جرایم تعزیری درجه ۱ تا ۸ در قانون مجازات اسلامی ایران
قانون مجازات اسلامی ایران، جرایم را به دو دسته کلی حدود و تعزیرات تقسیم میکند. جرایم حدی، مجازاتهای مشخص و ثابتی دارند که توسط شرع مقدس اسلام تعیین شدهاند و قابل تغییر نیستند. اما مجازات جرایم تعزیری، توسط قاضی و با توجه به شدت و ابعاد جرم و همچنین سابقه و شخصیت مرتکب تعیین میشود.
جرایم تعزیری به هشت درجه تقسیم میشوند که هر درجه مجازات خاص خود را دارد:
درجه ۱:
- مجازات حبس: بیش از ۲۵ تا ۳۰ سال
- جزای نقدی: بیش از یک میلیارد ریال
- مصادره کل اموال و انحلال شخص حقوقی
درجه ۲:
- مجازات حبس: بیش از ۱۵ تا ۲۵ سال
- جزای نقدی: بیش از ۵۵۰ میلیون تا یک میلیارد ریال
درجه ۳:
- مجازات حبس: بیش از ۱۰ تا ۱۵ سال
- جزای نقدی: بیش از ۳۶۰ میلیون تا ۵۵۰ میلیون ریال
درجه ۴:
- مجازات حبس: بیش از ۵ تا ۱۰ سال
- جزای نقدی: بیش از ۱۸۰ میلیون تا ۳۶۰ میلیون ریال
- انفصال دائم از خدمات دولتی و عمومی
درجه ۵:
- مجازات حبس: بیش از ۲ تا ۵ سال
- جزای نقدی: بیش از ۸۰ میلیون تا ۱۸۰ میلیون ریال
- شش ماه تا دو سال حبس تعزیری دیگر
درجه ۶:
- مجازات حبس: شش ماه تا دو سال
- جزای نقدی: بیش از ۲۰ میلیون تا ۸۰ میلیون ریال
- شش ماه تا یک سال حبس تعزیری دیگر
درجه ۷:
- مجازات حبس: سه ماه تا شش ماه
- جزای نقدی: از ده میلیون تا ۲۰ میلیون ریال
- شش ماه تا یک سال حبس تعزیری دیگر
درجه ۸:
- مجازات حبس: تا سه ماه
- جزای نقدی: تا ده میلیون ریال
نکته:
- علاوه بر مجازاتهای حبس و جزای نقدی، در برخی از جرایم تعزیری، مجازاتهای دیگری مانند شلاق، قطع عضو، تبعید و اعدام نیز پیشبینی شده است.
- مجازات هر جرم با توجه به شرایط و اوضاع و احوال آن توسط قاضی تعیین میشود و ممکن است در محدوده حداقل و حداکثر مجازات آن درجه باشد.
- برای اطلاع دقیق از مجازات هر جرم، به قانون مجازات اسلامی و یا به وکیل متخصص در امور کیفری مراجعه نمایید.
جرایم تعزیری درجه 2 در قانون مجازات اسلامی ایران:
طبق ماده 19 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، جرایم تعزیری به هشت درجه تقسیم میشوند که جرایم تعزیری درجه 2 در رده دوم این دستهبندی قرار دارند.
برخی از مصادیق جرایم تعزیری درجه 2 عبارتند از:
- توهین به مقامات دولتی (اعم از قضایی و غیر قضایی) در حین انجام وظیفه یا به سبب آن: مجازات این جرم حبس از یک تا شش ماه یا جزای نقدی از یک میلیون تا دو میلیون تومان یا هر دو میباشد.
- افتراء: مجازات این جرم حبس از یک تا شش ماه یا جزای نقدی از پانصد هزار تا یک میلیون تومان یا هر دو میباشد.
- مزاحمت یا ایجاد مزاحمت برای متصدیان وظایف دولتی: مجازات این جرم حبس از یک تا سه ماه یا جزای نقدی از پانصد هزار تا یک میلیون تومان یا هر دو میباشد.
- تخریب یا ایراد خسارت به اموال عمومی: مجازات این جرم حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از یک میلیون تا پنج میلیون تومان یا هر دو میباشد.
- تخریب یا ایراد خسارت به اموال غیر عمومی: مجازات این جرم حبس از سه ماه تا یک سال یا جزای نقدی از پانصد هزار تا سه میلیون تومان یا هر دو میباشد.
- جعل یا استفاده از سند جعلی: مجازات این جرم حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی از یک میلیون تا پنج میلیون تومان یا هر دو میباشد.
- کلاهبرداری: مجازات این جرم حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی از یک میلیون تا پنج میلیون تومان یا هر دو میباشد.
- اخاذی: مجازات این جرم حبس از دو تا هفت سال یا جزای نقدی از دو میلیون تا هفت میلیون تومان یا هر دو میباشد.
- تعدی یا تعرض به افراد: مجازات این جرم حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از یک میلیون تا پنج میلیون تومان یا هر دو میباشد.
- تجاوز به عنف: مجازات این جرم حبس از چهار تا ده سال یا اعدام میباشد.
- لواط: مجازات این جرم حبس از یک تا سه سال یا مجازات شلاق از 74 تا 150 ضربه میباشد.
نکته:
- این لیست فقط شامل برخی از مصادیق جرایم تعزیری درجه 2 است و جامع تمامی جرایم این درجه نمیباشد.
- برای اطلاع دقیق از مجازات هر جرم، به متن کامل قانون مجازات اسلامی و یا نظر وکیل متخصص مراجعه کنید.
جرایم تعزیری درجه 3 در قانون مجازات اسلامی
در قانون مجازات اسلامی ایران، جرایم به 8 درجه تقسیم میشوند که درجه 1 شدیدترین و درجه 8 سبکترین آنها است. جرایم تعزیری درجه 3، دستهای از جرایم هستند که مجازات آنها از جرایم تعزیری درجه 2 و 1 سبکتر و از جرایم تعزیری درجه 4 و پایینتر سنگینتر است.
برخی از مصادیق جرایم تعزیری درجه 3 عبارتند از:
- توهین به اشخاص عادی: توهین به اشخاص عادی با الفاظ غیرقذح و یا به کار بردن الفاظ قذح به شرط عدم انتشار آن، حبس تا یک ماه یا جزای نقدی تا یک میلیون ریال یا هر دو.
- افتراء: نسبت دادن جرم یا فساد به کسی که موجب حد قذف یا مجازات دیگر برای او نمیشود، در صورتیکه برای آن شخص جرم یا فساد ثابت نشود، چنانچه به قصد اضرار به آن شخص باشد، به حبس از دو ماه تا شش ماه یا جزای نقدی از یک میلیون ریال تا شش میلیون ریال یا هر دو مجازات میشود.
- مزاحمت تلفنی: هر کس با تلفن یا سایر وسایل ارتباطی برای دیگران ایجاد مزاحمت کند یا با سوء استفاده از آنها مزاحم شود، به حبس تا یک ماه یا جزای نقدی تا یک میلیون ریال یا هر دو مجازات میشود.
- تخریب اموال عمومی: هرکس به طور غیرمجاز و به عمد، اموال یا ابنیه متعلق به دولت یا عمومی را تخریب یا ناقص کند یا از بین ببرد، به حبس از شش ماه تا یک سال یا جزای نقدی از یک میلیون ریال تا شش میلیون ریال یا هر دو مجازات میشود.
- جعل سند: هرکس با قصد ضرر رساندن به دیگری، سند یا نوشتهای را جعل یا در آن تغییری دهد یا سند یا نوشتهای را که به ضرر دیگری است جعل کند و به کار ببرد، به حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی از یک میلیون ریال تا ده میلیون ریال یا هر دو مجازات میشود.
- استفاده از سند جعلی: هر کس از سند یا نوشتهای که به موجب قانون جعلی محسوب میشود، با علم به جعلی بودن آن استفاده کند، به مجازات سند جعلی مجرم میشود.
- تخریب اموال غیر دولتی: هرکس مال یا بنای متعلق به غیر را به عمد و به طور غیرمجاز تخریب یا ناقص کند یا از بین ببرد، به حبس از سه ماه تا یک سال یا جزای نقدی از پانصد هزار ریال تا سه میلیون ریال یا هر دو مجازات میشود.
نکات مهم:
- در جرایم تعزیری درجه 3، قاضی اختیار دارد مجازات را از حداقل تا حداکثر تعیین کند.
- در برخی از موارد جرایم تعزیری درجه 3، مجازاتهای دیگری مانند جزای نقدی، شلاق و محرومیت از حقوق اجتماعی نیز در نظر گرفته شده است.
- برای کسب اطلاعات دقیقتر در مورد هر جرم و مجازات آن، باید به متن کامل قانون مجازات اسلامی مراجعه کرد.
جرایم تعزیری درجه 4 در قانون مجازات اسلامی ایران
طبق ماده 19 قانون مجازات اسلامی، جرایم تعزیری به هشت درجه تقسیم می شوند که درجه 4 چهارمین درجه از این دسته بندی است. مجازات جرایم تعزیری درجه 4 به شرح زیر است:
حبس: بیش از 5 تا 10 سال جزای نقدی: بیش از 180 میلیون تا 360 میلیون ریال انفصال دائم از خدمات دولتی و عمومی
قاضی در تعیین مجازات جرم تعزیری درجه 4، علاوه بر موارد فوق، می تواند مجازات های زیر را نیز در حکم خود قید نماید:
- شلاق: تا 74 ضربه
- محرومیت از حقوق اجتماعی: از یک تا پنج سال
- محرومیت از حقوق سیاسی: از یک تا پنج سال
- تبعید: از یک تا پنج سال
- اخراج از کشور: در مورد اتباع خارجی
نکته:
- در برخی موارد خاص، ممکن است قاضی برای جرم تعزیری درجه 4، مجازات های دیگری را نیز در نظر بگیرد که در قانون پیش بینی شده است.
- برای اطلاع دقیق از مجازات هر جرم، به قانون مجازات اسلامی و یا به وکیل متخصص در امور کیفری مراجعه نمایید.
برخی از مصادیق جرایم تعزیری درجه 4 عبارتند از:
- جعل سند عادی
- تخریب اموال عمومی
- استفاده غیرمجاز از سلاح سرد
- توهین به مقامات دولتی
- مزاحمت برای دیگران
- سرقت در حین یا بعد از جنایت
- فریب و سوء استفاده از افراد ساده لوح
- انتشار مطالب خلاف عفت عمومی
- تخلف از مقررات مربوط به امور بهداشتی
تذکرات:
- این لیست فقط شامل برخی از مصادیق جرایم تعزیری درجه 4 می باشد و کامل نیست.
- مجازات هر جرم با توجه به شرایط و اوضاع و احوال آن توسط قاضی تعیین میشود و ممکن است در محدوده حداقل و حداکثر مجازات آن درجه باشد.
- برای اطلاع دقیق از مصادیق جرایم تعزیری درجه 4 و مجازات آنها، به قانون مجازات اسلامی و یا به وکیل متخصص در امور کیفری مراجعه نمایید.
جرایم تعزیری درجه 5 طبق قانون مجازات اسلامی ایران مصوب 1392 به شرح زیر است:
حبس:
- حبس از 6 ماه تا 2 سال
جزای نقدی:
- جزای نقدی از 500 هزار تومان تا 20 میلیون تومان
شلاق:
- از 15 تا 60 ضربه شلاق
محرومیت از حقوق اجتماعی:
- محرومیت از حقوق اجتماعی از 6 ماه تا 5 سال
تبعید:
- تبعید از یک تا 3 سال به محل دیگر
مصادره اموال:
- مصادره اموال به طور کامل یا جزئی
نکته:
- در برخی موارد، قاضی میتواند به جای یکی از مجازاتهای فوق، مجازات جایگزین حبس مانند خدمات عمومی رایگان، دوره مراقبت یا جزای نقدی روزانه تعیین کند.
- برای برخی از جرایم، علاوه بر مجازاتهای فوق، مجازاتهای دیگری نیز در نظر گرفته شده است. به عنوان مثال، برای جرم توهین به مقدسات، علاوه بر حبس یا جزای نقدی، مجازات شلاق نیز در نظر گرفته شده است.
موارد زیر نمونههایی از جرایم تعزیری درجه 5 است:
- توهین به اشخاص عادی
- افتراء
- مزاحمت تلفنی
- تخریب اموال به غیر از اموال عمومی
- جعل سند عادی
- استفاده از سند جعلی
- تغییر کاربری اراضی کشاورزی
- شکار و صید غیرمجاز
- تعدی و مزاحمت برای محل سکونت یا اماکن عمومی
- تخلفات مربوط به نظام وظیفه
- تخلفات مربوط به قاچاق کالا و ارز
توجه:
- این لیست فقط شامل برخی از جرایم تعزیری درجه 5 است و کامل نیست.
- برای اطلاع دقیق از مجازات هر جرم، باید به قانون مجازات اسلامی و سایر قوانین مربوطه مراجعه کرد.
جرایم تعزیری درجه 5 طبق قانون مجازات اسلامی ایران مصوب 1392 به شرح زیر است:
حبس:
- حبس از 6 ماه تا 2 سال
جزای نقدی:
- جزای نقدی از 500 هزار تومان تا 20 میلیون تومان
شلاق:
- از 15 تا 60 ضربه شلاق
محرومیت از حقوق اجتماعی:
- محرومیت از حقوق اجتماعی از 6 ماه تا 5 سال
تبعید:
- تبعید از یک تا 3 سال به محل دیگر
مصادره اموال:
- مصادره اموال به طور کامل یا جزئی
نکته:
- در برخی موارد، قاضی میتواند به جای یکی از مجازاتهای فوق، مجازات جایگزین حبس مانند خدمات عمومی رایگان، دوره مراقبت یا جزای نقدی روزانه تعیین کند.
- برای برخی از جرایم، علاوه بر مجازاتهای فوق، مجازاتهای دیگری نیز در نظر گرفته شده است. به عنوان مثال، برای جرم توهین به مقدسات، علاوه بر حبس یا جزای نقدی، مجازات شلاق نیز در نظر گرفته شده است.
موارد زیر نمونههایی از جرایم تعزیری درجه 5 است:
- توهین به اشخاص عادی
- افتراء
- مزاحمت تلفنی
- تخریب اموال به غیر از اموال عمومی
- جعل سند عادی
- استفاده از سند جعلی
- تغییر کاربری اراضی کشاورزی
- شکار و صید غیرمجاز
- تعدی و مزاحمت برای محل سکونت یا اماکن عمومی
- تخلفات مربوط به نظام وظیفه
- تخلفات مربوط به قاچاق کالا و ارز
توجه:
- این لیست فقط شامل برخی از جرایم تعزیری درجه 5 است و کامل نیست.
- برای اطلاع دقیق از مجازات هر جرم، باید به قانون مجازات اسلامی و سایر قوانین مربوطه مراجعه کرد.
جرایم تعزیری درجه 7 در قانون مجازات اسلامی
در قانون مجازات اسلامی ایران، جرایم به 8 درجه تقسیم میشوند که درجه 1 شدیدترین و درجه 8 سبکترین آنها است. جرایم تعزیری درجه 7، دستهای از جرایم هستند که مجازات آنها از جرایم تعزیری درجه 6 و 5 سبکتر و از جرایم تعزیری درجه 8 سنگینتر است.
برخی از مصادیق جرایم تعزیری درجه 7 عبارتند از:
- توهین به ماموران دولتی در حین انجام وظیفه: توهین به ماموران دولتی در حین انجام وظیفه یا به سبب آن، مشمول مجازات شلاق تا 70 ضربه یا جزای نقدی تا یک میلیون ریال یا هر دو مجازات میشود.
- مزاحمت برای ماموران دولتی در حین انجام وظیفه: هر کس با حرکات یا الفاظ، مامورین دولتی را در حین انجام وظیفه یا به سبب آن، مورد تمسخر یا اهانت قرار دهد یا به هر نحو دیگری برای آنها مزاحمت ایجاد کند، به حبس تا یک ماه یا جزای نقدی تا یک میلیون ریال یا هر دو مجازات میشود.
- تخریب یا اتلاف اموال عمومی به نحوی که جزئی باشد: هرکس به طور غیرمجاز و به عمد، اموال یا ابنیه متعلق به دولت یا عمومی را که برای مصارف عمومی به کار برده میشود و یا در حال احداث است، به نحوی که جزئی باشد، تخریب یا ناقص کند یا از بین ببرد، به حبس تا شش ماه یا جزای نقدی تا یک میلیون ریال یا هر دو مجازات میشود.
- تخریب یا اتلاف اموال غیر دولتی به نحوی که جزئی باشد: هرکس مال یا بنای متعلق به غیر را به عمد و به طور غیرمجاز به نحوی که جزئی باشد، تخریب یا ناقص کند یا از بین ببرد، به حبس تا سه ماه یا جزای نقدی تا پانصد هزار ریال یا هر دو مجازات میشود.
- تعدی و ضرب: هر کس به دیگری ضرب یا جرح عمدی وارد کند، به حبس از دو ماه تا شش ماه یا جزای نقدی از پانصد هزار ریال تا یک میلیون ریال یا هر دو مجازات میشود.
- قذف: هر کس به دیگری نسبت زنا یا لواط یا فحشاء دهد، اگر آن شخص مسلمان باشد، قذف محسوب میشود و به مجازات حد قذف (شلاق تا 80 ضربه) و اگر غیرمسلمان باشد، تا 74 ضربه شلاق مجازات میشود.
- افتراء به مقامات دولتی: نسبت دادن جرم یا فساد به مقامات دولتی به قصد اضرار به آنها، چنانچه جرم یا فساد به آنها ثابت نشود، به حبس از دو ماه تا شش ماه یا جزای نقدی از یک میلیون ریال تا شش میلیون ریال یا هر دو مجازات میشود.
نکات مهم:
- در جرایم تعزیری درجه 7، قاضی اختیار دارد مجازات را از حداقل تا حداکثر تعیین کند.
- در برخی از موارد جرایم تعزیری درجه 7، مجازاتهای دیگری مانند جزای نقدی، شلاق و محرومیت از حقوق اجتماعی نیز در نظر گرفته شده است.
- برای کسب اطلاعات دقیقتر در مورد هر جرم و مجازات آن، باید به متن کامل قانون مجازات اسلامی مراجعه کرد.