تفاوت بین چک بلامحل و چک برگشتی
اگرچه در نگاه اول ممکن است این دو اصطلاح هممعنی به نظر برسند، اما از نظر حقوقی تفاوتهای مهمی دارند:
چک بلامحل
- تعریف: چکی است که در هنگام ارائه به بانک برای وصول، به علت نبود موجودی کافی در حساب صادرکننده، پرداخت نمیشود.
- جرم بودن: صدور چک بلامحل یک جرم محسوب میشود و مرتکب آن مشمول مجازاتهای کیفری خواهد شد.
- دلایل صدور: دلایل مختلفی برای صدور چک بلامحل وجود دارد، از جمله:
- عدم وجود موجودی کافی در حساب
- مسدود بودن حساب
- انقضای اعتبار چک
- اشتباه در نوشتن شماره حساب یا مبلغ چک
چک برگشتی
- تعریف: چکی است که به دلایل مختلفی، از جمله نبود موجودی کافی، مسدود بودن حساب، انقضای اعتبار و…، توسط بانک پرداخت نمیشود و به دارنده آن برگردانده میشود.
- دلایل برگشت: دلایل برگشت چک میتواند مشابه دلایل صدور چک بلامحل باشد.
- جرم بودن: خود عمل برگشت خوردن چک لزوماً جرم نیست. بلکه صدور چکی که منجر به برگشت آن میشود، جرم محسوب میشود.
تفاوتهای اصلی:
| ویژگی | چک بلامحل | چک برگشتی |
|---|---|---|
| تعریف | چکی که در هنگام ارائه پرداخت نمیشود. | چکی که به دارنده آن برگردانده میشود. |
| جرم بودن | صدور چک بلامحل جرم است. | خود عمل برگشت خوردن چک جرم نیست. |
| دلایل برگشت | عدم موجودی کافی، مسدود بودن حساب، انقضای اعتبار و… | عدم موجودی کافی، مسدود بودن حساب، انقضای اعتبار و… |
نکته مهم:
- چک برگشتی لزوماً به معنای صدور چک بلامحل نیست. ممکن است چکی به دلایل دیگری مانند اشتباه در نوشتن شماره حساب یا مبلغ، برگشت بخورد.
- پیگیری چک برگشتی: در صورتی که چکی برگشت بخورد، دارنده چک میتواند با طرح شکایت کیفری علیه صادرکننده آن، مطالبات خود را پیگیری کند.
- مجازات صدور چک بلامحل: مجازات صدور چک بلامحل بسته به مبلغ چک و تعداد دفعات ارتکاب جرم، متفاوت است و میتواند شامل حبس، جزای نقدی و ممنوعیت از صدور چک باشد.
اگرچه این دو اصطلاح در ظاهر شبیه هم هستند، اما از نظر حقوقی تفاوتهای مهمی دارند. چک بلامحل یک جرم است و صدور آن عواقب قانونی به دنبال دارد. در حالی که چک برگشتی لزوماً به معنای ارتکاب جرم نیست و دلایل مختلفی میتواند برای برگشت آن وجود داشته باشد.
