تعرفه شورای حل اختلاف محاسبه می‌شود.
  • این هزینه شامل مواردی مانند هزینه ثبت نام، هزینه کارشناسی، هزینه آگهی و … می‌شود.

• وصیت نامه:

  • اگر متوفی وصیت نامه‌ای داشته باشد، مفاد آن در فرآیند انحصار وراثت رعایت خواهد شد.

• وراث غایب:

  • اگر یکی از وراث در زمان انحصار وراثت غایب باشد، سهم او به حساب دposit گذاشته می‌شود تا پس از مراجعه و اثبات وراثت، به او پرداخت شود.

راه‌های انجام انحصار وراثت:

• انحصار وراثت حضوری:

  • در این روش، وراث با مراجعه به شورای حل اختلاف و طی مراحل قانونی، به صورت حضوری برای انحصار وراثت اقدام می‌کنند.

• انحصار وراثت الکترونیکی:

  • از سال 1399 امکان انحصار وراثت به صورت الکترونیکی از طریق سامانه ساجا فراهم شده است.
  • وراث می‌توانند با مراجعه به این سامانه و ثبت نام، به صورت غیرحضوری برای انحصار وراثت اقدام کنند.

مزایای انحصار وراثت الکترونیکی:

• صرفه‌جویی در زمان و هزینه:

  • انحصار وراثت الکترونیکی به دلیل عدم نیاز به مراجعه حضوری به شورای حل اختلاف، در زمان و هزینه وراث صرفه‌جویی می‌کند.

• کاهش اطاله دادرسی:

  • استفاده از سامانه الکترونیکی ساجا، فرآیند رسیدگی به پرونده‌های انحصار وراثت را تسریع می‌بخشد و از اطاله دادرسی جلوگیری می‌کند.

• دقت و صحت بیشتر:

  • ثبت اطلاعات در سامانه الکترونیکی ساجا به صورت سیستمی انجام می‌شود و احتمال خطا و اشتباه در آن به حداقل می‌رسد.

در ایران، دو روش اصلی برای انجام انحصار وراثت وجود دارد:

1. مراجعه به شورای حل اختلاف:

• این روش رایج ترین و کم هزینه ترین روش برای انجام انحصار وراثت است.
• در این روش، وراث باید به یکی از مجتمع های قضایی یا شورای حل اختلاف محل سکونت متوفی مراجعه کنند.
• در آنجا، فرم درخواست انحصار وراثت را دریافت کرده و با دقت آن را تکمیل کنند.
• مدارک لازم را نیز به همراه داشته باشند.
• پس از ارائه مدارک و پرداخت هزینه ها، پرونده آنها به شعبه رسیدگی کننده ارجاع می شود.
• در شعبه، مراتب به وراث تفهیم شده و از آنها توضیحات لازم اخذ می گردد.
• در نهایت، پس از بررسی مدارک و اظهارات وراث، در صورت احراز شرایط قانونی، گواهی انحصار وراثت صادر خواهد شد.

مزایای مراجعه به شورای حل اختلاف:

• کم هزینه بودن
• سهل الوصول بودن
• عدم نیاز به وکیل

معایب مراجعه به شورای حل اختلاف:

• زمان بر بودن
• پیچیدگی فرآیند
• احتمال بروز خطا

2. مراجعه به وکیل:

• اگر تمایل دارید که مراحل انحصار وراثت را به سرعت و به آسانی انجام دهید، می توانید از وکیل کمک بگیرید.
• وکیل با تسلط به قوانین و رویه های مربوطه، می تواند در تمام مراحل یاری گر شما باشد.
• وکیل می تواند فرم ها را تکمیل کند، مدارک را جمع آوری کند، به سوالات شما پاسخ دهد و در جلسات دادگاه شما را همراهی کند.

مزایای مراجعه به وکیل:

• سرعت بالا
• سهولت انجام کار
• اطمینان از صحت مراحل قانونی

معایب مراجعه به وکیل:

• هزینه بالا
• عدم دسترسی به وکیل مجرب

انتخاب روش مناسب:

انتخاب روش مناسب برای انجام انحصار وراثت به عوامل مختلفی از جمله تمکن مالی، وقت و آگاهی شما از قوانین مربوطه بستگی دارد.

در صورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر در مورد هر یک از این روش ها، می توانید سوال خود را مطرح کنید.