عدم پرداخت نفقه از سوی مرد ممکن است تبعات جدی حقوقی و جنایی به دنبال داشته باشد. در واقع، پرداخت نفقه زن در ازدواج دائم از جمله وظایف اصلی مرد شناخته میشود و اگر او از این تکلیف سرپیچی کند، زن میتواند با مراجعه به دادگاه خانواده، دادخواست نفقه بگذارید. پس از بررسی دادگاه و در صورت اثبات تخلف مرد، قضاوت به پرداخت نفقه صادر خواهد شد.
شکایت زن بابت عدم پرداخت نفقه توسط مرد
در چنین حالتی، اگر مرد از پرداخت نفقه حکم دادگاه بعد از صدور حکم صادر شده، اقدام نکند، زن میتواند برای درخواست اجرای حکم به اجرای احکام دادگستری مراجعه کرده و در این مورد دادگاه میتواند الزام نفقه معوقه را با توقیف اموالی یا برداشت از حقوق و درآمد مرد تأمین کند. همچنین، در صورت اثبات توانایی مرد و امتناع عمدی از پرداخت نفقه، زن میتواند از طریق شکایت کیفری نیز اقدام کند.
جرم عدم پرداخت نفقه
از این نظر کیفری، اینکه کسی نفقه را ندهد، جرم تعقیبپذیری خواهد بود. بر طبق قانون حمایت خانواده، اگر مرد علیرغم توان مالی، نفقه نپردازد، دادگاه او را به حبس تعزیری محکوم خواهد کرد. مقدار مجازات به شرایط پرونده متفاوت است، ولی معمولاً شامل چند ماه حبس خواهد بود. البته در صورت پرداخت نفقه معوقه، امکان بخشودگی یا کاهش مجازات وجود دارد.
عدم پرداخت نفقه مشاوره حقوقی
علاوه بر این، نفقهندادن خود عواقب قانونی به همراه میآورد و اثرات منفی خانوادگی و اجتماعی نیز به دنبال خواهد داشت. تشدید تنش در زندگی مشترک و در نهایت طلاق ممکن است به اختلافات مالی ناشی از عدم تامین نیاز زن دچار شود. حتی اگر زن توانایی مالی تأمین هزینههای زندگی را نداشته باشد، به وضع اقتصادی و معیشتی دچار مشکلات میشود که آثار روانی و اجتماعی نامطلوب را به همراه خواهد داشت.
نفقه تحت چه شرایط به زن تعلق نمیگیرد؟
نفقه تحت شرایط خاصی به زن تعلق نمیگیرد از آنجا که وی به دلیل موجه احتراز از پرداخت به غرض خودش از انجام وظایف زناشویی خودداری میکند. به اصطلاح حقوق عرف، ناشزه بودن زن یا آن بدعتی که وی درباره همسرش به تمکین واداشته است، سبب میشود مرد از پرداخت نفقه خودداری کند. تمکین از عهاده زوجه در منزل مشترک مستقل و تحت شر در موارد تعین شده آن است. اگر مرد ادعا کند که زن بدون دلیل موجه از تمکین و ازدواج خودداری کرده و این موضوع به اثبات قانونی برسد، در آن صورت، نفقه به زن تعلق نخواهد گرفت.
نفقه زن ممکن است تعلق نداشته باشد اگر وی به خارج مشترک بیشر به دلیل عدم رضایت شوهر در جایی ساکن گردد یک مستحق در نفقه باشد. البته در موردی که زن مجبور به ترک خانه بر اثر بدرفتاری نامطلوب شرایط زوجیت، خشونت خانگی، یا دیگر مناسبت های زندگی بد است، حق نفقه دارد. ان هم، فقط در مواردی که در ضمن سرقت بیان شده است نفقه به ازدواج موقت تعلق می گیرد و گرنه مرد بر خود هیچ تکلیفی نسبت به پرداخت نفقه نمی بیند.
شکایت بابت کم بودن نفقه
اگر احساس کند مقدار نفقهای که شوهرش به او میدهد کمتر از نفقهی لازم و عرفی است، میتواند شکایت خود را از طریق مراجع ذیربط قضائی پیگیری کند. برای این کار دادخواستی مبنی بر «تعیین میزان نفقه» باید از سوی زن به دادگاه خانواده تسلیم شود. در این دادخواست، زن میتواند با استناد به هزینههای زندگی، از جمله مسکن، خوراک، پوشاک، هزینههای درمانی و سایر نیازهای متناسب با شأن خود، درخواست افزایش نفقه را مطرح کند. دادگاه با بررسی شرایط زن، وضعیت مالی مرد و همچنین نظر کارشناس رسمی دادگستری، میزان نفقه عادلانه را مشخص خواهد کرد.
شکایت زن از مرد بابت عدم پرداخت نفقه تعیین شده
در صورتی که شوهر از پرداخت نفقه تعیینشده خودداری کند، زن میتواند شکایت کیفری نیز مطرح کند. بر اساس ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده، خودداری از پرداخت نفقه میتواند منجر به مجازات حبس برای مرد شود. این شکایت کیفری در صورتی قابل پیگیری است که شوهر با داشتن توانایی مالی، از پرداخت نفقه خودداری کند. در چنین شرایطی، زن میتواند با ارائه مستندات لازم، از جمله حکم دادگاه مبنی بر میزان نفقه، علیه شوه بنابراین، در صورتی که اثبات نشود که تعریف و هزینههای معوقه به اثبات رسد، شوهر ممکن است با مجازات قانونی نیز مواجه شود.
